Ум, карактер и личност
Родителски влијанија
Под контрола на божествените правила. – На родителите почива најсвечената обврска да ги воспитуваат своите деца во страв и Божја љубов. Во домот треба да се чува најчист морал. Мора да се учи на стриктна послушност на библиските барања. Учењето на Божјата реч, мора да го контролира умот и срцето за да може да се покаже силата на Божјата благодат во семејниот живот. Сите членови на семејството треба да бидат „накитени и украсени како столбови во храмот“ (Псалм 144:2), со помош на божествените правила и прописи.—The Review and Herald, November 10, 1904. {1УКЛ 163.1}
Родителите треба да ги разберат децата. – Родителите не смеат да заборават на своето детство, колку тие копнееле за сочувство и љубов и како несреќно се чувствувале кога биле укорувани и карани. Тие повторно мора да бидат млади во своите чувства и да ги спуштат своите умови на она ниво на кое ќе можат да ги разберат потребите на своите деца. Сепак, со одлучност, помешана со љубов, тие мора да бараат послушност од своите деца. Родителскиот збор мора безусловно да се почитува.—1. Сведоштво за црквата, 388 (1863). {1УКЛ 163.2}
Бог ја одредил патеката. – Божјите ангели ги набљудуваат децата со најдлабок интерес да видат каков карактер развиваат. Кога Христос би постапувал со нас како што ние најчесто постапуваме едни со други и со своите деца, би се сопнале и би паднале во крајно обесхрабрување. Видов дека Исус ги познава нашите слабости и дека Сам го делел нашето искуство во сѐ освен во гревот; затоа за нас подготвил патека соодветна на нашата сила и способности, и како Јаков, лесно паралелно патувал заедно со децата додека тие можеле да издржат, за да може да нѐ потхранува со утехата на Своето друштво и да ни биде вечен водач. Тој не ги презира, занемарува или издвојува децата од стадото. Тој не ни заповедал да одиме и да ги напуштиме. Тој не брзал така за да не остави со нашите деца. О не; туку го израмнил патот што води во живот, дури и за децата. А од родителите се бара во Негово име, да ги водат по тесната патека. Бог ни ја одредил патеката според силата и способноста на децата.—1. Сведоштво за црквата, 388, 389 (1863). {1УКЛ 164.1}
Раздразливоста треба да се потисне. – Родители, кога ќе се почувствувате раздразливи, немојте да правите толку голем грев како што е труење на целото семејство со оваа опасна иритираност. Во таквите прилики поставете двојна стража над себе и решете во своето срце дека нема да изговарате навреди со своите усни, и дека ќе зборувате само убави, весели зборови. Кажете си себе си: „Нема да ја расипувам среќата на своите деца со зборови на нетрпеливост”. Така контролирајќи се себеси вие ќе зајакнете. Вашиот нервен систем нема да биде толку чувствителен. Ќе бидете зајакнати со вистински прописи. Свеста дека верно ја исполнивте својата должност ќе ве зајакне. Божјите ангели ќе се радуваат на вашите напори и ќе ви помогнат. {1УКЛ 164.2}
Кога чувствувате нетрпеливост, премногу често мислите дека причината е во вашите деца, и ги карате и кога не го заслужуваат тоа. Друг пат може да се случи да го направат токму тоа истото, но тогаш ќе биде прифатливо и во ред. Децата знаат, ги регистрираат и ги чувствуваат сите неправилности, и тие не се секогаш исти. Понекогаш се донекаде подготвени да се сретнат со променливото однесување, а во друга прилика се нервозни и раздразливи, и не можат да поднесат укор… {1УКЛ 164.3}
Некои родители се со нервозен темперамент, и кога се преморени со работа или оптоварени со грижи, тие не ја чуваат мирната состојба на умот, туку се однесуваат кон оние на кои треба да им бидат најдраги на светот со раздразливост и недостаток на подносливост, што не му е угодно на Бога и навлекува темнина врз семејството. Децата, во нивните неволји, треба често да се утешат со нежно сочувство. Взаемната љубезност и трпеливост ќе го направат домот рај и ќе ги привлечат светите ангели во семејниот круг.—1. Сведоштво за црквата, 386, 387 (1863). {1УКЛ 165.1}
