Денес нашето внимание ќе го насочиме кон Ное и неговото семејство, односно кон верниот остаток што бил спасен од водите на Потопот:
„Но Ное најде милост во очите на Господ. Еве го животот на Ное: Ное беше човек праведен и непорочен во својот род; Ное живееше според Божјата волја. И му се родија на Ное три сина: Сим, Хам и Јафет“ (Создавање 6:8-10).
Откако ја опишува духовната состојба на поколението врз кое дошла Божјата осуда, Писмото го насочува нашето внимание кон Ное. За него е кажано дека нашол милост во очите на Господ.
Што било толку посебно кај овој човек? Што го издвојувало Ное од неговите современици? Кога Писмото зборува за Божјата милост и спасението, природно се поставува прашањето зошто едни ја прифаќаат Божјата милост, а други ја отфрлаат. Не затоа што Бог е пристрасен, туку затоа што Писмото покажува дека човекот е повикан да одговори на Божјиот повик со вера и послушност.
Овој принцип добро се гледа и во описот на спасените во книгата Откровение:
„А еден од старешините прозборе и ме праша: ’Оние, облечени во бели облеки, кои се и од каде дошле?’ А јас му одговорив: ’Ти знаеш, господине.’ А тој ми рече: ’Тие се што дојдоа од големи маки; тие ги испраа облеките свои и ги избелија со крвта на Јагнето. Затоа се пред престолот на Бога, Кому Му служат во Неговиот храм и дење и ноќе; и Оној, Кој седи на престолот, ќе се всели во нив’“ (Откровение 7:13-15).
Тие ги испрале своите облеки во крвта на Јагнето и затоа стојат пред Божјиот престол. Нивното спасение не се темели на нивните заслуги, туку на Христовата жртва, која тие ја прифатиле со вера.
Во Писмото постојано ги гледаме заедно Божјата милост и човечкиот одговор на неа. Спасението е Божји дар, но човекот е повикан тој дар да го прифати со вера, покајание и послушност. Послушноста не е цена со која се купува спасението, туку плод на верата и доказ дека човекот ја прифатил Божјата милост.
Токму затоа не треба да мислиме дека Бог го спасил Ное затоа што тој сам по себе бил толку добар, праведен или совршен што го заслужил спасението. Изразот „достоен за спасение“ лесно може да нè одведе во погрешна насока.
Писмото недвосмислено зборува за состојбата на сите луѓе по падот во грев:
„… зашто веќе ги обвинивме, како Јудејците така и Елините, дека се сите под грев, како што е напишано: ’Нема праведен ниту еден’“ (Римјаните 3:9,10).
„сите згрешија и лишени се од славата Божја“ (Римјаните 3:23).
„Нема праведник на земјата, кој прави добро и никако да не греши“ (Проповедник 7:20).
„… Зашто, платата, што ја дава гревот, е смрт…“ (Римјаните 6:23).
Ако зборуваме за тоа дали човекот може со сопствената праведност да го заслужи спасението, одговорот на Писмото е јасен: не може. Ниту еден грешен човек не може со своите заслуги да се направи достоен за спасение. Христос, Кој стана човек и живееше без грев, е нашиот Спасител.
Зборот „достоен“ означува некој што заслужува нешто. Ако ова го примениме на спасението, би произлегло дека човекот може да го заслужи со своите дела. Тогаш спасението повеќе не би било дар на милоста, туку плата што човекот ја добива затоа што ја заслужил. Но таквото разбирање не е во согласност со Писмото.
Прво, човекот по падот во грев сам по себе се наоѓа под осудата на гревот.
„… платата, што ја дава гревот, е смрт…“ (Римјаните 6:23).
Затоа самото тоа што Бог му нуди можност за спасение сведочи за Неговата милост, а не за човечкото достоинство.
Второ, паднатиот човек не може сам во себе да произведе вистинска светост. Светоста доаѓа од Светиот Бог. Човекот може да ја прими само преку заедништво со Него. И тоа повторно зборува за дејството на Божјата милост, а не за човечка заслуга.
Трето, ако човекот можеше самиот да се спаси, Христовата жртва немаше да биде потребна. Но Христос дошол и умрел токму затоа што грешниот човек не може самиот да се ослободи од гревот и неговите последици. Значи, спасението е Божјо дело и дар на Неговата милост, а не резултат на човечки заслуги.
Затоа не треба да мислиме дека со своите дела можеме да станеме „достојни“, односно заслужни за спасението.
Но тогаш се поставува друго прашање: ако човекот не може да го заслужи спасението, дали воопшто е потребно нешто да направи?
Да. Спасението не можеме да го заслужиме и никој од нас не е достоен за него сам по себе. Тоа е дар на Божјата милост. Но дарот што Бог го нуди треба да биде прифатен. Човекот е повикан да одговори на Божјиот повик со вера, покајание, послушност и лична одлука да Му се предаде на Бога.
Таквиот одговор не значи дека човекот го заслужил спасението. Напротив, тој покажува дека човекот ја прифатил Божјата милост и спасението што Бог бесплатно му го нуди преку Христос.
Да се вратиме на клучните зборови од текстот во Откровение:
„… тие ги испраа облеките свои и ги избелија со крвта на Јагнето. Затоа се пред престолот на Бога…“ (Откровение 7:14,15).
Токму овие зборови покажуваат зошто спасените стојат пред Божјиот престол. Не затоа што со своите дела го заслужиле спасението, туку затоа што ја прифатиле Божјата милост и очистувањето што им е дадено преку Христос.
Гордоста е еден од најдлабоките корени на гревот. Затоа Бог настојува да ја отстрани од срцето на човекот. Човекот не може правилно да го разбере спасението додека мисли дека може да го заслужи или да го постигне со сопствена сила. Таквото сфаќање ја храни гордоста, наместо да ја отстрани.
