Со Божја милост, заедно стигнавме до последните стихови од третата глава на „Создавање“ (Битие):
„Адам ја нарече својата жена Ева, бидејќи таа стана мајка на сите живи. А Господ Бог им направи на Адам и на неговата жена облеки од кожа, и ги облече во нив. И Господ Бог рече: ‘Ете, Адам стана како еден од Нас, знаејќи што е добро и што е зло; но сега, да не ја испружи раката своја и да земе пак од дрвото на животот, и да вкуси, па да заживее вечно!’ Тогаш Господ Бог го изгони од Едемската градина, за да ја обработува земјата, од која беше земен. Откако, пак, го изгони Адам, постави на исток пред градината Едем херувим и огнен меч, кој се вртеше и натаму и наваму, за да го пазат патот кон дрвото на животот“ (Создавање 3:20-24).
Овие стихови ги претставуваат последните настани од животот на луѓето во градината Едем, додека во следната глава е опишан нивниот живот надвор од рајот. Да продолжиме, значи, по ред:
„Адам ја нарече својата жена Ева, бидејќи таа стана мајка на сите живи“
Адам им давал имиња на сите животни според нивните особености и склоности. Кога Бог му ја создаде жената, тој и неа ја нарече по име. Тоа веќе го анализиравме, но за да ја поврземе темата, да се потсетиме накратко како гласеше тоа:
„А човекот рече: ‘Еве тоа е коска од моите коски, и плот од мојата плот. Нека и биде името жена (ואשה isha), зашто е земена од мажот (ish)…” (Создавање 2:23).
Човекот конечно согледа дека жената е таа што целосно му одговара. Интересно е како ова звучи на хебрејски јазик: зборовите איш (иш) и אשה (иша), маж и жена, се сродни. Зборот „иша“ (жена) е изведен од зборот „иш“ (маж) со додавање на наставката ה, што е вообичаен начин за образување именка од женски род. Затоа, суштината овде е дека жената е изведена од мажот.
Забележете дека токму на овој пример гледаме по кој принцип Адам им давал имиња. Бидејќи жената беше создадена од дел од мажот, таа го доби токму тоа име, онаа што е изведена од мажот. Но сега, по падот во грев, Адам ѝ дава друго име. Тоа не значи дека престанал да ја смета за онаа што е создадена од него, туку, во согласност со променетите услови, односно смртноста на луѓето, тој почнал да гледа со надеж кон иднината. Адам не размислувал на смртта, туку на животот на човештвото, надевајќи се дека од жената ќе се роди Месијата.
Затоа Адам, во улогата на жената, односно во раѓањето деца, ја гледал единствената надеж за човештвото осудено на смрт: надежта за продолжување на човечкиот род и доаѓањето на Месијата. Така, според разбирањето на Адам, главната мисија на жената стана спасението на човечкиот род, а и на самите себеси, преку раѓањето деца.
„Но ќе се спаси (жената) преку раѓање деца, ако остане во верата, љубовта и во светоста со разборитост“ (1 Тимотеј 2:15).
Во врска со овој стих постојат многу толкувања. Едно од нив е дека изразот „ќе се спаси преку раѓање деца“ се однесува на раѓањето на Христос од Марија, бидејќи во Писмото е кажано дека спасението доаѓа единствено преку Христос:
„Зашто Бог толку го возљуби светот, што Го даде Својот Единороден Син, та секој што верува во Него да не загине, туку да има вечен живот“ (Јован 3:16).
„И ако Синот ве ослободи, навистина ќе бидете слободни“ (Јован 8:36).
„А сведоштвото е тоа дека Бог ни дарувал живот вечен; и тој живот е во Неговиот Син. Кој Го има Синот Божји, тој го има и тој живот; кој го нема Синот Божји, го нема тој живот. Ова ви го напишав вам, кои верувате во името на Синот Божји, за да знаете дека имате живот вечен и да верувате во името на Синот Божји“ (1 Јованово 5:11-13).
Но ова разбирање противречи на фактот дека не само жените, туку и мажите се спасуваат преку Христос. Затоа ваквото стеснување на патот до спасението само за жените е некоректно.
Друго толкување е дека, бидејќи жената стана причина за падот и загубата на Адам и на целиот човечки род, а за тоа веќе зборувавме, Бог ѝ одреди породилни страдања. Тоа е нејзиниот крст, нејзиниот удел. А според Писмото, оној што сака да се спаси мора да го носи својот крст. Ова толкување е веќе поблиску до вистината, но сепак останува прашањето: што се случува со неплодните жени, ако спасението на жената директно се врзува за раѓањето деца?
Затоа, правилното разбирање на овој текст е пошироко од второто толкување. Имено, на жената по падот во грев ѝ е даден свој крст, во маки да го носи и да го роди детето. И жената која не се спротивставува на таа улога, свесна дека човечкиот род мора да продолжи, а без жените тоа е невозможно, минувајќи низ тешкиот пат што Бог го одредил за нејзиното прочистување и спасение, ќе се спаси.
Притоа, овде треба да се прошири значењето на изразот „раѓање деца“. Во Библијата поимот „раѓање деца“ има и физичко и духовно значење. Физичкото е јасно, а духовното подразбира целосно духовно воспитување.
„Зашто Тој нè роди по својата волја преку словото на вистината, за да бидеме првина меѓу Неговите созданија“ (Јаков 1:18).
„Зашто, ако имате и десетина илјади учители во Христос Исус, сепак немате многу татковци, бидејќи јас ве родив во Исус Христос преку Евангелието“ (1 Коринтјаните 4:15).
