Адам и Ева ги држат новородените Каин и Авел, во нивниот живот надвор од Едем.

Кога се родија Каин и Авел: пред или по падот во грев?

Сподели го ова:

Чекор по чекор, заедно дојдовме до проучувањето на четвртата глава од книгата Создавање (Битие). Иако поминавме само три глави, веќе зад себе имаме 28 теми. Зборот Божји е неисцрпно длабок, и секој човек, ако посака, може да ја почувствува таа длабочина во себе.

Ве молам, никогаш не престанувајте да го истражувате Божјото слово, без разлика колку проповеди сте слушнале. Зашто ниту еден човек, без оглед кој е и колку длабоко го проучувал Светото писмо, не може да ја опфати сета негова длабочина.

Затоа, ниту една тема, без оглед каква е, не може целосно да ви го открие Божјото слово, така што после нејзино слушање да можете да кажете: „Сега веќе знам и разбирам сè во Божјото слово.“

Дури и царот Давид, човек по Божјото срце, пророк, и оној што напиша многу пророчки псалми, сепак, во еден од нив признава:

„Се восхитувам на Твоето знаење, -тоа е превисоко, не можам да му пријдам“ (Псалм 139:6).

Една тема може да даде нова насока на мислите, но не е способна да го научи човекот самостојно да размислува. Тоа доаѓа од желбата на човекот да има лична врска со Бог, од неговата жед да Го познае Бога и Неговата волја.

Затоа „мудрите девици“ (од Христовата приказна), оние кои ќе бидат спасени, иако се мудри, не можат да ги споделат со другите луѓе своите лични односи со Бог (во приказната, тоа е нивното масло за светилките). Овде секој човек мора сам да ја заврши својата работа во потрагата по тесна врска со Бог.

Темата може само да го поттикне човекот да почне да ја бара таа врска. И ако тоа навистина се случи во животите на оние кои ја читаат оваа тема, тогаш тоа значи дека таа не е залудна, и не се залудни сите напори вложени во нејзиното постоење!

И така, доаѓаме до четвртата глава. Денес имаме два текста од оваа глава:

„Потоа Адам легна со жената своја Ева, која зачна и го роди Каин, и рече: „Придобив човек од Господ!” Го роди уште и братот негов Авел. И Авел стана овчар, а Каин беше земјоделец“ (Создавање 4:1,2).

Иако на прв поглед разбирањето на овие текстови изгледа едноставно, во пракса меѓу толкувачите на Светото писмо постојат различни мислења, особено во врска со првиот стих. Некои сметаат дека Адам легнал со својата жена уште пред падот во грев и дека Каин и Авел се родиле во рајот, пред искушението и падот на луѓето.

Но постои и друго толкување, според кое децата им се родиле по падот во грев.

Кое од овие мислења е точно?

Одговорот може да се најде во самото Писмо. Иако на прв поглед изгледа како да има поткрепа за првото мислење, подлабокото читање открива дека децата се родиле по падот во грев. Контекстот јасно покажува дека раѓањето на Каин и Авел се случило по протерувањето од рајот, во нови услови, надвор од Едем. Тоа значи дека нивното доаѓање на свет било во сосема нови услови, надвор од рајот, во новата реалност на човекот кој бил протеран од градината и осуден да живее и да работи на земјата од која бил земен.

Затоа, според Писмото, Каин и Авел не се родени во рајот, туку по падот во грев.

Првиот аргумент против мислењето дека Каин и Авел се родиле пред падот во грев е тоа што во стихот од четвртата глава жената е наречена со името што Адам ѝ го дал по падот. Пред падот во грев тој ја нарекол едноставно „жена“, а дури по падот ѝ го дал името Ева, мајка на сите живи.

„Потоа Адам легна со жената своја Ева, која зачна и го роди Каин…“ (Создавање 4:1).

„Од реброто, што го зеде од човекот, Господ Бог создаде жена и ја доведе кај човекот. А човекот рече: ‘Еве тоа е коска од моите коски, и плот од мојата плот. Нека и биде името жена, зашто е земена од мажот (свој)!’” (Создавање 2:22,23).

„Со пот на лицето свое ќе јадеш леб, сè дури не се вратиш во земјата, од која си земен; зашто си земја, и во земја ќе се вратиш! Адам ја нарече својата жена Ева, бидејќи таа стана мајка на сите живи“ (Создавање 3:19,20).

Односно, ако зачнувањето и раѓањето на Каин и Авел се случиле пред падот во грев, и ако првиот стих од четвртата глава на „Создавање“ претставува само дополнителна информација за она што е кажано во втората глава, каде се опишува животот на мажот и жената пред падот, тогаш жената во тој текст требало да се нарече со името што го носела пред падот, а не со името што го добила потоа. Бидејќи, во тоа време, пред падот, таа сè уште не го добила името „Ева“.

На пример, во првата глава на „Создавање“ се зборува за создавањето на мажот и жената, и тие се наречени „човек“ (адам). Во втората глава се даваат дополнителни детали за тој настан, и таму мажот е наречен „човек“ (адам), а жената – „жена“, но не и „Ева“. Со името „Ева“ Адам ќе ја нарече дури по падот во грев, во третата глава.