Парализирани умови на родителите. – Ние имаме некои сознанија за начинот на кој работи сатаната и колку е успешен во тоа. Од она што ми е покажано, тој ги парализирал умовите на родителите. Тие се бавни да се посомневаат дека нивните сопствени деца можат да бидат во криво и грешни. Некои од овие деца се изјаснуваат како христијани, а родителите спијат, не плашејќи се од опасноста, додека умовите и телата на нивните деца пропаѓаат. {1УКЛ 165.2}
Некои родители дури и не се грижат дали децата се со нив додека овие се во Божјиот дом. Младите девојки посетуваат собири и може и да седат со своите родители, но најчесто се во позадина на месните цркви. Тие имаат навика да се изговараат да го напуштат домот. Момчињата ова го разбираат и излегуваат пред или по девојките, и тогаш, кога состанокот ќе заврши, ги испраќаат до дома. Родителите овде не постапуваат мудро. Па сепак, по изговорот за прошетка, момчињата и девојките се собираат по панаѓурите или некои други осамени места, и таму си играат и добро се забавуваат, без искусното око над себе кое би ги предупредило.—2. Сведоштво за црквата, 481, 482 (1870). {1УКЛ 165.3}
Исхраната и родителското влијание. – Кога родителите би живееле здраво, задоволувајќи се со едноставна исхрана, би биле спречени многу трошоци. Таткото нема да мора да работи повеќе отколку што може за да ги задоволи потребите на своето семејство. Едноставниот начин на исхрана нема да влијае на претераното возбудување на нервниот систем и животинските страсти, што предизвикува мрзливост и раздразливост. Кога би земал само едноставна храна, неговата глава би била бистра, нервите постојани, желудникот во здрава состојба, и со еден таков чист организам нема да го изгуби апетитот, така што сегашната генерација би била во многу подобра состојба отколку што е. {1УКЛ 165.4}
Но дури и сега, во овој доцен период, нешто би можело да се направи за да се подобри нашата состојба. Неопходна е умереност во сите нешта. Умерениот татко нема да се жали ако нема голем избор на масата. Здравиот начин на живот ќе ја унапреди состојбата во семејството во секој поглед и ќе и даде време на сопругата и мајката да им се посвети на своите деца. {1УКЛ 166.1}
Голем предмет на проучување со родителите ќе биде на кој начин би можеле најдобро да ги воспитаат своите деца за да бидат корисни и за овој свет и за небото потоа. Тие ќе бидат задоволни да ги видат своите деца уредни, скромно но вкусно облечени, слободни од украсувања и накитувања. Тие сериозно ќе настојуваат да видат дали децата им поседуваат внатрешен накит, украс на скромен и тивок дух кој е од голема вредност во Божјите очи.—Healthful Living, 45, 1865 (Part 2) . (Selected Messages 2:437, 438.) {1УКЛ 166.2}
Таткото столб на семејството. – Таткото христијанин е столб на своето семејство, поврзувајќи го поблиску до Божјиот престол. Нему никогаш не му е во интерес децата да му подзастанат. Таткото кој во семејството има момчиња не треба тие палавковци потполно да ѝ ги препушти на грижа на мајката. Тоа е преголем товар за неа. Тој треба да биде нивен пријател и другар. Мора да се труди да ги сочува од расипано друштво. За мајката може да биде тешко да покажува самоконтрола. Ако мажот забележи дека слабоста на неговата сопруга ја доведува во опасност сигурноста на децата, тој мора да го преземе главниот товар врз себе, правејќи сѐ што е во негова моќ момчињата да ги води кон Бога.—The Review and Herald, July 8, 1902. {1УКЛ 166.3}
Мајката не треба да биде во потрага по возбудувања. – Мајките кои имаат за задача да ги воспитуваат младите умови и да го обликуваат карактерот на своите деца, не треба да бараат светски возбудувања за да бидат расположени и среќни. Тие имаат важна животна задача, и недозволено е да го минуваат времето на бескорисен начин. Времето е една од важните работи кои Бог ни ги доверил и за кое ќе не повика на одговорност. Губењето време е губење на разумот. Умните способности се предиспонирани за возвишена култивација. Должност на мајките е да го култивираат умот и да ја сочуваат чистотата на срцето. Тие треба да го унапредат секое средство кое им стои на располагање заради својот интелектуален и морален напредок за да се оспособат да ги унапредуваат умовите на своите деца. {1УКЛ 167.1}