„И те молам за моето чедо, Онисим, што го родив во оковите свои“ (Филимон 1:10).
Дека воспитувањето е тесно поврзано со раѓањето, јасно се гледа од зборовите на Мојсеј, упатени кон Бог:
„Зар јас го носев во утробата своја сиот овој народ, и зар јас го родив, па ми велиш: носи го на раце, како што доилката го носи детето, до земјата, што Ти со клетва им ја вети на предците негови“ (Броеви 11:12).
Поради тоа, зборовите на апостол Павле за спасението на жените преку „раѓање деца“ треба да се толкуваат на следниов начин: жената ќе се спаси ако, исто како и мажот, верува во Месијата и не се противи на својата улога да биде мајка, односно да раѓа деца. Но тука не станува збор само за биолошкиот чин на раѓање, по кој детето би било оставено на улица, во домови или препуштено на грижата на роднини. Со такво однесување, таа би ја изгубила суштината на својата мисија, а со тоа и патот кон спасението.
А ако жената не само што ќе роди, туку и ќе воспита човек за вечноста, за спасение, тогаш зборовите на апостол Павле добиваат своја полна духовна смисла. Оваа порака е особено утешна и значајна за жените кои се неплодни, бидејќи тие, иако не можат да родат биолошки, сепак не треба да се откажуваат од својата возвишена улога да бидат мајки. Таквите жени можат да примат дете на воспитување.
Значи, смислата на зборовите на апостол Павле е следна: жената, ако сака да се спаси, не треба да се противи на својата улога на мајка, која во себе ги обединува и раѓањето и духовното оформување на детето.
„Синко… не отфрлај ја поуката на мајка си“ (Изреки 6:20).
„Стапот и прекорот даваат мудрост; но момче, оставено без грижа, ја посрамува својата мајка“ (Изреки 29:15).
„Око, што… не сака да се покорува на мајка си, ќе биде исколвано од долински гаврани и од орлови пилци изедено“ (Изреки 30:17).
Токму оваа единствена способност на жената, да роди и да воспита деца, ја истакна Адам кога ѝ даде ново име по падот во грев:
„Адам ја нарече својата жена Ева (она што дава живот), бидејќи таа стана мајка на сите живи“
Да продолжиме со текстот:
„А Господ Бог им направи на Адам и на неговата жена облеки од кожа, и ги облече во нив“
Како што веќе напоменавме на нашата веб-страница, прашањето за кожните облеки е од клучно значење. Накратко: тоа беше првата жртва, смрт на едно невино животно за гревовите на луѓето, како праслика на жртвата на Божјиот Син. Облеката од кожа, со која беше покриена нивната голотија, ја симболизира праведноста на Месијата, со која Тој ги покрива грешниците.
Посебно е значајно да се забележи дека Самиот Бог ја принесе оваа прва жртва како пример за сите луѓе. Тоа е во целосна согласност со вистината на Писмото дека токму Самиот Бог Го даде Својот Син како жртва за луѓето, за нивното спасение.
„Но волјата Господова беше да Го казни, и Го предаде на мачење; а кога ќе го принесе Својот живот како милостивна жртва, Тој ќе види долговечно потомство, и волјата Господова ќе напредува преку Неговата рака. Ќе се зарадува поради трудот на душата Своја и ќе види светлина. Праведниот Слуга Мој ќе ги оправда мнозина и гревовите нивни врз Себе ќе ги понесе. Затоа Јас ќе Му дадам големо наследство, со силните плен ќе дели, зашто Себеси на смрт се предаде, и меѓу злодејците беше вброен и ги понесе врз Себе гревовите на мнозина и за престапниците стана посредник“ (Исаија 53:10-12).
Така што, кога Бог ги облече Адам и Ева во кожни облеки, Тој покажа не само грижа за нивната физичка потреба, туку и за нивната морална и духовна состојба, за нивната неопходност од искупителната праведност на Месијата. Но, покрај тоа, во оваа облека беше содржана уште една важна поука.
Преку патот на гревот и непослушноста, луѓето суштински се оддалечија од својата првобитна божествена природа и им се предадоа на страстите, односно почнаа да живеат според својата животинска природа. Затоа, преку смртта на животното, Бог на очигледен начин им покажа дека со гревот го загубија статусот на „образ и подобие Божјо“ и морално се изедначија со животните. Во смртта на тоа животно, тие ја видоа својата сопствена иднина, неизбежноста на смртта.
Да продолжиме со текстот:
„И Господ, Бог, рече: ‘Еве, човекот стана како еден од Нас, знаејќи го доброто и злото’“
За правилно да се разберат овие зборови на Бог, мораме да имаме предвид дека и двајцата згрешија. Затоа под поимот „човек“ се подразбираат и двајцата, исто како и при нивното создавање.
„И Бог го создаде човекот според образот Свој, според образот Божји го создаде; машко и женско ги создаде“ (Создавање 1:27).
Во каков контекст се кажани овие зборови? Бог им забрани на луѓето да јадат од дрвото на познавањето на доброто и злото, предупредувајќи ги дека престапот води во смрт.
Но сатаната ги измами, ветувајќи им дека ако вкусат од забранетиот плод нема да умрат, туку ќе станат како Бог. Тој тврдеше дека Бог лаже, а вистината е на неговата страна. Луѓето му поверуваа, надевајќи се дека со јадењето од плодот ќе станат како Бог во познавањето на доброто и злото.