Се разбира, оние кои го поддржуваат мислењето дека децата се родиле уште пред падот ќе прашаат: А зарем во втората глава на „Создавање“, кога се зборува за реките што извираат од Едемската градина, не е напишано:

„А на втората река името и е Гион; таа тече околу целата земја Куш“ (Создавање 2:13).

Навистина, оваа земја го добила тоа име подоцна, дури по падот во грев и по раселувањето на народите. За ова веќе зборувавме во други теми. Но зарем тоа не е аргумент во прилог на мислењето дека и жената уште пред падот во грев можела да се нарече со името што го добила по падот во грев, Ева?

На прв поглед, тоа изгледа како силен аргумент. Но само на прв поглед. Не може на секој текст во Писмото да му се пристапува со ист принцип на толкување. Еве зошто:

Кога станува збор за реки и земји, тоа е прашање на географија. Географските имиња се дадени за читателот да разбере за кое место на планетата Земја се зборува. Бидејќи постојат многу реки и области, Мојсеј, кога ја пишувал книгата Создавање, ги користел имињата што биле познати во негово време. Тој на тој начин им овозможил на луѓето да сфатат каде приближно се наоѓала едемската градина (која тогаш веќе не постоела). Инаку, тие не би можеле да се ориентираат.

Но, дали овој принцип може да се примени на жената, сопругата на Адам? Не. Зошто? Затоа што Бог создал само еден маж и една жена, и во едемската градина од луѓето биле присутни само тие двајца. Затоа не постоела никаква потреба жената да се именува со новото име, добиено по падот во грев, за да биде јасно за кого се зборува. Доволно било да се каже: „Човекот ја позна својата жена и таа зачна“, и веднаш е јасно на кого се однесува, бидејќи друга жена немало.

Токму затоа спомнувањето на името „Ева“, кое го добила по падот во грев, покажува дека зачнувањето и раѓањето на децата се случило по падот во грев, а не пред тоа.

Затоа, кога Бог ја создал жената и ја довел кај човекот (како што е опишано во втората глава), Писмото не ја нарекува со името Ева, туку едноставно „жена“. На ист начин е наречена и во првата глава на Создавање, каде што настанот со создавањето на мажот и жената е претставен во општи црти. Таму тие се именувани „маж“ и „жена“, и тоа било сосема доволно, бидејќи тогаш други луѓе немало.

Значи, првиот аргумент против тврдењето дека Каин и Авел се родиле во едемската градина пред падот во грев, е тоа што Писмото го користи токму името „Ева“, име што таа го добила дури по падот во грев.

Вториот аргумент во прилог на тоа дека децата на Адам и Ева се родиле по падот во грев.

Бог им рекол на Адам и Ева: „Плодете се, и множете се, и наполнете ја земјата, и господарете над неа, и овладајте ги морските риби (и ѕверовите), и небеските птици (и секаков добиток, целата земја), и сите животни што лазат по земјата“. Писмото веднаш го забележува како Адам Му бил послушен на Создателот во делот што се однесува на владеењето над живите суштества, кога им дава имиња на животните и птиците, и тоа уште пред падот во грев.

Но, кога станува збор за послушноста на мажот и жената во другата Божја заповед, „Плодете се и множете се“, и за самото раѓање деца, што е несомнено многу поважен настан, Писмото поради некоја причина не го спомнува тоа пред падот во грев. Зарем давањето имиња на животните, кои по значење и достоинство стојат пониско од човекот, е поважно од раѓањето на децата, суштества создадени „според Божјиот образ и подобие“? И зарем нивното раѓање, како и давањето имиња на тие деца, требало да биде премолчено и да се спомне дури по падот во грев, иако, според некои толкувачи, тоа наводно се случило порано? Очигледно, тоа не е логично. Токму затоа контекстот упатува дека раѓањето на Каин и Авел се случило по падот во грев, во новата реалност надвор од едемската градина.

Третиот аргумент се однесува на самите имиња на децата. Ако името Каин, што значи „придобивка“, може да се поврзе со идилата на животот во безгрешниот Едем, тогаш името Авел (Hevel), кое се преведува како „залудност, ништавност, нешто минливо и краткотрајно“, воопшто не се согласува со престојот на нашите прародители во среќниот рај. Зарем не е така? Зошто децата биле наречени токму така, ќе разгледаме подоцна, откако ќе ги завршиме аргументите против тврдењето дека Каин и Авел се родени пред падот во грев.

Четвртиот аргумент. Писмото нè учи дека секој човек носи лична одговорност пред Бог.

„И така, секој од нас ќе одговара пред Бога за себе“ (Римјаните 14:12).

Писмото нè учи дека во случај на роднински врски, Бог не донесува одлука врз основа на крвното сродство, туку според личните дела на човекот. Односно, ако таткото и мајката згрешат, тоа не значи дека нивните деца ќе бидат казнети заедно со нив само затоа што се нивни потомци, ако самите тие не згрешиле.