Оние кои се склони да бидат во друштво наскоро ќе чувствуваат неспокојство доколку не отидат во посета или не примат посета. Таквите немаат способност да се прилагодуваат на околностите. Неопходните, свети домашни обврски им изгледаат банални и неинтересни. Тие немаат љубов кон самоиспитувањето и самодисциплината. Умот е гладен за разни возбудливи појави од световниот живот; децата се запоставуваат поради тие склоности; а ангелот записничар запишува: „Неверен слуга”. Божјата замисла е нашите умови да не бидат бескорисни туку да чинат добро во овој живот.—3. Сведоштво за црквата, 146, 147 (1872). {1УКЛ 167.2}
Мајката доилка треба да ја чува среќната состојба. – Карактерот на детето исто така е повеќе или помалку под влијание на исхраната што ја прима од мајката. Тогаш колку е важно мајката, додека го дои своето бебе, да ја сочува среќната состојба на умот, имајќи совршена контрола над сопствениот дух. Правејќи така, детската храна нема да биде на штета, а мирниот, прибран курс кој мајката го поседува во постапките со своето дете ќе значи многу во обликувањето на умот на бебето. Ако бебето е нервозно или малку вознемирено, мајчината внимателна, нежна постапка ќе има смирувачко и правилно влијание, а со тоа и здравјето на детето значително ќе се подобри.—The Review and Herald, July 25, 1899. (Counsels on Health, 80.) {1УКЛ 167.3}
Мајката треба да настојува да биде прибрана. – Колку помирен и поедноставен живот води детето, толку поуспешен ќе биде неговиот физички и ментален развој. Мајката треба во секое време да остане тивка, смирена и прибрана. Многу мали деца се крајно чувствителни на нервна возбуда, па нежното, неизбрзано однесување на мајката ќе има смирувачко дејство кое ќе биде од непроценлива полза за детето.—Здравје и среќа, 381 (1905). {1УКЛ 168.1}
Чувствителното дете не треба да се ранува со незаинтересираност. – Малите деца сакаат друштво. Тие воопшто не можат сами да се забавуваат, и мајката треба да чувствува дека во повеќето случаи децата додека се во куќата треба да се вообичено онаму каде што и таа самата се наоѓа. Тогаш може да ги надгледува и да ги исправа ситните несогласувања кога е потребно; да ги поправа лошите навики или изразувањето на себичност и страсти, и да им ги насочува умовите кон правиот пат. Децата се радуваат додека мислат дека мајка им е задоволна од нив и додека можат да ѝ угодат, и сосем е природно да ја прашаат за совет кога ќе се најдат во своите мали недоумици. {1УКЛ 168.2}
Мајката не треба да го ранува срцето на своето чувствително дете рамнодушно однесувајќи се кон проблемот или одбивајќи да се вознемирува со тие мали нешта. Она што е мало за мајката, за нив е големо. Збор на насочување, или предупредување, во вистинско време често ќе се покаже од голема вредност. Поглед на одобрување, збор на охрабрување, и молитва од мајката, често ќе внесе светлина во нивните млади срца за цел ден.—Healthful Living, 46, 47, 1865 (Part 2). (Selected Messages 2:438, 439.) {1УКЛ 168.3}
Постапувајте благо со малите. – Мајки, постапувајте благо со своите малечки. Христос некогаш бил мало дете. Заради Него почитувајте ги децата. Гледајте на нив како на света обврска, не попуштајте им премногу, разгалувајќи ги или правејќи ги идоли, туку учете ги да живеат чист, благороден живот. Тие се Божја сопственост; Тој ги сака и ве повикува да соработувате со Него за да им се помогне да изградат совршен карактер.—The Signs of the Times, August 23, 1899. (Адвентен дом, 280.) {1УКЛ 169.1}