Доколку се сеќавате на нашата претходна тема, а ако не, дозволете да ве потсетам, сатаната им вети дека, откако ќе го вкусат плодот, ќе станат како Бог: бесмртни, самостојни и способни самите да одредуваат што е добро, а што зло. До тој момент Бог беше Тој што им покажуваше што е добро и што е зло, а нивната улога беше со доверба да ја прифатат Божјата волја.
Сатаната им вети дека со јадењето од плодот ќе станат целосно независни од Бог, и во однос на вечниот живот, и во однос на донесувањето одлуки, и во однос на моралните категории на добро и зло.
И така, луѓето, заведени од лукавата измама на ѓаволот, му поверуваа и вкусија од забранетиот плод. А што добија со тоа? Да, навистина добија можност сами да одредуваат што е добро, а што е зло. Не се лажате, луѓето навистина почнаа самостојно да решаваат што, според нив, е добро или зло, и често искрено веруваа во своите заклучоци. Но тоа воопшто не значи дека Бог се согласува со нивните одлуки.
Да се потсетиме на овие впечатливи текстови:
„Има патишта, кои на човек му изгледаат прави, но крајот нивни води во смрт“ (Изреки 14:12).
„Тешко им на оние, кои злото го нарекуваат добро, а доброто – зло; темнината ја сметаат за светлина, светлината – за темнина, горчливото – за слатко, а слаткото – за горчливо! Тешко им на оние, кои се мудри во своите очи и разумни пред самите себеси“ (Исаија 5:20,21).
Значи, на човекот може да му се пристори дека неговиот пат, неговиот избор и неговите постапки се исправни, но од Божја перспектива тие се погрешни и водат кон пропаст. Луѓето можат толку многу да се излажат во разбирањето на доброто и злото, што доброто да го нарекуваат зло, а злото – добро. Но, Бог нема да мисли како нив. За Него, она што Тој го определил како зло, засекогаш ќе остане зло, а она што е добро, засекогаш ќе остане добро.
Во деновите на Исус, верските водачи за делата на Божјиот Син, направени со силата на Божјиот Дух, тврдеа дека тоа не се Божји дела, туку ѓаволски. Но дали тоа што тие така рекоа ја смени вистината? Не. Сè остана онака како што беше определено од Бог, а тие со својата одлука направија непростлив грев:
„А фарисеите, штом го чуја тоа, рекоа: Тој не ги истерува демоните на друг начин освен преку Велзевул, началникот на демоните… Затоа ви велам: секој грев и хула ќе им се прости на луѓето, но хулата против Светиот Дух нема да им се прости на луѓето“ (Матеј 12:24,31).
Значи, луѓето, откако го вкусија забранетиот плод, не станаа слични на Бог во Неговата моќ да дефинира што е добро и зло. Тие само ја отфрлија послушност кон Бог и почнаа да се однесуваат како „богови“ за самите себе, создавајќи сопствено, искривено сфаќање за доброто и злото. Но, тоа не ги ослободи од последиците на нивните избори.
Со она што Бог го рече и направи по падот во грев, Тој јасно им покажа на луѓето дека, довербата кон сатаната резултирала со сурова измама. Вкусувајќи од забранетиот плод, тие воопшто не станаа слични на Него.
Ајде повторно да го погледнеме стихот што го проучуваме:
„И Господ, Бог, рече: ‘Еве, човекот стана како еден од Нас, знаејќи го доброто и злото. Да не ја испружи сега раката, и да набере од дрвото на животот па да јаде и да живее вечно’“
Зборувајќи во множина, Бог, како што веќе забележавме во претходните теми, го има предвид Својот Син Исус, Кој е единствениот возвишен од Бог до состојба еднаква со Него и во власта, и во обожувањето од созданијата:
„И пак, кога Го воведе Првородениот во светот, вели: ‘И да Му се поклонат сите Божји ангели’“ (Евреите 1:6).
Значи, ако Бог ги изрекол овие зборови како потврда на фактот, тогаш излегува ли дека сатаната бил во право кога ги измамувал луѓето? Напротив, токму настаните што следуваа покажаа дека сатаната лажел. Тој ветил дека, откако луѓето ќе го вкусат забранетиот плод, ќе станат слични на Бог во познавањето на доброто и злото, и дека Бог намерно им го криел тоа знаење, забранувајќи им да јадат од дрвото:
„Тогаш змијата и рече на жената: ‘Не, нема да умрете! Но Бог знае дека оној ден кога ќе вкусите од него, ќе ви се отворат очите, па ќе станете како богови и ќе знаете што е добро, а што зло“ (Создавање 3:4,5).
Но понатамошниот текст не ја поддржува мислата дека, вкусувајќи од забранетиот плод, луѓето станле слични на Бог во тоа. Слични на Него беа уште при создавањето, пред падот во грев. Овие текстови веќе ги разгледавме:
„И Бог го создаде човекот според образот Свој, според образот Божји го создаде; машко и женско ги создаде“ (Создавање 1:27).
А по падот во грев тие станаа слични на животните, а не на Бог, бидејќи тргнаа по патот на своите телесни желби, одвојувајќи се од Творецот.
Значи, Бог овде не констатира факт дека луѓето станаа слични на Него или на Неговиот Син, Кој во сè Му е сличен. Напротив, Бог, колку и да звучи неочекувано, користи јазик на иронија. Тоа е горчлива, но вистинита иронија, која ја разоткрива суштината на погрешното размислување на луѓето.
