Каин стои пред градот Енох што се гради, со ѕидини и работници во позадина.

Што е заедничко меѓу Каин и Вавилон?

Сподели го ова:
Поправен текст

Нашето патување низ длабочините на библиската историја продолжува. Да се вооружиме со Писмото и со трпение и да продолжиме по овој пат. Денес ќе се задржиме на потомците на Каин, таканаречените каинити, и на нивниот начин на живот и нивните стремежи.

„И легна Каин со жената своја, и таа забремени и го роди Енох. Потоа соѕида град и го нарече според името на својот син – Енох. На Енох му се роди Ирад; а Ирад го роди Мехујаел; Мехујаел, пак, го роди Матусал, а Матусал го роди Ламех“ (Создавање 4:17-18).
Многумина, читајќи ги овие стихови, а особено зборовите: „И легна Каин со жената своја“, со изненадување се прашуваат од каде Каин имал жена. Причината за ова прашање лежи во уверувањето дека во Писмото се спомнуваат само Каин и Авел како деца на Адам и Ева и дека, според тоа, на земјата немало други луѓе. Меѓутоа, ваквиот заклучок произлегува од површно читање.

Како што веќе видовме, Писмото често користи начин на раскажување при кој подоцнежните глави ја дополнуваат содржината на претходните. Така, на пример, втората глава од книгата Создавање дава дополнителни детали за настаните опишани во првата. На ист начин, петтата глава ја надополнува четвртата и ни открива информации што претходно не биле наведени. Затоа, одговорот на ова прашање не треба да се бара само во четвртата, туку и во петтата глава.

„… (раѓајќи синови и ќерки). И сите денови, што ги поживеа Адам, изнесуваа деветстотини и триесет години; потоа тој умре“ (Создавање 5:4,5).
На првите луѓе Бог им рече:
„И Бог го создаде човекот според образот Свој, според образот Божји го создаде; машко и женско ги создаде. И ги благослови Бог, и им рече: ‘Плодете се, и множете се, и наполнете ја земјата…’“ (Создавање 1:27,28).
Очигледно е дека, на самиот почеток на човештвото, исполнувањето на оваа Божја заповед неминовно вклучувало бракови меѓу блиски роднини. Подоцна, во Мојсеевите книги, ваквата практика била изречно забранета, но во првите генерации таа била неопходна. Оттука произлегува дека жената на Каин била една од неговите сестри.

Во суштина, ако ја согледаме библиската вистина во целина, сите луѓе се меѓусебно роднини, бидејќи сите потекнуваат од Адам и Ева, како што сведочи Писмото:

„Од една крв го создаде сиот род човечки за да живее по целото лице на земјата…“ (Дела 17:26).
Имајќи предвид дека Каин легна со жената своја по прогонството во земјата Нод, станува јасно дека една од неговите сестри тргнала со него — или веќе како негова жена, или како идна сопруга. Ако стануваше збор за луѓе од нашево време, од текстот ќе можеше да се заклучи дека таму, во земјата Нод, тој се оженил со неа. Но станува збор за луѓе од многу рано време, кога брачните и интимните односи се сфаќале поинаку. Доволно е да ги земеме како пример Адам и Ева. Се чини дека тие во рајот немале интимни односи, иако, според Божјиот поредок, можеле да ги имаат. Дури и по падот во гревот, тие не воспоставиле интимни односи веднаш — ниту во истиот миг, ниту истиот ден.

Затоа, сосема е веројатна и можноста дека Каин бил оженет уште пред убиството на Авел и своето прогонство. Потоа, во земјата на прогонството, каде што заминал со својата жена, легнал со неа, слично како што неговите татко и мајка, Адам и Ева, иако биле венчани, дури по изгонувањето од рајот, по извесно време, имале брачни односи меѓу себе.

На Каин му се раѓа син првенец, кого го нарекува Енох. Ова име е мошне интересно за нашето проучување на Писмото. Етимологијата на ова име потекнува од зборовите „хинух“, „ханах“ и „механех“, кои означуваат: „воспитување, воспитувач, поучување, посветување, учење, развивање на себеси и обновување“.

Како што може да се заклучи, ова толкување може да се примени и во позитивна и во негативна смисла; сè зависи од тоа кој го користи, Божјо дете или дете на ѓаволот. Преку ова име, Каин го изразил правецот на развој, како за себе, така и за целиот свој род. Тој одбрал да чекори по патот на самоусовршувањето.

А што има лошо во тоа? Сè би било во ред доколку ова самоусовршување било испреплетено со спознавањето на Бога. Кога човекот Го запознава Бога, ја согледува Неговата бесконечна мудрост и преку тоа напредува, тогаш таквиот процес е нормален и е поддржан од Писмото:

„Надевај се на Господ од сè срце и не се потпирај врз твојот разум. По сите свои патишта размислувај за Него, и Тој ќе ти ги покаже твоите патеки“ (Изреки 3:5,6).
Божјиот Син, станувајќи човек, тргна токму по овој пат на развој, одреден од Бога за сите луѓе, онака како што беше претскажано за Него во пророштвото:
„Господ Бог ми даде вешт јазик, за да можам со зборови да го поткрепувам изнемоштениот: секое утро Тој го разбудува увото мое, за да слушам како оние што се учат“ (Исаија 50:4).
„Исус, пак, напредуваше во мудроста и возраста и во милост кај Бога и кај луѓето“ (Лука 2:52).
Каин, пак, без да се стреми кон покајание, реши да оди по патот на саморазвој, без учество на Бога во овој процес. Тоа значи дека тргна по патот на зголемување на знаењето, без да ги поврзе овие знаења со Бога, односно во одвоеност од Него. За да биде појасно што сакам да кажам, ќе наведам неколку едноставни примери. Да ја земеме, на пример, археологијата или геологијата. Предметите пронајдени од научниците во овие научни области можат да се разгледуваат преку Писмото, имајќи предвид дека имало потоп и дека имало раселување на народите; тогаш наодите ќе имаат библиско, односно правилно толкување. Но тие можат да се разгледуваат и одвоено од Писмото, при што се измислуваат милијарди години постоење на Земјата и стотици илјади години постоење на човештвото — а тоа веќе не е ништо друго туку лага на ѓаволот.