Секој човек добива според своите дела. Тоа е непроменлив Божји принцип, искажан во Неговиот збор, а ние знаеме дека Бог не се менува:

„Душата, која згрешила, ќе умре; синот нема да го понесе гревот на татко си, и таткото нема да го понесе гревот на синот свој, правдата на праведниот кај него си останува и беззаконието на грешникот кај него си останува“ (Езекиел 18:20).

„Татковците да не бидат осудувани на смрт заради децата, и децата да не бидат казнувани со смрт поради татковците; секој да биде казнет со смрт за својот грев“ (Повторени закони 24:16).

„Зашто, Јас, Господ, не се менувам…“ (Малахија 3:6).

И овој принцип, дека децата не одговараат за гревовите на своите родители, бил почитуван дури и од оние кои не му беа сосема верни на Бог:

„Амасија се зацари на дваесет и пет години и царуваше во Ерусалим дваесет и девет години; мајка му се викаше Јехоадан, од Ерусалим. Тој го правеше она што беше угодно пред очите на Господ, но не со полно срце. Кога се зацврсти на царството, тој ги уби слугите свои, што го беа убиле царот, таткото негов. Но децата нивни не ги погуби, бидејќи е напишано во Законот, во книгата Мојсеева, каде што Господ заповедал, велејќи: да не се убиваат татковците заради децата, и децата да не бидат убивани заради татковците, туку секој треба да умре заради својот престап“ (2 Летописи 25:1-4)

Знаејќи го ова, разбираме дека Бог не можел да ги казни со протерување од рајот и со смрт Каин и Авел, ако тие се родиле во Едем пред падот во грев, поради гревот на нивните родители, Адам и Ева. Такво нешто би било во спротивност со Божјите принципи, јасно искажани во Неговото Слово. Бог не може да постапи неправедно ниту да го прекрши сопствениот закон.

Ова истражување на прашањето дали Каин и Авел се родени пред или по падот во грев ни покажува нешто многу важно:

Без разлика колку се авторитетни толкувачите на Писмото, тие сепак се луѓе, а луѓето се грешни. На секој од нас му е својствено да згреши: и мене, и вас, и било кој друг. Можеби не во сè, но во нешто сигурно ќе згрешиме. Безгрешен е само Бог. Дури и ако илјада пати сме се увериле дека одреден толкувач бил во право во своите објаснувања, тоа не значи дека треба безусловно да го прифаќаме секое негово следно тврдење како апсолутна вистина. Секогаш сме должни да проверуваме сè според Писмото. Да постапуваме спротивно е крајно опасно.

Апостол Петар, на пример, еднаш изговори вистина што му беше откриена од Бог, и Христос го пофали за тоа. Но, веќе следниот момент истиот Петар изговори зборови што му ги вметна сатаната, и Христос строго го укори:

„А Тој им рече: ‘А вие, што мислите, Кој сум Јас?’ Симон Петар одговори и рече: ‘Ти си Христос, Синот на живиот Бог.’ Тогаш Исус му одговори и рече: ‘Блажен си ти, Симоне, сине Јонин, зашто тело и крв не ти го открија тоа, туку Мојот Отец, Кој е на небесата… Оттогаш почна Исус на Своите ученици да им открива дека Тој треба да отиде во Ерусалим и да пострада многу од старешините, првосвештениците и книжниците и да биде убиен, и на третиот ден да воскресне. А Петар Го повлече настрана, почна да Му говори, зборувајќи: ‘Биди милостив кон Себе, Господи; тоа со Тебе нема да се случи!’ Но Тој се заврте и му рече на Петар: ‘Бегај од Мене, сатано! Ти си Ми соблазна, зашто мислиш не за она што е Божјо, туку за она што е човечко!’” (Матеј 16:15-23).

Еве, како што гледате, пример како еден човек може да каже и нешто што е од Бог, и нешто што е од ѓаволот. Затоа, не може целосно да се потпираме на човек. Ова е забрането со Писмото. Потпирањето може и мора да биде само на Бога и Неговиот Збор:

„Така вели Господ: проклет да е човекот кој се надева на човек и кој телото го смета за своја крепост и чие срце се одвраќа од Господ… Благословен е човекот кој се надева на Господ, и кому надежта Му е Господ“ (Еремија 17:5,7).

За да постапиме правилно во ова прашање, треба да ги земеме за пример жителите на Верија. Тие го слушале апостол Павле, но, за разлика од жителите на Солун, постапиле мудро и исправно. Имено, иако самиот апостол Павле им проповедал, тоа воопшто не им попречило секогаш да го проверуваат она што го слушале со Писмото:

„Овие беа поблагородни од солунјаните; тие го примија словото со голема усрдност и секој ден го проверуваа Писмото, за да се уверат, дали е тоа така“ (Дела 17:11).

Затоа, драги пријатели, бидете мудри како змиите, како што рече Спасителот. Не грешете во својата потрага по Бог така што ќе тргнете по некој човек кој ви е симпатичен, заборавајќи на постојаното лично истражување на Писмото. Таквиот пристап е многу опасен.