Во Писмото Бог повеќе пати користи иронија за да ги освести луѓето:
„И Господ им рече на Израеловите синови: ‘Не ве угнетуваа ли Египќаните и Аморејците, Амонците и Филистејците, Сидонците, Амаликијците и Маонците и кога повикавте кон Мене, не ве спасив ли од рацете нивни? А вие Ме оставивте и почнавте да им служите на други богови; затоа нема повеќе да ве спасувам; одете, повикајте ги боговите што сте ги избрале, нека ве спасат тие во ова за вас тешко време’“ (Судии 10:11-14).
Идолите се ништо: тие ниту слушаат, ниту гледаат, ниту можат да помогнат:
„Слушајте го словото, кое Господ ви го кажува, доме Израелов! Вака вели Господ: не одете по патот на незнабошците и не плашете се од небесните знаци, од кои се плашат незнабошците. Бидејќи обичаите на тие народи се суетни: отсекуваат дрво во гората, го изделкуваат човечки раце, го украсуваат со сребро и злато, го прицврстуваат со клинови и со чекан за да не се ниша. Нивните богови се како плашила во градина и не говорат; нив ги носат, зашто не можат да одат. Не плашете се од нив, зашто тие не можат да направат зло, но и добро не можат да направат“ (Еремија 10:1-5).
Ако идолите не можат ништо, тогаш каква е поентата да им се обраќате? Никаква. Токму тоа е поентата на Божјата иронија: одете, повикајте ги, можеби тие ќе ви помогнат? Сличен метод користеле и Божјите луѓе, како Илија или Јоас, таткото на Гедеон:
„Кога утредента градските жители станаа, ете, жртвеникот на Ваал беше разрушен, столбот до него исечен и вториот јунец принесен како жртва врз новоизградениот жртвеник. И си говореа еден на друг: ‘Кој го направи тоа?’ Бараа, распрашуваа и рекоа: ‘Јоасовиот син Гедеон го направи тоа.’ И градските жители му рекоа на Јоас: ‘Изведи го синот свој; тој треба да умре, зашто го разруши Вааловиот жртвеник и го исече светиот столб што беше до него. ’Јоас им кажа на сите што дојдоа кај него: ‘Вие ли ќе се застапувате за Ваал, вие ли ќе го заштитувате? Кој ќе се застапи за него, ќе биде предаден на смрт уште ова утро; ако е тој бог, сам нека се одмазди на тој што му го срушил жртвеникот негов’“ (Судии 6:28-31).
„И ете, го зедоа телето што им беше дадено, го приготвија и го повикуваа името на Ваал од утрината до пладне, велејќи: ‘Ваале, слушни нè!’ Но немаше ни глас, ни одговор. И тие скокаа пред жртвеникот што го беа направиле. Попладнето Илија почна да им се потсмева и велеше: ‘Викајте посилно, зашто тој е бог; можеби се замислил, или е зафатен со нешто, или е на пат, а можеби и спие, – така ќе се разбуди’“ (1 Царевите 18:26,27).
Од овие примери гледаме дека оваа здрава иронија не е грев, туку моќно средство јасно да му се покаже на човекот неговата заблуда.
Според тоа, Бог во стихот што го проучуваме користи иронија како да вели: „Па, ете, ако им се верува на зборовите на сатаната, човекот навистина станал како Нас. А зошто тогаш е во ваква жалосна состојба? Зошто е гол и мораше да се облече? Зошто е смртен и мораше да му биде ветено спасение во Месијата? Дали човекот сè уште верува дека е сличен на Бог?
Ако човекот сè уште верува дека е рамноправен со Бог, тогаш Јас му забранувам пристап до дрвото на животот. Може ли тој, како нов ‘бог’, да ја оспори Мојата одлука? Може ли неговата сила да се мери со Мојата, па дури и со онаа на херувимите?“ Дали човекот, сам по себе, откако јадеше од забранетото дрво, стана бесмртен? Ако е така, тогаш уште помалку му е потребно дрвото на животот.“
Ова е сурова лекција, но неопходна за да се види колку жестоко биле измамени кога му поверувале на сатаната, таткото на лагата.
Всушност, и во самото име Михаил, кое го носи Божјиот Син на небото и кое во превод значи: „Кој е како Севишниот?“, е содржана суптилна иронија насочена кон сатаната. Името Михаил се појавува во библискиот текст токму тогаш кога Тој влегува во битка со ѓаволот, оној кој се осмели да посака да биде сличен на Бога:
„А во срцето свое си велеше: ‘Ќе се искачам на небото, ќе го издигнам престолот свој погоре од Божјите ѕвезди и ќе седнам на гората во соборот на боговите, на крајот од северот; ќе се искачам до висините на облаците, ќе бидам рамен на Севишниот’“ (Исаија 14:13,14).
„И настана војна на небото: Михаил и неговите ангели војуваа против змевот, а змевот и неговите ангели војуваа против нив; но беа поразени, и за нив веќе не се најде место на небото. И беше исфрлен големиот змев старата змија, наречена ѓавол и сатана, која ја мами целата вселена, беше соборена на земјата, и заедно со неа и ангелите нејзини беа исфрлени“ (Откровение 12:7-9).
„А Архангел Михаил, кога се препираше со ѓаволот за Мојсеевото тело, не се осмели да изрече хулна пресуда, туку рече: ‘Господ да те спречи’“ (Јуда 1:9).
„И во тоа време ќе се крене Михаил, големиот кнез, кој ги брани синовите на твојот народ, и ќе настане време тешко, какво што немало откако постојат луѓето, па сè до денес; но ќе се спасат во тоа време од твојот народ сите, кои ќе се најдат дека се запишани во Книгата. И многумина од оние што спијат во земниот прав ќе се разбудат – едни за живот вечен, а други за вечен срам“ (Даниел 12:1,2).