Или, пак, да ја земеме биологијата. Сите живи суштества можат и треба да се разгледуваат низ призмата на Писмото, односно раскажувањето за создавањето, и тогаш човекот ќе има правилна претстава за оваа наука. Но таа може да се изучува и одвоено од Писмото, при што се доаѓа до еволуцијата, што е лага на ѓаволот.

Каин и неговите потомци решија да го изучуваат сето она што Бог го создал, одвоено од Творецот, давајќи „научни“ објаснувања за законите што ги открија. Неговиот првенец беше наречен Енох, име што во себе носи богата смисла: воспитување и поучување, учење и развивање, обновување и посветување, односно насочување на човекот кон развој и напредок. Со други зборови, Каин стана воспитувач и идеолошки насочувач на својот син првенец во овој нов правец на развој на човештвото, одделен од Творецот. А неговиот син, како носител и пренесувач на тоа учење, требаше да го утврди меѓу идните поколенија.

Ваквиот пристап кон саморазвојот без врска со Творецот, во чиј центар стои човекот и неговиот разум – донесе свои тажни плодови и го доведе човештвото до потопот. Потомците на Каин дојдоа дотаму што го отфрлија самиот факт дека Бог постои, и тоа во време кога на земјата, пред потопот, постоеле Едемската градина и ангелите што го чуваа патот до дрвото на животот. И сето тоа тие си го „објаснуваа“ исклучиво со својот разум.

Тие открија многу закони на универзумот, но бидејќи ги разгледуваа одвоено од Творецот, со текот на времето овие закони почнаа да се сфаќаат како непроменливи и непоколебливи принципи на постоењето. Затоа, кога Ное почна да проповеда за потопот, „учените“ каинити го исмеваа, повикувајќи се на своите „научни“ аргументи за непроменливоста на законите на природата, бидејќи за нив поимите дожд од небото и потоп беа непознати.

Освен тоа, каинитите се занимаваа и со истражување на законите за развој на живите суштества и, за постигнување на своите цели, се впуштаа во забранети вкрстувања и изопачувања на созданието; последиците од тоа беа избришани од водите на потопот. Но за ова подетално ќе зборуваме подоцна, кога ќе стигнеме до овие текстови во нашите проучувања. А засега, за нас е важно да разбереме колку опасен пат на развој избрал грешникот што не сака да се покае и да се покори пред Бога. За ова добро сведочат и зборовите на Соломон:

„Она што било, пак ќе биде, и она што се правело, пак ќе се прави – нема ништо ново под сонцето. И ако за нешто се рече: ’Види, ете, тоа е ново’; но тоа веќе било во текот на вековите, што биле пред нас“ (Проповедник 1:9,10).
Во нашето време, степенот на непокајаност на луѓето пред Бога е очигледно голем. Токму луѓе со таков дух често заземаат позиции на власт: управуваат со држави, се наоѓаат меѓу научниците и воените структури. А до што води тоа?

Современиот свет сведочи за сè поизразени обиди и експериментални насоки што го надминуваат моралниот и духовниот праг. Се појавуваат истражувања и експерименти врз луѓе и животни, со стремеж кон создавање на таканаречени „подобрени“ војници, различни хибридни облици на живот, како и кон спојување на човечкиот организам со технологии. Овие појави, без оглед на формата во која се јавуваат, ја откриваат длабоката желба на човекот да ја преземе улогата на Творец и да ја преобликува природата според сопствената волја.

Покрај тоа, се забележуваат и постојани обиди за создавање нови видови животни, како и експерименти поврзани со отрови и радијација. Се истражуваат начини на психолошко влијание врз луѓето, се развиваат супстанции што имаат за цел да ја потиснат болката и чувството за сочувство, а не престануваат ниту експериментите поврзани со вируси и генетски интервенции кај човекот. И ова е далеку од целосен преглед на делата што произлегуваат од духот на луѓето кои немаат страв пред Бога, луѓе кои законите на созданието, што делумно ги разбираат, ги користат не за добро, туку за зло: за бунт против Бога и за стремеж кон целосна власт над созданието.

И како што делувањето на каинитите во оваа насока го доведе светот до уништување преку водите на потопот, при што се спаси само мал, верен на Бога остаток, така и денес делувањето на овие непокајани луѓе, кои ја разоруваат земјата, води кон идното уништување на светот при второто Христово доаѓање, кога повторно ќе се спаси само мал остаток што Му остана верен на Бога. Не залудно Спасителот воспостави паралела меѓу времињата на Ное и последната генерација пред Неговото повторно доаѓање:

„Но, како што беше во деновите на Ное, така ќе биде и при доаѓањето на Синот Човечки“ (Матеј 24:37).
„Народите збеснаа, но дојде Твојот гнев и времето да им се суди… и да ги погубиш оние што ја уништуваа земјата“ (Откровение 11:18).
Затоа името што Каин му го даде на својот првенец, заедно со неговите дела, ни го откриваат духот на каинитите — непокајаните луѓе кои му прогласија војна на Бога.
„… Потоа соѕида град и го нарече според името на својот син – Енох…“
Каин почна да гради град уште пред раѓањето на својот првенец. Зошто тој почна да гради град? Зошто основач на градови станал непокајаниот грешник, кој си заминал од лицето на Бога? Овде постојат четири објаснувања.