Сè проверувајте, и сите ги проверувајте, со Писмото и со животот на Христос. Ова е единствениот вистински пат кон вечноста.

Не плашете се да доведете во прашање сè што ќе чуете, без разлика кој зборува, каков авторитет има или какви симпатии имате кон него. Не плашете се дека вашите сомнежи ќе го навредат оној кого го почитувате. Ако тој или таа е навистина духовна личност, нема да се навреди што ги проверувате неговите или нејзините зборови со Писмото.

Ова е правилно и нужно, бидејќи станува збор за најважното прашање, прашањето за спасението, прашањето за вечниот живот. Ако проповедникот е во право и неговото учење е засновано врз Писмото, нема од што да се плаши од проверка. Но ако не е, тогаш токму таму се крие вистинската опасност: и за него самиот, и за оние кои тргнале по него без да го проверуваат својот пат со Писмото.

Читам многу автори, но тоа воопшто не значи дека слепо се потчинувам на нивното мислење и сè што ќе кажат го прифаќам како „Така вели Господ“. Не, воопшто не.

Во тоа нема ништо лошо. Сосема е природно да се ставаат под сомнение туѓи мислења. Не е злосторство да не се прифати мислењето на некој авторитет, па дури и да се оспори, ако постојат здрави аргументи од Писмото.

Значи, расправата не треба да биде заради самата расправа, ниту заради отфрлање на нечиј став само затоа што не ни се допаѓа или затоа што доаѓа од одреден човек или народ. Не. Оспорувањето мора да биде водено од едно нешто: од желбата за триумф на вистината.

Полошо е кога верниците, а тоа често се случува, откако ќе ја слушнат темата, или понекогаш дури и без да ја слушнат, туку само според насловот, веднаш избрзуваат со коментари: „ерес, лага“. А некои одат и подалеку, пишуваат навреди и преминуваат на лични напади, без да наведат ниту еден основан доказ од Писмото.

На такви луѓе не вреди да им се троши времето. Ним не им е потребна вистината, тие не ја бараат вистината, туку го бараат своето. А тоа е сосема различно.

Затоа, како треба да постапиме со она што го слушаме како толкување на Писмото? Токму онака како што ни советува самото Писмо:

„Сè испитувајте, за доброто држете се“ (1 Солунјаните 5:21).

Мислам дека за ова прашање сè е јасно. Продолжуваме понатаму:

„Потоа Адам легна со жената своја Ева, која зачна и го роди Каин, и рече: ‘Придобив човек од Господ’“

„Адам ја позна својата жена Ева, а таа зачна и го роди Каина, па рече: ’Добив машко чедо со помош на Господа’“

Интересен е овој текст од Писмото: „Потоа Адам легна со жената своја Ева, која зачна и го роди Каин“. Забележете, не е речено: „таа роди син и му даде име Каин“. Не, туку е речено: „и го роди Каин“. Тоа значи дека името на детето било определено уште пред неговото раѓање. Се разбира, можело да се роди и девојче, а не момче. Но првото машко дете Ева го нарече Каин, што значи „придобивка“. Зошто токму такво име? Затоа што, напуштајќи го Едем, таа се сеќавала на ветувањето што ѝ го даде Бог, дека ќе испрати во светот Спасител, кој ќе се роди од жена и ќе ја смачка главата на сатаната.

„И ставам непријателство меѓу тебе и жената и меѓу родот твој и породот нејзин. Тој ќе ти ја смачкува главата, а ти ќе го каснуваш во петата“ (Создавање 3:15).

И Адам, и Ева силно посакувале и верувале дека токму преку ова дете ќе се исполни Божјото ветување, и дека нема долго да останат под проклетството на гревот и смртта. На луѓето им е својствено да сакаат што побрзо да се вратат во изгубениот рај и да завршат со маките на оваа грешна земја. Тоа јасно се гледа и од честите обиди на верниците низ историјата да предвидат точни датуми за Христовото второ доаѓање. Ако внимателно погледнеме, ќе видиме дека и самите апостоли биле луѓе како нас, и тие со жар го очекувале второто доаѓање на Христос. Токму поради таа силна желба понекогаш и ги разбирале Неговите зборови на начин што не бил целосно точен:

„А Петар, кога се заврти, виде дека по него оди оној кого Исус го сакаше и кој на вечерата се беше навалил на градите Негови и прашуваше: ‘Господи, кој ќе Те предаде?’ Штом го виде Петар него, Му рече на Исус: ‘Господи, а овој, пак, зошто?’ Исус му рече: ‘Ако сакам тој да остане додека да дојдам, тебе што ти е? Ти врви по Мене!’ И се пренесе овој збор меѓу браќата дека тој ученик нема да умре. Но Исус не му рече дека нема да умре, туку: ‘Ако сакам тој да остане додека дојдам, тебе што ти е?’“ (Јован 21:20-23).

И тие толку силно го посакуваа брзото враќање на Христос што не забележаа оти Тој не рече дека Јован нема да умре пред Неговото доаѓање, туку кажа: „Ако јас посакам, тој да не умре“, а тоа не е исто.