Сатаната себеси се сметал за сличен на Бог и се кренал на небото, а Михаил го соборил од таму. И со Своето име Тој му го поставил на сатаната суштинското прашањето, со иронија: „Па, кој е како Севишниот?“
Сатаната се повикал на своето „право“ врз Мојсеј, кој умрел поради грев и не влегол во Ветената земја. Но Михаил ги отфрлил неговите тврдења, го воскреснал Мојсеј и повторно, со Своето име, му го поставил истото прашање, со иронија: „Па, кој е како Севишниот?“
И на крајот на времето, сатаната повторно ќе полага право врз умрените праведници, тврдејќи дека бидејќи згрешиле, тие му припаѓаат нему. Михаил ќе ги воскресне Своите верни и повторно, со Своето име, ќе му го постави истото прашање, со иронија: „Па, кој е како Севишниот?“
Со иста таква иронија името Михаил ќе зазвучи и против папството, кое, слично на сатаната, тврди дека папата е „бог на земјата“. Ова особено ќе се манифестира во последните времиња, кога папството, заедно со САД, спротивно на Божјиот закон, ќе ги принудуваат жителите на земјата, наместо Божјата сабота, да ја пазат папската недела.
„Никој да не ве измами на ниеден начин; зашто оној ден нема да настапи додека најнапред не дојде отпаѓање и не се открие Човекот на гревот, Синот на погибелта, кој се противи и се превознесува над сè што се нарекува Бог или светост, за да седне како бог во Божјиот храм, претставувајќи се себе самиот како Бог“ (2 Солунјаните 2:3,4).
„И против Севишниот ќе зборува и ќе ги угнетува светиите на Севишниот; дури ќе си помисли да ги измени празниците нивни и закони…“ (Даниел 7:25).
„И ќе направи на сите – мали и големи, богати и сиромаси, слободни и робови – да им се стави белег на десната рака или на челата нивни, та никој да не може ни да купува, ниту да продава, освен оние што го имаат тој белег, или името на ѕверот, или бројот на името негово“ (Откровение 13:16,17).
Ова ќе ги погоди сите што го следат овој лажен бог, сите горди лаодикијци, на кои „ништо не им е потребно“, бидејќи самите себе се сметаат за богови. За сите такви, името на Божјиот Син, Михаил, ќе биде, како и за сатаната, горчлива иронија што ќе одекне: „Па, кој е како Севишниот?“
На никого не му препорачувам да оди против Бог, за да не ги чуе никогаш од Неговите уста, во своја полза, зборовите на сурова иронија од ваков вид: „Па, што избра наместо Мене? Злато, сребро, идоли, човечка власт, или нивниот авторитет? Ако тоа го избра, тогаш и остани со нив, со она што сам го избра за себе. Ако тие ти беа помили од Мене, зошто сега ги напушташ, кога го виде доаѓањето на Мојот Син во слава?
„И ќе падне човечкото величие, она што е високо кај луѓето ќе се понизи; само Господ ќе стои високо во тој ден, а идолите сосема ќе исчезнат. И ќе влезат луѓето во карпести пештери и во земни јами од страв пред Господ и од славата на Неговото величие, кога ќе се крене Тој да ја потресе земјата. Во тој ден човекот ќе ги фрли своите сребрени и своите златни идоли, што ги направил за да им се поклонува, за да влезе во камени процепи и во планински долови од страв пред Господ и од славата на Неговото величие, кога ќе се крене Тој да ја потресе земјата. Престанете да се надевате на човек, чие дишење е во ноздрите негови, зашто – што знае тој“ (Исаија 2:17-22).
Продолжуваме со текстот:
„Тогаш Господ Бог го изгони од Едемската градина, за да ја обработува земјата, од која беше земен“
Овој извадок е многу значаен бидејќи повторно ја потврдува вистината дека човекот не бил создаден внатре во Едемската градина, туку бил обликуван од земјата, земена надвор од Едем.
За ова веќе зборувавме порано – рајот е посебно место, и за да влезе човек во него, потребна е посебна намера и делување од страна на Бога:
„И Господ Бог насади рајска градина на исток; и таму го насели човекот што го создаде“ (Создавање 2:8).
Во текстот што го проучуваме, јасно се навестува дека во рајот не се влегува врз основа на телесно сродство. Адам не беше создаден од земјата на Едемската градина, туку од земјата надвор од неа. Не постоеше ништо природно што суштински го врзуваше за градината, тој се најде таму единствено затоа што Бог лично го смести во неа.
И денес постојат многумина кои веруваат дека ќе го наследат рајот само поради своето потекло или сродство со оние што веќе имаат удел во него, на пример, патријарсите Авраам, Исак и Јаков. Но тоа е една од најголемите заблуди:
„Таму ќе настане плач и шкрипење со заби, кога ќе го видите Авраам, Исак и Јаков и сите пророци во царството Божјо, а себе – истерани надвор“ (Лука 13:28).
Затоа, само Бог, според Својата волја и Својата одлука, може да го воведе човекот во вечноста:
„Сите згрешија и лишени се од славата Божја. Но ќе бидат оправдани преку дар, со Божјата благодат, а преку откупот во Исус Христос. Него Бог Го постави со крвта Своја да биде жртва за помирување преку верата, за да ја покаже Својата праведност во опростувањето на поранешните гревови, во времето на Божјото долготрпение,за да ја покаже Својата праведност во сегашно време, дека е Тој справедлив и дека го оправдува секого што верува во Исус“ (Римјаните 3:23-26).