Градот: тоа е нешто сосема ново за тоа време. Тој воопшто не бил наменет за исполнување на Божјата наредба и Божјиот план за обработка на земјата од страна на човекот:

„…Господ Бог уште не праќаше дожд на земјата, ниту, пак, имаше човек кој ќе ја обработува земјата“ (Создавање 2:5).
„И го зеде Господ Бог човекот (кого го создаде), го насели во Едемската градина, за да ја обработува и да ја чува“ (Создавање 2:15).
„Па потоа му рече на Адам… земјата нека биде проклета за тебе; со мака ќе се храниш од неа сè до крајот на својот живот; трње и бодлики ќе ти раѓа; и ти ќе јадеш трева полска. Со пот на лицето свое ќе јадеш леб, сè дури не се вратиш во земјата, од која си земен; зашто си земја, и во земја ќе се вратиш“ (Создавање 3:17-19).
Бидејќи Бог му рече на Каин:
„Затоа да си проклет на земјата, што ја отвори устата своја да ја прими крвта на братот од раката твоја. Кога ќе ја обработуваш земјата, таа нема повеќе да ти дава изобилен род; ти ќе бидеш изгнаник и скитник по земјата“ (Создавање 4:11,12).
Бог рече дека поради гревот на Каин, земјата нема обилно да му возвраќа за неговиот труд. Но, прво, тоа воопшто не значи дека таа нема да му даде ништо; инаку би бил осуден на глад, а Бог не му се закануваше со таква судбина. А второ, и тоа малку што земјата би му го дала за неговиот труд, според Божјиот план, требаше да биде негово воспитување — воспитување во понизност и покорност кон Бога и сфаќање на својата зависност од Него. Кога Адам згреши, Бог исто така го лиши од благосостојбата на рајот и му ја зголеми мака̀та при обработката на земјата, за негово воспитување. Но Адам не се спротивстави на овој воспитен процес, додека Каин се побуни против него.

Каин гради град, во оригиналот се вели дека постојано бил во тоа градење, односно дека ова градење станало смисла и цел на неговиот живот. Суштината на животот во градот, основата на неговото постоење, не е трудот на земјата, туку нешто сосема спротивно. Односно, Каин не се потпре на даровите што Творецот ги предвидел за човекот преку обработката на земјата, туку на создавање технологии од самиот човек, кои му овозможуваат да живее без зависност од земјата и нејзините дарови, да живее од човечкиот разум и од трудот на други луѓе, кои пак можат да работат на земјата.

Потомците на Каин и денес, користејќи го човечкиот разум, создаваат храна за човекот не на полиња и фарми, туку во лаборатории: вештачки одгледувајќи месо и создавајќи, од различни елементи, кокошки јајца, зелка и така натаму. Мислам дека веќе сте виделе како сето ова не се одгледува, туку се создава од рацете на луѓето, спротивно на Божјите принципи за обработка на земјата. Токму обидот да се живее без зависност од работата на земјата е првата причина поради која Каин изгради град.

Градот го одвојува човекот од земјата и го вовлекува во друга сфера на живот. Во центарот на вниманието на градот е самиот човек: сè е насочено кон човекот, неговиот живот, благосостојба, забава и развој. Во градовите се отвораат продавници во кои е собран плодот од работата на луѓето што одгледуваат храна на земјата, како и од оние што се занимаваат со сточарство или работат во фабрики. Односно, во најголем дел, жителите на градовите воопшто не се поврзани со производството на храна; нивната дејност е насочена кон создавање нешто за човекот, за неговото домаќинство, одмор и забава. Во градовите има многу места за одмор и забава, и овие забави се претвораат во предмет на трговија, преку кој се заработуваат пари, а потоа и средства за живот. Во градовите има и многу образовни установи, во кои човечкиот разум се користи како средство за обезбедување приходи. Луѓето го вложуваат своето знаење и ум во образованието, за возврат добиваат плата, а таа плата потоа ја разменуваат за храна, облека и сè што е потребно за живот. На тој начин, градот функционира како место каде што човечкиот разум се разменува за Божјите дарови неопходни за опстанок.

Сфаќајќи го ова, воопшто не ни е чудно што основач на градови станал токму Каин, човекот кој се свртел од Бога и не сакал да се покори пред Творецот и да ја прифати Неговата школа на учење, понизност и покајание. Втората причина за градењето на град од страна на Каин лежи во стремежот кон сопствена безбедност. Иако Бог му вети заштита до седмото поколение, во свеста на Каин постоело прашањето: што ќе биде потоа? Наместо да се потпре на Бога, тој почнал да размислува за самостојна заштита, и од луѓето и од дивите ѕверови. Затоа, трајна градба во населба опкружена со цврсти ѕидини, односно град, му се чинела како најсигурно решение. Токму поради оваа надворешна, физичка заштита, градовите јасно се разликувале од отворените населби и од животот на село. И третата причина за градењето на град од страна на Каин се крие во тоа што тој сакал неговиот син и нивните подоцнежни потомци, живеејќи на едно место во градовите, да не го носат на себе проклетството на Каин, да бидат скитници по земјата.