Исто така и Ева во својата желба за брзото доаѓање на Месијата на земјата, не забележа дека во ветувањето се зборува за семето на жената, а не за семето на мажот. Како што прочитавме во стихот од четвртата глава на „Создавање“ што го истражуваме, напишано е дека Адам ја позна својата жена Ева и таа зачна од него, од неговото семе.

Затоа, колку и да посакуваа Адам и Ева брзо да дојде Месијата, и колку и да веруваа, дури и име однапред му дадоа, тоа не го промени Божјиот план. Бог, во Својата мудрост, не се води ниту според нашата брзина, ниту според нашето задоцнување.

Наша задача не е да го вознемируваме светот со сензации и пресметки за датуми на Доаѓањето, со броење јубилеи или барање во Писмото нешта што таму не стојат, и кои не можат да се извлечат ако се разбере духот на Божјиот збор. Таквото постапување не ѝ служи на вистината; може да донесе духовна штета, да создаде разочарување и недоверба кон Божјото слово, и затоа секој од нас треба со голема одговорност да пристапува кон овие прашања.

Наша задача е да се наоружаме со трпение и да изградиме лични, доверливи односи со Бог, односи кои Христос во приказната за мудрите и немудрите девици ги нарекува „масло во светилките“. Овој дар не само што треба самите да го поседуваме, туку и да го предаваме на другите кои живеат во светот.

Од приказната следи уште една важна поука: тие интимни, доверливи односи со Бог не може никој да ги пренесе на друго лице. Мудрите девици не можеле да го дадат своето масло на немудрите; така и секој човек мора лично да го има тој однос со Бога ако сака да Го дочека Христа меѓу верните:

„… Ное, Даниил и Јов… се колнам во Себе, вели Господ Бог, не би ги спасиле ни синовите ни ќерките; со својата праведност тие би ги спасиле само своите души“ (Езекиел 14:20).

Затоа, мои пријатели, не губете се во потрага по сензации на интернет, околу датуми, чипови, светски заговори и слични информации. Сè што треба да се случи во светот, сигурно ќе се случи, и тоа воопшто не зависи од нас.

Но, од нас зависи како ќе го дочекаме тоа што треба да се случи, во каква духовна состојба ќе бидеме, дали ќе бидеме доволно обединети со Бог за да издржиме. Всушност, токму тоа Синот Божји сакаше да им го пренесе на Своите ученици на прагот на големата криза:

„Бидете будни и молете се, за да не паднете во искушение: духот е бодар, но телото е слабо“ (Матеј 26:41).

Учениците, наместо да бидат будни и да се молат со Христос во таа ноќ, заспаа. Во мигот кога најмногу им требаше духовна сила, тие се потпреа на својата човечка слабост и ги затворија очите пред опасноста.

А кога кризата дојде, тие не издржаа, уплашено побегнаа и Го оставија Христос сам. Само Тој остана во молитва и во борба, барајќи од Отецот сила да го поднесе искушението и да ја испие до крај „чашата“ што Му беше дадена.

Ова е јасна поука и за нас: ако сакаме да издржиме во времиња на искушение и криза, не можеме да се потпреме на својата сила или на човечки средства. Единствено оружје што навистина дава победа е духовната будност и постојаното потпирање на Бог

И така, Ева го роди својот првенец и го нарече Каин (придобивка), и рече:

„Придобив човек од Господ (YHWH / Јахве)“

HaShem (буквално „Името“) е вообичаен еврејски израз со кој, од почит, се избегнува изговарањето на Божјото свето лично име, тетраграмот YHWH (יהוה). Наместо да го изговорат ова име, Евреите во говор и при јавно читање најчесто велат HaShem („Името“).

Така, таму каде што во библискиот текст стои YHWH, при читање се изговара HaShem.

Во македонскиот превод на Библијата, ова име најчесто е преведено како „Господ Бог“ или едноставно „Господ“.

Забележително е што во овој случај Ева го спомнува само едното име на Бог, името што зборува за Неговата милост. Со тоа таа покажува дека разбира: спасението на човечкиот род преку Месијата (во кого таа верувала дека е Каин) е возможно само поради Божјата милост.

Забележете како се изменила Ева од времето на падот во грев. Додека разговараше со змијата, односно со ѓаволот, додека сè уште беше во благословениот рај, таа го користеше само името Елохим, името што говори за судот и Божјата правда, без да ја согледува Неговата милост. А сега, по праведната казна што Бог ја изрече за гревот, таа ја почувствува и Неговата милост, и затоа го употребува токму името што зборува за таа милост.

Затоа, пријатели, погрешно е да се тврди дека казните не ги менуваат луѓето. Напротив, тие ги менуваат, и тоа многу длабоко. Затоа, не треба да им се спротивставуваме, туку да ги прифатиме со смиреност и да извлекуваме правилни заклучоци:

„Не занемарувај ја, синко, казната од Господ, и да не ти е тешко од Неговото укорување; зашто кого Господ го сака, него и го кара, како и таткото синот свој што го љуби“ (Изреки 3:11,12).

„Оние што Јас ги сакам, нив ги карам и воспитувам. И така, биди искрен и покај се“ (Откровение 3:19).