„Зашто, платата, што ја дава гревот, е смрт, а подарокот од Бога е живот вечен во Христос Исус, нашиот Господ“ (Римјаните 6:23).
Земјата на која Бог ги населил луѓето по падот во грев беше истото место каде што започна нивниот живот. Таму тие беа создадени и, со Божја милост, преселени во рајот. Но човекот не ја ценеше оваа ненадејна преселба, па затоа Бог го врати на почетната позиција, за човекот да започне сè одново. Овојпат, патот не беше лесен и моментален, туку одеше полека, чекор по чекор, искачувајќи се кон вечноста.
Овде се открива еден важен принцип: ако човек најде голема сума пари и одеднаш се збогати, тој нема да ги цени тие пари, бидејќи ги добил на подарок, без личен труд. Но ако целиот живот работи и се труди за да ја заработи истата таа сума, тогаш неговиот однос кон стекнатото ќе биде сосема поинаков.
Слично на тоа, тешкиот пат на човекот кон рајот и кон вечноста, пат исполнет со страдања и лишувања, кој трае во текот на целиот живот, ќе стане причината човекот повторно да ја цени здобиената вечност, и тоа на многу подлабок начин отколку порано, кога му беше дадена брзо и „на готово“.
Светото писмо вели дека Бог го испратил човекот од рајот за да ја обработува земјата. Со тоа Бог ни укажа дека патот кон вечноста неминовно поминува преку трудот. Можеби често се навраќам на оваа тема, но таа е исто толку суштинска како и вистината за Бога и Неговиот Закон. Двете се запишани во истото Божјо Слово, и ние не можеме за еден дел од тоа Слово да зборуваме, а за друг – да молчиме.
Ова е особено важно затоа што трудот е вграден и во самото извршување на четвртата заповед. Таа заповед не се однесува само на саботата, како што мислат мнозина, туку на правилното уредување на целата седмица: шест дена работа и седмиот ден – саботен одмор. Зашто е речено:
„Шест дена работи…“ (Излез 20:9).
И забележете, Бог повеќепати определил каков треба да биде трудот на човекот – тоа е трудот на земјата, што беше утврдено уште пред создавањето на човекот:
„… ниту, пак, имаше човек кој ќе ја обработува земјата“ (Создавање 2:5).
„Тогаш Господ Бог го изгони од Едемската градина, за да ја обработува земјата, од која беше земен“ (Создавање 3:23).
Спасителот користеше јасни параболи за да ги објасни духовните вистини, и голем дел од нив беа поврзани со земјата и земјоделството. На современиот човек, за кого „градината“ се супермаркетите, му е многу потешко да ја разбере духовната длабочина на тие параболи, бидејќи повеќето луѓе денес се сосема оддалечени од земјата.
Бидете уверени дека, вистината ќе ви се открие многу подлабоко, а Бог ќе ви стане поблизок, ако се симнете од станбените блокови и почнете да работите на земјата, токму онака како што Бог му заповеда на човештвото преку Адам, по падот во грев. Многу од несреќите, војните, злото и омразата произлегуваат од тоа што луѓето живеат во услови кои Бог не ги предвидел за нивното воспитување по падот во грев. А ако условите се погрешни, тогаш и резултатот неизбежно неизбежно ќе биде погрешен.
Продолжуваме понатаму со текстот:
„Откако, пак, го изгони Адам, постави на исток пред градината Едем херувим и огнен меч, кој се вртеше и натаму и наваму, за да го пазат патот кон дрвото на животот“
„Откако, пак, го изгони Адам…“ – обрнете внимание на редоследот на настаните:
„Тогаш Господ Бог го изгони од Едемската градина, за да ја обработува земјата, од која беше земен.“ (Создавање 3:23).
А потоа веднаш е кажано дека Бог го изгонил човекот од рајот, и овие зборови се контекстуално поврзани со дрвото на животот. Што ни открива ова? Тоа дека човекот не сакал доброволно да ја напушти градината, што е сосема разбирливо. Дали вие би се согласиле да си заминете од рајот, знаејќи што губите и гледајќи го пред себе дрвото на животот, додека надвор од градината ве чека смрт?
Не е тешко да се разбере Адамовата неподготвеност да ја напушти градината, зашто тој веќе беше грешник како и ние. Но уште поважно е тоа што тој со свои очи гледаше од што се лишува, додека ние денес можеме само да замислуваме.
Затоа Бог го изгони Адам од рајот. Иако на прв поглед ова изгледа сурово, во суштина е праведно, а пред сè, овие Божји постапки се насочени кон доброто на човекот. Ако грешникот останеше во рајот, а уште повеќе ако стекнеше бесмртност во таа состојба, тоа ќе беше погубно за самиот грешник. Тој никогаш немаше да ја сфати целата погубност на гревот и само би тонел сè подлабоко во него, исто како што тонат луѓето во грев кога грешат, а за тоа не добиваат моментална казна.
Луѓето изгонети од рајот можеле долго време, сè до потопот, однадвор да го набљудуваат тоа рајско место и да ги гледаат херувимите кои го чувале влезот во градината и пристапот до дрвото на животот.
Ова гледање будело длабока тага во срцата на праведните за изгубениот рај, но во исто време им давало и силен поттик и желба да се вратат таму. Целиот пат на човекот кон вечноста е обележан со неговото стремење кон Бога, стремење кое неизоставно минува низ страдање. И тоа е природно, зашто така го определил Самиот Бог. Токму преку страдањата се раѓаат благословените особини на карактерот:
„И, откако го проповедаа Евангелието во тој град и мнозина придобија за свои ученици, тие се вратија во Листра, Иконија и Антиохија. Тие ги зацврстуваа душите на учениците и, храбрејќи ги да бидат истрајни во верата, ги учеа дека во царството Божјо треба да влеземе преку многу маки“ (Дела 14:21,22).