Вашето дете е Божја сопственост. – Сестро моја, може ли да те изненади тоа што твојата ќерка има малку доверба во мајчиниот збор? Си ја воспитувала да биде недоверлива; и Господ е нажален што гледа едно од Своите малечки одведено на погрешна патека од страна на својата мајка. Твоето дете не е твоја сопственост; не можеш со него да постапуваш како што тебе ти се допаѓа, бидејќи тоа е Божја сопственост. Покажувај одмерена, истрајна контрола над неа; поучи ја дека му припаѓа на Бога. Со таквото воспитување таа ќе стане благослов на оние околу себе. Но ќе биде неопходно остро, јасно забележување за да ја потисне нејзината склоност да владее над вас двајцата, да има сопствена волја и пат, и да работи што ѝ се допаѓа.— Letter 69, 1896. {1УКЛ 169.2}
Весели навики и пријатно расположение. – Учете ги своите деца на самоодрекување и самоконтрола уште додека се во лулката. Учете ги да уживаат во убавините на природата и во корисните активности заради користење (увежбување) на сите сили на умот и телото. Воспитувајте ги за да имаат здрава конституција и добар морал, да имаат весели навики и да бидат со пријатно расположение. Учете ги дека попуштањето на искушението е слабост и зло; и дека благородно и машки е да му се спротивставиме на истото.—Counsels to Parents, Teachers, and Students, 127 (1913). {1УКЛ 169.3}
Мајките се пример. – Ако мајките сакаат нивните ќерки да навлезат во периодот на женственост со здраво тело и сочуван карактер, тие мораат да им дадат пример со својот сопствен живот, чувајќи се од помодарството на своето време кое го уништува здравјето. Врз христијанските мајки почива одговорност која тие не ја сфаќаат. Тие треба така да ги воспитуваат своите деца за да имаат цврст принцип и морално здравје во ова време на расипаност.— Manuscript 76, 1900. {1УКЛ 169.4}
Кога желбата на детето е закон. – Во некои семејства желбата на детето е закон. Му даваат сѐ што ќе посака. Сѐ што не му се допаѓа, се охрабрува да не му се допаѓа. Му се попушта со намера да се усреќи, но тоа го прави само нетрпеливо и незадоволно. Попуштањето му го расипало неговиот апетит па не му се допаѓа здравата, едноставна храна и обичното користење на времето; самозадоволувањето доведува до пореметување на неговиот карактер за сегашноста и за вечноста.—The Review and Herald, May 10, 1898. {1УКЛ 170.1}
Сатаната настојува да ги контролира детските умови. – Родители, вие знаете, за некои од тактиките со кои сатаната се обидува да ги одведе вашите деца во безумие. Тој работи со сета сила да ги заведе. Со одлучност за која многумина и не сонуваат тој настојува да се здобие со контрола над нивните умови и да ги обезвредни Божјите заповеди во нивните животи.— Manuscript 93, 1909. {1УКЛ 170.2}
Родителите треба да ги приврзат децата кон своите срца. – Не дозволувајте децата да ве видат намуртени. Ако му попуштат на искушението, и подоцна увидувајќи го тоа се покајат за грешката, простете им великодушно како што се надевате дека така ќе ви прости и вашиот Татко на небото. Нежно подучувајте ги и приврзете ги за своето срце. Тоа е критичен период за децата. Ќе се појават разни влијанија околу нив за да ги одвојат од вас, на кои морате да им се спротивставите. Учете ги да ви се доверуваат. Дозволете им да ви ги доверат своите искушенија и радости. Поттикнувајќи вакво нешто, ќе ги спасите од бројните стапици кои сатаната ги подготвува за нивните неискусни чекори. {1УКЛ 170.3}
Не бидете само строги кон своите деца, заборавајќи на сопственото детство, и на фактот дека тие се само деца. Не очекувајте од нив да бидат совршени и не се обидувајте од нив наеднаш да направите мажи и жени. Правејќи така ќе го затворите пристапот кој во спротивно би го имале кон нив, и тоа ќе ги наведе да ги отворат вратите за штетните влијанија и тогаш некои други ќе ги затрујат нивните млади умови пред воопшто и да бидете свесни за опасностите.—1. Сведоштво за црквата, 387 (1863). {1УКЛ 170.4}