Ева изјавува дека придобила човек од Господ. Забележливо е дека за другите свои деца таа не говорела така. Ова уште еднаш укажува дека верувала оти ова не е обично дете, туку ветениот од Бог Месија, кој ѝ е даруван од Бог и роден по Божја милост. Сепак, понатаму пред нас се појавува една слика која не е ништо помалку интересна.

„Потоа Адам легна со жената своја Ева, која зачна и го роди Каин, и рече: ‘Придобив човек од Господ! Го роди уште и братот негов Авел…“

Во врска со ова, многу е интересно да се забележи дека за раѓањето на Каин е кажано: Адам легна со жената своја Ева, која зачна и го роди Каин. Но за Авел не се споменува дека Адам легнал со жената своја и дека таа зачнала. Наместо тоа, едноставно се вели дека Ева го родила веднаш по Каин, без воопшто да се спомне интимниот однос меѓу Адам и Ева.

А кога подоцна одлучиле да добијат уште едно дете, Сит, повторно е речено, како и за Каин, дека Адам легна со жената своја:

„Адам пак легна со жената своја, и таа му роди син, и му даде име Сит…“ (Создавање 4:25).

Што ни кажува ова? Првиот син, Каин, се родил како резултат на интимната врска помеѓу Адам и Ева. Третиот, Сит, исто така е роден на истиот начин. Но, вториот син, Авел, е спомнат без никакво укажување на таква врска, туку неговото раѓање е наведено веднаш по раѓањето на Каин.

Светото писмо никаде не кажува дека Авел бил Месијата кој требало да се роди од жена без учество на маж. Намерата е друга. Мислам дека се сетивте што сака да ни покаже Писмото преку оваа разлика: Каин и Авел биле близнаци, но Каин се родил прв, а Авел веднаш по него.

Во прилог на ова оди и фактот што за интимната врска помеѓу Адам и Ева се спомнува само еднаш, пред раѓањето на Каин и Авел, додека нивните раѓања се наведуваат одделно, едно по друго.

Дополнителен доказ дека Каин и Авел биле близнаци е јазичната форма што се користи во текстот:

„Потоа Адам легна со жената своја Ева, која зачна и го роди Каин… Го роди уште и братот негов Авел…“

Таа зачна и го роди Каин, а потоа го роди и неговиот брат Авел. Значи: зачнала и родила, а потоа повторно родила. Самото нагласување „братот негов“, кое се однесува на Авел, ја потврдува мислата дека тие биле близнаци. Бидејќи е очигледно дека Авел е брат на Каин, исто како што и Сит, роден подоцна, е брат и на Каин и на Авел, но за Сит не се вели „братот негов“, иако тоа е природно и очигледно.

Токму затоа оваа формулација се применува само за Авел: „братот негов“, односно брат на Каин. Таа не укажува толку на неговото сродство (кое и така е јасно), туку пред сè на нивната блискост, дека Авел бил брат-близнак на Каин.

Овој начин на изразување прилично често се среќава во Писмото:

„И дојде времето да роди, а ете – близнаци во утробата нејзина. Излезе синот првенец црвен, целиот рунтав како руно; и му дадоа име Исав. А потоа излезе брат му, држејќи го Исав со рака за петата; нему му ставија име Јаков…“ (Создавање 25:24-26).

„И кога дојде времето да роди, а тоа – близнаци во утробата нејзина. И кога се породуваше, едното дете ја покажа раката, а бабицата зеде и му врза црвен конец околу раката, велејќи: ‘Овој е првенец.’ Но тоа ја повлече раката, и ете излезе неговото братче, а таа рече – како ја проби обвивката? И му ставија име Фарес. А потоа излезе неговото братче со црвен конец на раката. Нему му ставија име Зерах“ (Создавање 38:27-30).

„Потоа Адам легна со жената своја Ева, која зачна и го роди Каин… Го роди уште и братот негов Авел…“

И уште една потврда дека станува збор за близнаци: веднаш по нивното раѓање, Писмото зборува за тоа кој пат одбрале, едниот станал овчар, а другиот земјоделец. Тоа покажува дека тие го започнале животот во исто време, но тргнале по различни патишта.

Истото го гледаме и кај другите близнаци во Писмото:

„И децата пораснаа: Исав стана вешт ловец и човек на полето, а Јаков човек кроток кој живееше во шатори“ (Создавање 25:27).

Ако не биле близнаци, туку се родени во различно време, тогаш нивниот избор на животен пат немаше да биде претставен истовремено. Зошто тогаш Ева го нарекла првиот син Каин (придобивка), име исполнето со надеж, а вториот, близнак на првиот, Авел („суета“, „минливо“)? Тука може да се разгледаат две можни верзии.

Првата: Месијата требало да биде првородениот. Тоа значи дека вториот син, иако близнак и во сè сличен на првиот, не е Тој, не е Месијата. Затоа неговото раѓање не било „придобивка на Месијата“, туку нешто минливо и суетно.