„Но не само тоа, туку се гордееме и со маките, знаејќи дека од маката се раѓа трпението“ (Римјаните 5:3).
„Дека и покрај големото испитување во маката, нивната радост беше изобилна; и покрај нивната длабока сиромаштија покажаа големо богатство во нивната дарежливост,зашто, според нивните можности, па дури и преку нивните можности, јас сум сведок дека тие даваа доброволно“ (2 Коринтјаните 8:2,3).
Изгонувајќи ги грешниците од рајот, Бог поставил херувими на влезот во градината, покажувајќи со тоа дека за грешникот нема место во рајот. Гревот е суштинско престапување на Божјата волја, односно на Неговите заповеди. Затоа и се вели во Откровението дека во рајот ќе влезат само оние што се послушни на Божјиот закон, додека за оние што го прекршуваат, влезот е забранет:
„Блажени се оние што ги исполнуваат заповедите Негови, за да бидат достојни за дрвото на животот и да влезат во градот низ портите. А надвор се кучињата, вражачите, блудниците, убијците, идолопоклониците и секој што сака да лаже и лаже“ (Откровение 22:14,15).
Значајно е што Бог постави два херувима да ја чуваат градината, а подоцна, по Негова заповед, беа направени два херувима на капакот на заветниот ковчег, меѓу кои се откриваше Божјата слава. Со тоа ни е даден знак дека Божјата слава се открива во безгрешниот рај, таму каде што се наоѓаат спасените. Односно, Бог се прославува преку праведните луѓе, кои ја исполнуваат Неговата волја:
„… и ми го покажа големиот град, светиот Ерусалим, кој слегуваше од небото – од Бога, и имаше Божја слава…“ (Откровение 21:10,11).
„Ако некој говори, нека знае дека зборува Божји зборови; ако некој служи, нека служи според силата која Бог ја дава, та во сè да се прослави Бог преку Исус Христос, чија слава и владеење се вечни. Амин“ (1 Петрово 4:11).
„Зашто скапо сте платени. Затоа прославете Го Бога во своите тела и во своите души, кои се Божји“ (1 Коринтјаните 6:20).
Стиховите што ги проучуваме содржат уште еден длабок симбол. Херувимите го чуваат дрвото на животот со меч што се врти. Ова вртење не е случајно – тоа е симбол на времето, кое непрекинато тече и се движи циклично:
„Род еден си заминува, и род друг доаѓа, а земјата останува засекогаш. Сонцето изгрева и заоѓа, и пак брза кон местото свое, од каде што изгрева. Ветрот вее кон југ и се врти кон север, се врти, се врти во својот пат и пак ги почнува своите вртења во круг. Сите реки течат во морето, но морето не се преполнува: тие одново се враќаат кон она место, од каде што потекуваат, за да течат одново“ (Проповедник 1:4-7).
Мечот што се врти ни укажува дека заштитата на дрвото на животот е само привремена мерка. Ќе дојде ден кога спасените повторно ќе добијат слободен пристап до него:
„И ми покажа чиста река со вода на животот, бистра како кристал, која истечуваше од престолот на Бога и на Јагнето. Сред главната улица и од двете страни на реката – дрвото на животот, што раѓа плодови дванаесет пати, давајќи плод секој месец; а лисјата на дрвото служат за исцелување на народите“ (Откровение 22:1,2).
На крајот, вреди да се осврнеме и на фактот дека херувимите биле поставени на Исток. Во една од претходните теми веќе анализиравме дека зборот „исток“ има и подлабоко значење. Да се потсетиме накратко:
„И Господ Бог насади рајска градина на исток (mi-kedem)…“
Зборот mi-kedem може да се преведе како „од исток“, затоа што kedem во хебрејски значи „исток“ (иако во современиот хебрејски за исток најчесто се користи зборот mizrah). Во овој случај, текстот го добива токму значењето што го читаме:
„И Господ Бог насади рајска градина на исток…“
Но зборот kedem има и друго значење: „претходно“, „од порано“, „од древноста“. Во тој случај, смислата би била следна:
„И Господ Бог насади претходно рајска градина на исток.“
Затоа, во втората глава на Создавање, во стихот што го разгледуваме, Бог нè „враќа назад“ во третиот ден од создавањето и ни покажува дека уште тогаш, кога ги создал растенијата, Тој веќе мислел и се грижел за човекот кој требало да биде создаден подоцна.
Во текстот што го проучуваме повторно се споменува исток:
„Откако, пак, го изгони Адам, постави… (претходно, уште од порано) пред градината Едем херувим и огнен меч, кој се вртеше и натаму и наваму, за да го пазат патот кон дрвото на животот“
Ангелите се суштества невидливи за човечкото око, но тоа што ние не ги гледаме не значи дека тие не се присутни покрај нас. Кога Бог ќе определи еден ангел да стане видлив за човекот, тогаш човекот може да го види. А кога Бог ќе одлучи тие повторно да бидат невидливи, тие веднаш стануваат невидливи:
„…А ангелот Господов се сокри од очите негови“ (Судии 6:21).
„Тогаш му се јави ангел Господов, стоејќи од десната страна на кадилниот жртвеник“ (Лука 1:11).
Покрај тоа, постапката на човекот не беше никакво изненадување за Бога, зашто Бог го знае сето она што ќе се случи уште пред да се случи:
„… го повикува да суштествува, она што не суштествува“ (Римјаните 4:17).