Четвртата причина за градењето на градот била желбата на Каин да привлече што е можно повеќе луѓе кон себе и кон својот поглед на животот и развојот на човештвото. Забележете дека токму градовите низ сите времиња ги испразнувале селата и ги апсорбирале, и во буквална и во преносна смисла, менувајќи го начинот на живот и размислувањето на луѓето. Со текот на времето, светот сè повеќе се исполнува со мегаполиси, во кои луѓето стануваат потчинети на човечкиот систем и целосно зависни од човекот, од работодавачите, институциите и структурите на градот. Ова е спротивно на животот на село, каде што човекот во поголема мера ја чувствува својата зависност од Бога, Кој ја дарува жетвата и обезбедува живот. Жителот на селото самиот одгледува храна, ја складира и живее од Божјиот благослов што доаѓа преку обработката на земјата. Неговиот опстанок е непосредно поврзан со природата и со Божјата милост. Наспроти тоа, жителот на градот е зависен од човечкиот систем: од работодавачот, од платата и од продавниците во кои купува храна. Ако нема работа, настанува криза. Ако платата изостане, повторно настанува криза. А ако снабдувањето во продавниците престане, тогаш се соочува со сериозна, длабока криза. Иако каинитите беа истребени од водите на потопот, делото на Каин, градењето градови, места на човечка гордост и прославување на човекот, оддалечени од Бога и од природата создадена од Него, не исчезна, туку продолжи да се развива со засилена брзина:

„А кога луѓето се селеле од исток, најдоа рамнина во земјата Сенаар и се населија таму. И си рекоа меѓу себе: ’Ајде да правиме тули и на оган да ги печеме!’ И користеа тули наместо камен и земјана смола наместо вар. Потоа рекоа: ’Ајде да си соѕидаме град и кула, висока до небото; и да се здобиеме со име…’“ (Создавање 11:2-4)
И врвот на отстапување од Бога е системот што го опфати целиот свет, изграден од разни отпадници што Му се непослушни. Овој систем во Писмото е наречен и „град“ — големиот град:
„И ме одведе со духот во пустина: и видов жена како седи на црвен ѕвер, кој беше полн со богохулни имиња и имаше седум глави и десет рогови. А жената беше облечена во пурпур и скерлет и накитена со злато, со драгоцени камења и бисери. Во раката своја држеше златна чаша, полна со гнасотија и нечистотија од блудството нејзино. А на челото и беше напишано името: „Тајна, великиот Вавилон, мајка на блудниците и на земните гнасоти“ (Откровение 17:3-5).
„А жената, која ја виде ти, е големиот град кој царува над земните цареви“ (Откровение 17:18).
Овој безбожен систем во себе собра сè што е сатанско и гнасно:
„… Падна, падна великиот Вавилон, и стана ѓаволско живеалиште и засолниште на секаков нечист дух, врталиште на сите нечисти и гадни птици; зашто со отровното вино на своето блудство ги напои сите народи…“ (Откровение 18:2).
И Бог им се обраќа на сите што сакаат да бидат спасени, на оние што се сметаат за Негов народ, повикувајќи ги веднаш да се одвојат од овој сатански систем:
„И чув друг глас од небото како вели: ’Излезете од неа, луѓе Мои, за да не соучествувате во гревовите нејзини, и да не добиете од казните нејзини; бидејќи гревовите нејзини стигнаа до небото, и Бог си спомна за неправдите нејзини’“ (Откровение 18:4,5).
За да се излезе од Вавилон, најнапред е потребно да се разберат принципите според кои тој функционира. Вавилон е „дете“ на Каин — човек кој не се покаја за својот грев и не сакаше, преку мака, напор и послушност кон Божјата волја, да се промени. Каин беше воден од горделивост, а истиот дух го препознаваме и кај духовниот Вавилон: желбата за независност од Творецот и стремежот Божјите благослови и Неговите закони да се користат за лични, егоистични цели, без да Му се укаже должна почит и послушност кон Бога. Оттука станува јасно дека излезот од Вавилон не може да се сфати само како физичко преместување од едно место на друго — на пример, заминување од град и преселување во село. Иако таквиот чекор може да биде корисен и да помогне во духовниот раст, самата промена на местото не претставува целосен излез од Вавилон. Можно е човек дури и да живее во шума, а сепак, по начинот на размислување и живот, да остане во Вавилон. Вистинскиот и целосен излез од Вавилон претставува промена на начинот на размислување — за што јасно сведочи Писмото и што треба да се оствари во пресрет на второто Христово доаѓање, преку служењето на Божјите гласници:
„И тој ќе оди пред Него во духот и силата на Илија, за да ги сврти срцата на татковците кон децата, и непокорните кон разумот на праведните, па да Му подготви на Господ народ подготвен“ (Лука 1:17).
Да се излезе од Вавилон значи да се има дух спротивен на неговиот, односно да се започне живот што не е обликуван според начинот на кој живеат неговите жители и според неговите правила, туку според Божјите закони. Тоа подразбира човек искрено да признае дека е грешник, да не го прикрива својот грев, туку со покајание да се обрати кон Бога — за разлика од Каин, кој не само што не се каеше, туку и се обидуваше да се сокрие од Бога. Тоа значи да се води постојана борба против горделивоста, во сè да се препознава Божјата рака, а не човечкиот разум; да се живее во зависност од Бога, а не од човекот — нешто што е туѓо и на животот на потомците на Каин, и на животот на мнозинството луѓе денес, особено во градовите. Тоа значи понизно прифаќање на Божјата волја за сопствениот живот, носење на својот крст со покорност и послушност кон Творецот — а не како Каин, кој на секој начин ѝ се спротивставуваше на Божјата волја. Токму тоа е вистинскиот „излез“ од духовниот Вавилон: дела спротивни на делата на Каин и дух спротивен на духот на Каин. Јасно е дека станува збор за духовни реалности, но духовното неизбежно се одразува во физичкиот свет, а физичкиот свет сведочи за духовното. Духот на Каин доведе до изградба на градот, и затоа градот, како физичка појава, преку своето уредување и начин на живот го одразува духот на Каин. Поради тоа, секој што е силно и постојано врзан за градот неминовно доаѓа под негово влијание. Секако, можно е човек духовно да му се спротивстави на тоа влијание и без физички да го напушти градот, но таквата борба е значително потешка отколку за оној кој свесно се оддалечува од неговото влијание. Како што растението може да се обидува да расте и на сиромашна почва, со малку светлина и влага, но многу подобро напредува на плодна земја со изобилство на светлина и влага, така и духовниот живот на човекот во голема мера зависи од условите во кои живее — нешто што е јасно забележано и во Писмото:
„Не лажете се: ’Лошите зборови ги расипуваат добрите обичаи’“ (1 Коринтјаните 15:33).
Каин го нарече градот што го градеше според името на својот син првенец — Енох. А, како што веќе видовме, самото име Енох упатува на „воспитување, поучување, обновување“ — односно на насочување на човекот кон оформување и напредок, како кај оној што поучува и воспитува. Но, според идеологијата на Каин, тоа „воспитување“ и „развој“ не требало да бидат поврзани со Бога и со Неговата волја. Напротив, човекот требало да се посветува, да учи и да се развива во избраниот правец, но без Творецот да биде во центарот. Така, според замислата на Каин, токму градовите требало да станат центри во кои се обликува таков начин на мислење — воспитување на луѓе одвоени од Бога. Има за што да се размисли, нели — особено ако внимателно се погледне текстот што го разгледуваме:
„… Потоа соѕида град и го нарече според името на својот син – Енох…“
Во овој текст гледаме дека Каин не го довршил градот: тој го започнал неговото градење и го нарекол според името на својот син — со што ја означил насоката и целта на своето дело — но самиот град не бил завршен. Ова јасно укажува дека принципот што го воведе Каин не завршил со него. Неговите потомци, водени од истиот дух, го продолжиле неговото дело, градејќи и развивајќи центри на оддалечување од Бога. Не залудно Христос им рече на отпаднатите фарисеи:
„Затоа и мудроста Божја рече: ’Ќе им пратам пророци и апостоли, и од нив едните ќе ги убијат, а другите ќе ги прогонат‘; за да се побара од овој род крвта на сите пророци, пролеана од постанокот на светот; од крвта на Авел па сè до крвта на Захарија, кој е убиен меѓу жртвеникот и храмот. Да, ви велам, ќе се побара од овој род’“ (Лука 11:49-51).
Зошто од овие луѓе, кои немаат никаква непосредна врска со убиството на Авел, ќе се бара неговата крв? Затоа што тие се водени од истиот дух и продолжуваат да ги вршат истите дела: ги учат луѓето на лаги и ги прогонуваат, па дури и ги убиваат оние што Му остануваат верни на Бога. Токму тоа и го направија — Го убија Христа, а подоцна и апостолите, како и многумина други низ текот на Средниот век:
„А кога го симна петтиот печат, под жртвеникот ги видов душите заклани заради словото Божјо и за сведоштвото, што го имаа“ (Откровение 6:9).
Но, како што Бог му вети на Каин, во седмото колено тој ќе биде казнет со смрт. Во тоа ветување беше содржана — и јасно откриера за луѓето — длабока претслика за конечната пресуда над сите следбеници на Каин, односно над сите што се водени од неговиот дух. Таа пресуда, според Писмото, ќе се изврши на крајот од седмото милениум, периодот наречен илјадагодишно Царство:
„Бидејќи тие пролеаја крв на светии и пророци, и Ти им даде да пијат крв — заслужуваат“ (Откровение 16:6).
„…падна од Бога оган небесен и ги проголта“ (Откровение 20:9).
„Зашто, ете, доаѓа ден, вжарен како печка; тогаш сите горди и оние, кои постапуваат нечесно, ќе бидат како слама, и ќе ги изгори денот што иде, вели Господ Саваот; и така, нема да остане од нив ни корен, ниту гранчиња. А за вас, кои се боите од името Мое, ќе изгрее сонцето на правдата, и исцелување ќе има во зраците негови, и вие ќе излезете и ќе потскокнувате како теленца од штала; и ќе ги газите нечестивите, како прав под стапалата на нозете ваши во тој ден, кога Јас ќе дејствувам, вели Господ Саваот“ (Малахија 4:1-3).
Одиме понатаму по текстот:
„… На Енох му се роди Ирад…“