Втората: Ева го нарекла второто дете Авел („суета“, „минливо“) затоа што сфатила дека со раѓањето на близнаци, Бог ѝ укажува на долгиот пат на постоење и развој на човештвото во услови на падот во грев. А тоа е пат на суета, на минливост, па затоа и го дала тоа име.

Понатаму во текстот се опишува кој од синовите каква дејност избрал:

„… Авел стана овчар, а Каин беше земјоделец“

Ова се многу интересни зборови од Писмото за истражување. Интересни се затоа што во нив прво е наведен изборот на животниот пат на Авел, вториот син на Адам и Ева, а дури потоа изборот на Каин, првородениот.

Ова изгледа како нешто што не е според правилата. Подоцна, кога се зборува за Исав и Јаков, прво се споменува изборот на занимањето на Исав, бидејќи тој е првенец, а потоа изборот на Јаков:

„И децата пораснаа: Исав стана вешт ловец и човек на полето, а Јаков човек кроток кој живееше во шатори“ (Создавање 25:27).

Овој текст, патем, кажува дека не затоа што Авел е праведник, а Каин безбожен, занимањето на Авел се споменува прво, а на Каин второ. Во случајот со безбожниот Исав и праведниот Јаков, занимањето на Исав се споменува прво.

Значи, причината е во нешто друго. А тоа што ќе ни помогне да разбереме каква е причината, е токму текстот од Писмото што го разгледуваме:

„… Авел стана овчар, а Каин беше земјоделец“

За Каин и Авел се користат два различни глаголи. За Каин е кажано дека беше земјоделец, додека за Авел – дека стана овчар. Зошто не се користат исти глаголи за двајцата браќа? На пример: „Каин стана земјоделец, а Авел стана овчар“, или: „Авел беше овчар, а Каин беше земјоделец“. Фактот што се употребуваат различни глаголи овде кажува многу. Сетете се што му рече Бог на Адам по падот:

„Па потоа му рече на Адам: ‘Бидејќи ја послуша жената твоја и вкуси од дрвото, од кое ти забранив и реков: – не јади од него – затоа земјата нека биде проклета за тебе; со мака ќе се храниш од неа сè до крајот на својот живот; трње и бодлики ќе ти раѓа; и ти ќе јадеш трева полска. Со пот на лицето свое ќе јадеш леб, сè дури не се вратиш во земјата, од која си земен; зашто си земја, и во земја ќе се вратиш’“ (Создавање 3:17-19).

Јасно е дека овие зборови не се однесувале само на Адам, туку и на сите негови потомци. Затоа е разбирливо дека и неговите деца биле земјоделци, исто како и тој. Затоа за Каин се користи глаголот „беше“, односно тој таков беше уште од почетокот на својот свесен живот, како и неговиот татко Адам.

Авел, пак, исто така требало да биде земјоделец како својот татко, и на почетокот навистина бил таков, но подоцна тој стана, забележете, не „беше“, туку „стана“, пастир. Тоа значи дека се оддалечил од земјоделството и свесно го избрал патот на пастирскиот живот.

На прв поглед може да изгледа дека Авел, за разлика од Каин, ги игнорира зборовите на Бог во врска со работата на земјата, додека Каин, напротив, е послушен на Бог и на Неговата волја. Но тоа е само привид, за оние што не навлегуваат во суштината на овој избор. Писмото го нарекува Авел праведник, а неговите дела – праведни; а Каин – од лукавиот, безбожник, и неговите дела – лоши:

„Но не како Каин, кој беше од лукавиот и го уби брата си. А зошто го уби? Затоа што неговите дела беа лоши, а на неговиот брат – праведни“ (1 Јованово 3:12).

Верниците, односно религиозните луѓе, многу често носат погрешни заклучоци за другите, гледајќи само на надворешното, без да навлезат во внатрешната суштина.

Зошто Авел се откажал од земјоделството во корист на овчарскиот живот? Дали затоа што бил мрзлив? Не. Ако беше така, Писмото немаше да го нарече праведник и неговите дела праведни. Значи, причината е во нешто друго.

Но зошто воопшто биле потребни животни во тоа време, кога луѓето не јаделе месо? Бог го дозволил јадењето месо дури по потопот. Одговорот е следен: животните биле потребни за принесување жртви, за добивање волна за облека и за храна во вид на млеко.

Авел го избрал пастирскиот пат затоа што:

  • Сфатил дека спасението на луѓето е во Месијата и Неговата жртва, на кои укажувале жртвувањата на животни. За ова требало постојано да се потсетува, што значело дека принесувањето на жртви мора да биде редовно. А за тоа било потребно жртвените животни секогаш да бидат при рака, не повремено, туку постојано, и тоа најдоброто, првороденото за Бог.
  • Сфатил дека по падот Бог ги облекол Адам и Ева, што значи дека тоа станува норма за луѓето. Затоа секогаш требало да има материјал за облека, за покривање на голотијата, како што сака Бог.
  • Сакал да Го познава Бог и да има повеќе време за тоа. Животот на земјоделецот барал повеќе труд и постојана работа, за разлика од овчарството. Пастирот, кога ќе ги изведе овците на пасиште, ги пушта да пасат и има време за себе, само повремено проверувајќи ги. Земјоделецот, пак, кога ќе дојде на своето поле, не може да седне, мора да обработува, да сади, да наводнува, да се бори со плевели и штетници, да бере и да складира жетва.