Уште при создавањето на светот, преку појавата на светлината и темнината, Бог покажа дека Му е познато дека ќе дојде до пад. На Земјата, во текот на пророчките 6000 години, кои се претставени преку шесте дена на создавањето, ќе се води борба меѓу светлината и темнината. Потоа следува вечниот покој, саботата, која е претслика на вечноста каде што борбата засекогаш ќе престане.
Со други зборови, Бог уште однапред го знае текот на настаните и затоа од самиот почеток има подготвен План за спасение. Уште пред падот на луѓето, бил предвиден откупот преку Христос:
„Знаејќи дека со пропадливо сребро или злато не сте искупени од суетниот живот, кој ви се предаде од татковците ваши,туку со скапоцената крв на непорочното и чисто Јагне – Христос, Кој беше предназначен уште пред создавањето на светот, а се јави во последно време заради вас“ (1 Петрово 1:18-20).
„И ќе му се поклонат сите земни жители, чии имиња не се запишани во книгата на животот на Јагнето заклано, од создавањето на светот“ (Откровение 13:8).
Поради тоа, знаејќи го однапред идниот пад на луѓето, Бог уште на почетокот ги поставил херувимите кај дрвото на животот, но тие останале невидливи за човекот. А бидејќи дрвото на животот и дрвото на познавањето биле сместени едно до друго, во средината на градината, херувимите биле сведоци на искушението и падот на луѓето, но не се вмешале. Зошто? Затоа што, доколку би се вмешале, тогаш луѓето не би биле ставени на вистински тест на верата и не би можело да се каже дека имале вистинска слобода во донесувањето на одлуките.
Во ова е содржана и важна поука за нас: секој што смета дека ангелите со сила ќе нè спречат да донесеме погрешни одлуки, длабоко се лаже. Ангелите беа сведоци на изживувањето врз нивниот Поглавар, Синот Божји, но сепак останаа настрана, дозволувајќи им на луѓето, заедно со сатаната, да постапат според сопствената волја.
Ангелите се испратени од Бог како службени духови за помош на луѓето, за да ги поттикнуваат кон исправни одлуки, но не и да им забранат да го направат она што самите го посакуваат. Во спротивно, не би постоела ниту вистинска слобода, ниту основа за праведен суд.
Значи, дури по падот во грев на Адам и Ева и по изрекувањето на Божјиот суд над нив, херувимите, по налог на Бога, станале видливи и почнале да го чуваат влезот во градината и пристапот до дрвото на животот, во согласност со Божјиот план што бил подготвен уште пред падот.
Ова јасно ни потврдува дека Божјото предзнаење за она што ќе се случи воопшто не ја укинува нашата слобода на избор. Затоа, во голема заблуда се оние што го проповедаат предодредувањето, тврдењето дека Бог едни однапред ги определил за пропаст, а други за спасение. Такво учење не е библиско и целосно се урива пред овие јасни текстови:
„Тоа е добро и угодно пред нашиот Спасител Бог, Кој сака сите луѓе да се спасат и да ја познаат вистината“ (1 Тимотеј 2:3,4).
„И така, секој од нас ќе одговара пред Бога за себе“ (Римјаните 14:12).
„Зашто сите ние треба да се јавиме пред Христовиот суд. Та секој да прими што заслужил, според она што го извршил во телото свое, било добро или зло“ (2 Коринтјаните 5:10).
Да го сумираме накратко она што го научивме денес:
- Адам ја нарече својата жена Ева, „Животодавачка“, сфаќајќи дека по осудата на смрт, единствената надеж за човештвото лежи во продолжувањето на родот и очекувањето на ветениот Месија.
- Жените по падот во грев го носат својот крст, болките при бременоста и породувањето. Дополнително, Бог им ја довери светата задача да ги воспитуваат децата за Него. Ако жената се откаже од оваа своја улога, таа стапнува на пат кој ја оддалечува од спасението.
- Сатаната ги измами луѓето ветувајќи им дека ќе станат како Бог, додека Бог ја кажа единствената вистина: дека гревот води во смрт. Затоа изјавата „Човекот стана како Еден од Нас“ е израз на длабока божествена иронија, која ја разобличува човечката заблуда.
- Божјите дела го потврдија ова: изгонувањето на луѓето од рајот и забраната за пристап до дрвото на животот се јасен доказ дека човекот не станал сличен на Бог, туку дека бил сурово измамен.
- Со испраќањето на човекот надвор од рајот, Бог покажа дека патот кон вечноста започнува повторно, овојпат не како лесно достапен дар, туку како долг и тежок пат исполнет со страдања, труд и неопходно духовно воспитување.
- Бог знае сè уште пред тоа да се случи, но Неговото предзнаење на ниту еден начин не ја ограничува човечката слобода. Човекот останува слободен да избере, а Бог, во Својата неизмерна љубов, подготвува План за спасение уште пред падот.
Со ова ја завршивме нашата работа на првите три глави од „Создавање“ (Битие), во кои е опишано создавањето и престојот на луѓето во рајот. Сите следни глави од книгата ја опишуваат нивната историја на земјата, надвор од рајот.
Искрено се надевам дека ова наше истражување ви донесе духовна корист. Најважно од сè, би сакал овие теми да нè приближат до Бог и до Неговата вистина, и во нас да разгорат силна желба постојано да го проучуваме Светото писмо. Ако таа цел е постигната, тогаш сиот вложен труд не бил залуден.
Нека е прославен Бог и Неговиот Син во сè!