Името Ирад е особено значајно за проучување. Од филолошка гледна точка, тоа се поврзува со значењата „град“ и „опаѓање“ или „спуштање“. Со тоа, самото име носи идеја за град што е поврзан со духовно и морално опаѓање. Очигледно е дека Енох не го избрал ова име случајно — преку него се означува важен пресврт во животот на тие луѓе и јасно се навестува правецот по кој тргнале. Веројатно сè уште се сеќавате дека за Каин се вели оти градел град и го нарекол според името на својот првенец, Енох. Со тоа, Каин го започнал процесот на градење на градот, но не го довршил. Тој процес го продолжил неговиот син — и тоа не само како физички градител, туку уште повеќе како носител и преносител на една нова животна насока: живот во градови, во кој Бог постепено се оттурнува од центарот, а на Негово место се става човекот и неговиот разум. Така, првенецот на самиот Енох добива име со силно значење, кое јасно ја открива целта кон која Каин и неговиот син ги насочувале своите потомци: кон живот во градови, оддалечен од Бога и од Неговото создание — живот што води кон духовно опаѓање и кон возвишување на човечките дела. Токму по тоа, градскиот начин на живот суштински се разликува од животот поврзан со земјата и со Божјиот поредок. Енох со особено значење го нарекува својот син Ирад — име што упатува на град како средина на духовна деградација — и со тоа јасно покажува колку му била важна оваа филозофија на живот во градови, оддалечени од Божјото создание. Но што било поводот за ваквото име? Не само стремежот кон градски начин на живот, не само завршувањето на изградбата на градот и раѓањето на првенецот на Енох веќе во изграден град, туку и видливите плодови на духовна деградација кај луѓето кои се оддалечиле од Бога. Затоа, раѓањето на Ирад станало знак дека градот не само што бил изграден, туку дека веќе почнал да носи свои разорни последици на отстапување од Бога. Токму по тоа, тој повеќе не бил само место за живеење, туку средина во која духовното опаѓање станало очигледно. Очигледно, Енох не брзал да се здобие со дете сè додека градот не бил целосно оформен, за неговиот првенец да се роди во него — како природен жител на еден веќе воспоставен, и физички и духовен, начин на живот. Ова совпаѓање — изградбата на градот и раѓањето на детето во него — имало силно влијание врз сите што тргнале по ова учење, кое го поттикнува животот одвоен од Бога и напуштањето на Неговата волја за хармоничен однос со сè што Тој го создал. Оттука, името Ирад не укажува само на жител на град, ниту само на прв вистински „граѓанин“, туку служи и како показател дека учењето на отстапување од Бога, кое води кон духовно опаѓање и внатрешно изопачување на човекот, веќе се вкоренило и почнало да се шири. Самото име било замислено да го обележи и да го сочува во сеќавањето на поколенијата овој — според нивното разбирање — важен пресврт. Писмото ни открива уште една важна поука поврзана со името Ирад. Освен што укажува на состојба на духовно опаѓање, тоа сведочи и за насоката по која се движеле потомците на Каин. Со други зборови, не станува збор за случаен или ненамерен пад, туку за свесно и намерно оддалечување од Бога и од Неговата вистина. Ова јасно се вклопува во сликата за постепеното и систематско отстапување од Бога кај потомците на Каин. Оттука произлегува и постепеното умножување на злото меѓу нив, сè додека тоа наталожување на злото не доведе до целосна духовна и морална пропаст на човештвото и, конечно, до негово уништување преку водите на потопот:
„И Господ виде дека лошотиите меѓу луѓето на земјата се умножуваа, и дека сите мисли и помисли во срцата нивни беа зли во секое време. И се покаја Господ што го беше создал човекот на земјата, па се натажи во срцето Свое. И рече Господ: ’Ќе ги истребам од земјата луѓето што сум ги создал – од човекот до добитокот, малите гадинки и небеските птици – бидејќи се каам што ги создадов’“ (Создавање 6:5-7).
Одиме понатаму по текстот:
„…а Ирад го роди Мехујаел…“
Читајќи го родословието на потомците на Каин, станува јасно дека тоа родословие не е само низа имиња, туку сведоштво за постепена духовна пропаст. Ирад, внукот на Каин, чие име упатува на свесно движење по патот на духовно опаѓање, му го дава на својот син името Мехујаел. Ова име значи „оној во кого е избришано Божјото“, односно „оној што Го заборавил Бога“. Се разбира, тука не станува збор за можноста Бог навистина да биде избришан — тоа е невозможно — туку за Неговото целосно исклучување од личниот живот. Преку значењето на овие имиња гледаме дека веќе во четвртата генерација, кај правнукот на Каин, поради погрешно избраниот животен пат, е потиснато сè што има врска со Бога. И луѓето што одат по овој пат, свесни за тоа, не само што не жалат поради својата духовна состојба, туку и намерно така ги именуваат своите деца, стремејќи се кон уште подлабоко отстапување и пропаѓање. На тој начин, тие ја врежуваат и ја продолжуваат својата тешка духовна состојба во сопственото потомство. Тука е поставен темелот на атеизмот: надежта се пренесува од Бога на човекот — на неговиот разум, мислење и сопствена волја — придружена со целосно отфрлање на Божјата волја. Не знам како вам, но мене денес ми се открива истата слика. Наместо да се спротивставуваат на појави што сведочат за длабока морална изопаченост, како што е хомосексуалноста, луѓето што се оддалечиле од Бога воведоа поими како „плурализам на мислења“, „слобода на гледишта“ и „демократија“ како оправдување. И не само што престанаа да ѝ се спротивставуваат на оваа појава, туку започнаа и активно да ја промовираат: преку медиумите, преку државните закони, преку образовните системи — во училиштата и градинките — како и преку јавна пропаганда, во т.н. геј паради и со истакнување на геј знамиња над амбасадите. Со тоа се испраќа јасна порака не само за вредносната насока на институциите, туку и за идеолошката ориентација на државите што тие ги претставуваат. А луѓето кои остануваат верни на Божјо учење и кои се спротивставуваат на оваа појава се изложени на притисоци и на нарушување на нивните права, а понекогаш дури им се одземаат и децата, со цел тие да бидат воспитувани во истата таа идеологија — како во училиштата, така и во таканаречените „семејства“ на хомосексуалци и лезбејки. Ете таков е овој едностран „плурализам на мислење“ и ваква е таа „демократија“. А што да се каже за состојбата во светот во целина, кога личности што многумина ги доживуваат како високи верски авторитети јавно и во повеќе наврати се изјаснуваат во поддршка на хомосексуалноста. Во изминатите години, таквите авторитети изразуваат поддршка за законско признавање на истополовото заедничко живеење, истакнувајќи дека тие лица имаат право на семеен живот и не треба да бидат исклучени или лишени од среќа поради својата состојба. Исто така, се изнесуваат ставови дека државите можат правно да ги поддржат ваквите заедници и да им обезбедат сигурност, особено во поглед на наследството и здравствената заштита. Покрај тоа, се осудува криминализацијата на истополовите односи во одделни делови од светот, а во некои случаи се забележуваат и практики на благословување на истополови парови од страна на верски претставници, што дополнително ја потврдува оваа насока и овој правец на дејствување. И сето ова се случува и покрај тоа што Писмото недвосмислено сведочи дека Бог ја осудува оваа појава, ја забранува и ја определува како тешко беззаконие:
„Не легнувај со маж, како со жена: тоа е одвратност“ (Левитска 18:22).
„Ако некој легне со маж како со жена, и обајцата извршиле гнасно дело: да бидат убиени, виновни се“ (Левитска 20:13).
„Жена не треба да носи машка облека, и маж не треба да се облекува во женска облека: секој, што го прави тоа, одвратен е пред Господ, твојот Бог“ (Повторени закони 22:5).
„Тие ја заменија вистината Божја со лага и му се поклонили и му служеле на создаденото повеќе отколку на Создателот, Кој е благословен во вечни векови. Амин! Затоа Бог ги предаде на срамни страсти: жените нивни природните потреби ги заменија со противприродни. И мажите исто така, напуштајќи го природното општење со женскиот пол, се распалија со желби еден кон друг, и вршеа срамни работи мажи со мажи, добивајќи ја заслужената отплата за својата изопаченост. И бидејќи не се обидоа да Го задржат Бога во разумот свој, затоа Бог ги предаде на нивниот изопачен ум – да го прават она што не прилега“ (Римјаните 1:25-28).
„Како што Содом и Гомора и околните градови, што блудствуваа, а на ист начин како и тие, одеа по друго тело, станаа пример со тоа што беа накажани со вечен оган“ (Јуда 1:7).
„И градовите Содом и Гомора ги осуди на разурнување и ги претвори во пепел, оставајќи ги како пример на идните безбожници“ (2 Петрово 2:6).
Затоа не треба да нè чуди што потомците на Каин, како и да се нарекуваат денес — па дури и оние што заземаат највисоки верски положби — како што духовно опаѓаа во минатото, така и денес продолжуваат да опаѓаат со иста сила и брзина, движејќи се кон целосно уништување, како што се случи со нивните предци во времето на потопот. Не залудно Спасителот ги поврза последните денови на земјата со деновите на потопот:
„Но, како што беше во деновите на Ное, така ќе биде и при доаѓањето на Синот Човечки“ (Матеј 24:37).
И како во тие далечни времиња, така и денес, градовите стануваат жаришта на разврат — токму градовите. Колку е поголем градот, толку е пораспространет развратот меѓу поголемиот дел од неговите жители. Потомците на Каин, создавајќи градови, го проширија уверувањето дека токму градскиот начин на живот е правилниот пат за развој на човештвото. А сите што еднаш беа вовлечени во мрежата на градовите, со текот на времето сè подлабоко се заплеткуваа во неа и сè потешко излегуваа од неа, немајќи ниту сила ниту желба — зашто токму таму постепено им се преобликуваше начинот на размислување. И денес сè се одвива по истата шема: на луѓето им е исклучително тешко да го замислат својот живот без градовите, кои со силна, речиси невидлива стега ги држат во потчинетост — и самите луѓе и целиот систем што стои зад нивниот начин на живеење.
„… Мехујаел, пак, го роди Матусал…“
Следното име може да се толкува на повеќе начини, бидејќи хебрејскиот јазик е богат со значења, а многу зборови имаат длабоки и повеќеслојни корени. За името Матусал постојат две основни толкувања. Според едно од нив, името Матусал значи „оној што бара смрт“. Притоа, важно е да се нагласи дека ова име му било дадено на новородено дете, кое сè уште немало никакви дела зад себе. Затоа значењето на името не произлегува од личноста на детето, туку од мислите, ставовите и духовната состојба на родителите што го избрале тоа име. Ова, најверојатно, е поврзано со состојбата на самите родители, особено со неговиот татко Мехујаел, кој бил воспитан во целосно безбожие, при што во него било избришано сè што дури и најмалку упатувало на Бога. Затоа не е чудно што човек израснат во таква средина може да дојде до состојба во која ќе ја посака смртта и таа внатрешна состојба ќе ја изрази преку името што му го дава на својот син.