Постојана рамномерна дисциплина. – Среќата на секое дете може да се осигура со постојана, рамномерна дисциплина. Детските најдобри особини се содржани во скромноста и послушноста, во увото кое е внимателно да ги сослуша упатените зборови, во желбата на нозете и рацете да одат и да ги извршуваат поставените должности. Вистинската добрина на детето ќе му се врати дури и во овој живот. {1УКЛ 171.1}
Раната младост е време за процесот на обучување, не само за детето да може да стане најуслужно и полно со милосрдие и вистина во овој живот, туку и за да осигура место во небесниот дом, подготвено за сите кои се вистинити и послушни. Преку воспитувањето на своите деца и обуката на други деца се уверивме дека тие никогаш не ги сакаат своите родители или старатели помалку затоа што ги оттргнуваат од правење лошо.—The Review and Herald, May 10, 1898. {1УКЛ 171.2}
Исус покажувал исклучително привлечна природа. – Како дете Исус се одликувал со исклучително привлечна природа. Неговите услужливи раце секогаш биле готови да им послужат на другите. Тој покажувал непоколеблива трпеливост и вистинољубивост која никогаш не би ја жртвувала чесноста. Цврст во начелото како карпа, Неговиот живот ја откривал благодатта на несебичната учтивост. {1УКЛ 171.3}
Исусовата мајка го следела со будно око развојот на Неговите сили и во Неговиот карактер забележала печат на совршенство. Со радост се трудела да го бодри тој бистар и приемчив ум. Од Светиот Дух примила мудрост за соработка со небесните сили во развојот на ова Дете, кое само Бога можело да го смета за Свој Татко.—Копнежот на вековите, 68, 69 (1898). {1УКЛ 171.4}
Преокупацијата со умот ги исклучува ниските мисли. – Воспитајте ги способностите и вкусовите на вашите најмили; настојувајте да ги заокупирате нивните умови, за да нема место за ниските, понижувачки мисли или попуштања. Благодатта Христова е единствениот противотров или превентива од злото. Вие можете да изберете, доколку сакате, дали умовите на вашите деца ќе бидат заокупирани со чисти, нерасипани мисли или со злото кое што постои насекаде – гордоста и заборавањето на нивниот Откупител.— Letter 27, 1890 (Совети за детето, 188.) {1УКЛ 172.1}
Опкружени со ѕид кој не е лесно да се сруши. – Секој христијански дом треба да има правила; а родителите треба, со своите зборови и своето однесување, да им дадат на децата драгоцен жив пример на она што би сакале да бидат. Треба непрекинато да се практикува чистота во говорот и вистинска христијанска учтивост. Нека нема никакви поттикнувања на грев, ниту зли претпоставки или лоши зборови. {1УКЛ 172.2}
Учете ги децата и младината да се почитуваат самите себе си, да бидат искрени кон Бога, да бидат верни на начелата, учете ги да го почитуваат и да му се покоруваат на Божјиот закон. Тогаш овие правила ќе го контролираат нивниот живот и ќе се изнесуваат во нивното дружење со другите. Тие ќе го сакаат својот ближен како самите себе. Ќе создаваат чиста атмосфера која ќе влијае на слабите души и ќе ги охрабрува на патот кој води кон светоста и небото. Секоја поука нека биде со возвишен и благороден карактер, а извештаите во небесните книги нека бидат такви за да не се посрамотите на судот. {1УКЛ 172.3}
Децата кои ги примаат овие видови на упатства нема да бидат товар, причина за загриженост во нашите установи (воспитни, медицински, издавачки, итн.); туку ќе бидат сила, потпора за оние кои ја носат одговорноста. Ќе бидат подготвени да заземат доверлива положба а со правило и пример непрекинато ќе им помогнат на другите да прават добро. Оние чии морални чувства не се отапени ќе ги ценат вистинските правила и ќе ги спроведуваат истите. Правилно ќе го ценат својот придонес и најдобро ќе ги искористат своите, физички, ментални и морални сили. {1УКЛ 172.4}
Таквите души трајно се утврдуваат против искушенијата; тие се опкружени со ѕид кој не може лесно да се сруши. Сите такви карактери, со Божји благослов, се светлоносци; нивното влијание копнее кон воздигнување на другите кон еден практичен христијански живот. Умот може така да биде воздигнат што Божјите мисли и сфаќања ќе станат природни како и самото дишење.— Letter 74, 1896. {1УКЛ 173.1}