Заработката и храната што доаѓаат од животните се побрзи и постојани, за разлика од растенијата. На пример, ако засадите домати, треба да ги одгледувате и да се грижите за нив повеќе од пет месеци, а во тоа време сепак треба да се храните. А кравата дава млеко секој ден, од кое се прави сирење, павлака, урда, и сето тоа има поголема вредност од доматите. Тоа е храна за секој ден, која може и да се продаде или да се размени за нешто друго потребно.

Растенијата се многу поподложни на уништување од штетници и непогоди отколку животните. Тревата што ја јадат животните расте речиси без проблеми секоја година и насекаде, додека земјоделските култури бараат многу повеќе труд и услови. Животните ги пушташ на пасиште и ти остануваш слободен; со растенијата сè е многу покомплицирано. Кога ќе настапи непогода, животните можат да се внесат во штала и продолжуваат да даваат млеко, додека растенијата застануваат во растежот или умираат, оставајќи го човекот без жетва, иако вложил многу труд.

Затоа Авел, избирајќи го пастирскиот труд, сакал неговата работа да му овозможува повеќе време и слобода за заедништво со Бог. Изборот на Авел не бил случаен, ниту израз на бунт против Бог. Напротив, во неговиот избор се гледа желба да биде поблизу до Бог.

А Каин, кој на прв поглед изгледал послушен на Бог, всушност бил спротивното. Надворешниот изглед често е измамлив, и затоа не треба да си присвојуваме право да судиме или осудуваме друг човек. Тоа право му припаѓа единствено на Бог.

„Еден е Законодавецот и Судијата, Кој може да спаси и погуби: а ти, кој си што осудуваш друг?“ (Јаков 4:12).

„Кој си ти што му судиш на туѓ слуга? Пред својот господар тој стои или паѓа…“ (Римјаните 14:4).

Бог може да суди затоа што е објективен. А објективен е затоа што, за разлика од луѓето, не гледа на надворешното, туку на внатрешното:

„Но Господ му рече на Самоил: ‘Не гледај на лицето негово и високиот негов раст; Јас го отфрлив. Јас не гледам така, како што гледа човек, зашто човек гледа на лицето, а Господ гледа на срцето’“ (1 Самуилова 16:7).

„Јас, Господ, проникнувам во срцето и ја испитувам внатрешноста, за да му дадам на секого според патот негов и според плодовите на делата негови“ (Еремија 17:10).

Зошто да се навлегува во срцето за да се добие според плодот на делата? Зарем делата не се видливи надворешно, без да се гледа во срцето? Видливи се. Делата се видливи, но мотивите – не. Христос многупати зборувал за важноста на мотивите. Сетете се на Говорот на гората, на Неговите зборови за лицемерите во молитвата, во давањето и во постот, и сè ќе ви стане јасно: не се важни само делата, туку и мотивите што стојат зад нив.

Приказната за Каин и Авел, која во следната тема ќе продолжиме да ја истражуваме, најјасно ни ја открива оваа вистина: важно е со какви мотиви ги правиме нашите дела, вклучувајќи ги и делата во служба на Бог!

Ајде да ги сумираме заклучоците од денешниот разговор!

  1. Божјото слово е безмерно длабоко и ниту еден човек, ниту една тема не може целосно да го исцрпи, исто како и истражуваните текстови. Затоа, никогаш не треба да престануваме да истражуваме, не само со други луѓе, туку и лично да навлегуваме во Божјото слово.
  2. Толкувачите на Писмото, колку и да се авторитетни, и колку и да ни се допаѓаат, и колку добри и точни мисли и да има во нивните толкувања, тоа не ни дава право да веруваме слепо во сè што велат. Сè што слушаме мора лично да го проверуваме со Писмото: дали навистина е така како што тие велат. Односно, сè треба да испитуваме, а да се придржуваме кон она што е добро!
  3. Каин и Авел не се родени пред падот на Адам и Ева. Писмото го негира ова тврдење. Толкувачите (мудреците) се исто така луѓе, и природно е да грешат. Но тоа не е причина да престанеме да ги читаме и користиме нивните толкувања. Во нивните толкувања има многу има многу исправни и вредни работи. Повторно, сè испитуваме, а се придржуваме кон доброто!   
  4. Истражувањето на Писмото покажува дека Каин и Авел биле браќа-близнаци, но Каин се родил прв, а Авел – втор, веднаш по него.
  5. На прв поглед, изборот на животниот пат на Каин изгледа поблизок до Божјата волја, а оној на Авел – не. Но подлабокото истражување на Писмото открива дека надворешното често знае да измами. Токму затоа не треба да брзаме да судиме или да осудуваме луѓе, бидејќи ние можеме да видиме само она што е надворешно. Бог, пак, во Својот суд е совршено објективен, затоа што Нему му се отворени срцата!
Сподели го ова:

Поврзани статии