Но, не помалку веројатна е и друга можност. Бидејќи таткото на Матусал бил воспитан како целосен безбожник, за таков човек желбата за смрт на другите не е нешто невообичаено. Затоа, во името на својот син можел да ја вложи и сопствената злобна намера, желба за уништување или смрт на оние што му се противат или не му се по волја. И ова толкување целосно се вклопува во општата слика на духовниот пад кај потомците на Каин. Како што веќе беше спомнато, постои и друго толкување на името Матусал. Доколку неговото потекло се поврзе со коренот „митим“, тогаш значењето упатува на човек кој ги собира луѓето околу себе, им се обраќа и ги поттикнува да дејствуваат според неговата волја. Со други зборови, станува збор за личност што влијае врз свеста на множеството и ја насочува за сопствена корист. Таква „професија“, ако воопшто може така да се нарече, сосема природно се појавила кај потомците на Каин, кои се оддалечија од Бога и од Неговите животни принципи. Каинитите создадоа цивилизација во чиј центар стои човекот: човекот се поставува на местото на Бога, иако самиот не е Бог. А кога човек ќе се обиде да го заземе Божјото место, за да управува и да владее со другите, тогаш неминовно мора да научи едно: како да влијае врз нивната свест и да ја држи под контрола. Денес оваа „професија“ е широко распространета меѓу оние што се оддалечиле од Бога. За остварување на своите цели се користат различни средства: хипноза, спиритизам, психологија, па дури и навидум добри дела. Со појавата на интернетот, кој го опфати целиот свет, влијанието врз човечката свест достигна ниво невидено досега. Преку видеа, пораки и различни содржини, луѓето често несвесно се насочуваат токму онаму каде што сакаат оние што дејствуваат зад сцената. За таа цел се користат различни теми што силно влијаат врз луѓето: национални, политички, патриотски, здравствени, религиозни и многу други. Често се случува луѓето, под влијание на некое видео, порака или содржина, да ја споделат со други, без да сфатат дека со тоа и самите стануваат дел од ширењето на истата манипулација. Од ваквото влијание може да се ослободи само оној што го проучува Писмото и Го познава Бога и Неговиот Син. Таквиот човек не може лесно да биде измамен со лаги, затоа што Писмото е единствениот сигурен извор на вистина. Преку неговото познавање, човекот може да ја препознае измамата со која се опфаќа целото човештво и постепено се подготвува за прифаќање на жигот на ѕверот. Овој процес веќе е започнат, постојано се засилува и не може да се запре. На него може само да му се спротивстави, преку свесен избор на Божјиот пат и преку сведочење за вистината пред другите, заради нивното спасение. И последниот потомок на Каин за денес:

„а Матусал го роди Ламех“
И ова име има повеќе можни толкувања, во зависност од пристапот што се применува при неговото објаснување. Не треба да се плашиме од различни начини на толкување, бидејќи, доколку тие не си противречат, откриваат различни аспекти на една иста вистина. Затоа, најнапред ќе се задржиме на симболичното толкување на името Ламех. Според ова симболично толкување, името Ламех го прикажува човекот како целина составена од разум, чувства и страсти. Во библиското разбирање, разумот е поврзан со мислењето и расудувањето, чувствата со внатрешните доживувања, а страстите со нагоните и телесните желби. Кога овие три области се наоѓаат во правилен поредок — кога разумот води, чувствата му се потчинети, а страстите се под негова контрола — тогаш човекот владее со самиот себе. Во таков случај, тој навистина може да се нарече „цар“ на својот живот. На хебрејски, зборот за цар е „мелех“, а вистинскиот мелех е оној што најнапред умее да владее со сопственото срце и со своите желби. Затоа и Писмото сведочи дека Бог ќе ги направи спасените цареви — луѓе кои најнапред научиле да владеат со самите себе:
„Долготрпеливиот е подобар од храбриот, и кој владее со себе, подобар е и од освојувач на градови“ (Изреки 16:32).
Само кога разумот на човекот — преку кој Бог му се обраќа, вклучително и преку изучувањето на Божјиот Збор — ги контролира чувствата и страстите и управува со нив, тогаш човекот навистина е цар на својот живот. Но Ламех воопшто не бил таков. Како и Лаван, чие име значи „бел“, односно „чист“, а кој во својот живот не бил таков. Со Ламех управувале страстите, кои влијаеле врз неговите чувства и го поробиле неговиот разум. Со други зборови, тоа е „цар наопаку“ — а цар наопаку е роб, роб на страстите. Како потврда за ова, читаме во Писмото дека си зел две жени. За ова ќе зборуваме подетално во следната тема. Постои и друго толкување на ова име: „наносувач на рани“ или „носител на пораз“. Имајќи го предвид неговиот карактер, значењето „наносувач на рани“ е сосема оправдано. За ова ќе зборуваме подетално во следната тема. Со Ламех завршува седмото поколение од гранката на Каин, сметајќи од Адам. Веќе до седмото поколение, овие луѓе дошле до отворено отфрлање на семејниот поредок воспоставен од самиот Бог во Едем. И не е чудно што токму во ова поколение стигнале до тоа. Сатаната е лукав стратег. Тој знаел дека Адам и Ева биле претслики на Бог Отец и Неговиот Син — за што многу зборувавме во претходните теми — и затоа го вовело многуженството токму во седмото поколение (а седум е број на Божјата полнота). Знаејќи дека создадената жена е претслика на Христос, преку многуженството прикажува дека е „прифатлива“ заедницата на еден маж со две жени; а во таа претслика — еден Бог и два Нему потчинети соуправители, од кои едниот е Христос, а другиот — некој што сака да биде еднаков со Него. Како што лесно може да се препознае, тоа е самиот Сатана — токму она кон што се стремел уште на небото. Значи, накратко, што дознавме овој пат:
  1. Одејќи од лицето на Бога, Каин создаде еден вид ново „создание“, човек без Бога. Со секое поколение, оваа гранка на човештвото сè повеќе деградирала, сè додека не била уништена од водите на потопот.
  2. За да ја спроведе својата намера, човек без Бога, Каин изгради град, чиј принцип на постоење е насочен кон прославување на човекот, неговиот разум и неговите способности. Делото на Каин достигна невидени размери: целата земја е исполнета со градови, а најмоќниот од нив, ако зборуваме во духовна смисла, е градот Вавилон, кој во себе го опфати речиси целото население на земјата, освен остатокот верен на Бога!
  3. Водејќи ги своите потомци по патот на отстапување од Бога, Каин брзо доведе до тоа Божјиот образ да биде истиснат од нив и тие тргнаа по отворен пат на противење на Бога и на Неговата волја, покажувајќи се како деца на ѓаволот!

Сподели го ова:

Поврзани статии