За човекот да биде спасен, мора да разбере дека не се спасува самиот, туку дека Бог го спасува. Божјата милост се прима со понизност, вера и предавање на Бога. Само така човекот може да биде избавен од гревот и од гордоста што толку длабоко го проникнува паднатото човечко срце.
Апостол Павле, зборувајќи за својот духовен пат и стремеж кон Христос, напишал:
„Но тоа што беше за мене придобивка, поради Христос го сметав за загуба. Затоа, сметам дека и сè друго е загуба спрема преважното познание на Христос Исус, мојот Господ, поради Кого се одреков од сè, и сè сметам за отпад, само за да Го придобијам Христос, и да се најдам во Него, не со својата праведност стекната од Законот, туку со придобивката преку верата во Христос, односно со праведноста од Бога преку верата; за да Го познаам Него, и силата на Неговото воскресение, и учеството во Неговите страдања, грижејќи се мојата смрт да биде слична со Неговата, та некако да го достигнам воскресението на мртвите. Велам така не затоа што веќе достигнав, или дека веќе постигнав совршенство, туку се стремам да го достигнам она со кое Христос ме достигна мене. Браќа, јас не мислам дека сум го достигнал тоа; но едно правам: го заборавам она што е зад мене, а се стремам кон она што е пред мене, трчам кон целта — кон наградата на горното призвание од Бога во Исус Христос. Ние, кои сме, пак, совршени, мислиме така; ако, пак нешто инаку мислите, Бог и тоа ќе ви го открие“ (Филипјаните 3:7-15).
Павле пишува дека, човечки гледано, имал многу нешта со кои можел да се гордее: своето потекло, верската припадност, ревноста и праведноста според Законот. Но тој не се потпирал на тоа, затоа што разбирал дека гордоста поради сопствените достигнувања, дури и кога тие изгледаат духовни и добри, може да го оддалечи човекот од вистинската зависност од Бога.
За ова Христос јасно зборувал во Беседата на гората:
„Гледајте да не ја покажувате својата праведност пред луѓето само за да бидете забележани; инаку, нема да имате награда од вашиот Отец небесен. И така, кога даваш милостина не разгласувај, како што прават лицемерите по синагогите и по улиците, за да ги фалат луѓето. Навистина ви велам, тие веќе ја добиле својата награда. А ти, кога даваш милостина, да не знае твојата лева рака што прави десната, за да биде твојата милостина тајна; и тогаш, твојот небесен Отец, Кој гледа тајно, ќе те награди јавно.
И кога се молиш, не биди како лицемерите, кои сакаат да стојат по синагогите и крстопатите за да се молат и да се покажуваат пред луѓето. Вистина ви велам, тие веќе си ја добиле својата награда. Но ти, кога се молиш, влези во својата скришна соба и, откако ќе ја затвориш вратата, помоли Му се на твојот Отец, Кој е во тајност; и Тој, Кој гледа тајно, ќе те награди јавно“ (Матеј 6:1-6).
Молитвата и милосрдните дела се многу важни во духовниот живот. Но ако се прават со дух на гордост и самопрославување, а не со понизност и желба да се прослави Бог, тие нема да му донесат вистинска духовна корист на човекот.
Токму затоа Павле вели дека не се потпира на сопствената праведност што произлегува од Законот, туку на праведноста што доаѓа од Бога преку вера во Христос. Тоа не значи дека Божјиот закон е неважен во животот на верникот. Напротив, Писмото јасно покажува дека Божјиот закон има свое место и значење. Но човекот не може со сопственото исполнување на Законот да се оправда пред Бога.
Кога човекот почнува да се потпира на своите дела и духовни достигнувања, лесно може да падне во гордоста што Христос ја покажал во параболата за фарисејот и цариникот:
„Кога застанаа, фарисејот вака се молеше во себе: ’Боже, Ти благодарам што не сум како другите луѓе; разбојници, несправедливи, прељубници, или како овој цариник. Постам двапати во седмицата, давам десеток од сè што ќе стекнам’“ (Лука 18:11,12).
Апостол Павле покажува дека вистинската праведност е ослободена од потпирањето на сопствените заслуги и од гордоста. Таа станува можна кога човекот ќе разбере дека не се спасува себеси преку сопствените достигнувања, туку дека Бог го спасува преку Христос, додека тој со вера и понизност Му се предава.
Човекот сам по себе не е извор на светост и добрина. Христос е свет и добар, и само Тој може да го преобрази и спаси човекот. Затоа задачата на верникот е понизно да Му се предаде на Бога и да гради жив однос со Христос. Од тој однос произлегува и вистинската праведност, праведност ослободена од самопрославување и гордост.
Во таквата праведност има и послушност кон Божјиот закон, но послушност што произлегува од љубов.
Тоа може да се објасни со едноставен пример. Човекот што искрено сака мисли на оној кого го сака, бара средба со него, му посветува внимание, се грижи за него и сака да му угоди. Сето тоа доаѓа природно кога произлегува од љубов. Но ако некој механички ги повторува истите постапки, тие сами по себе нема да создадат љубов во неговото срце.
Сосема поинаку е со човекот што навистина сака. Неговата послушност не се сведува на механичко следење правила, затоа што љубовта го поттикнува да постапува правилно. На ист начин, оној што ќе Го засака Бога преку Неговиот Син Исус Христос ќе биде послушен на Божјите заповеди од љубов. Токму затоа неговата послушност нема да биде причина за гордост, туку плод на неговиот однос со Бога.
Љубовта и гордоста се спротивни поими:
„… љубовта не се превознесува, не е горделива… не бара свое…“ (1 Коринтјаните 13:4,5).
Затоа, кога во Писмото се зборува дека Бог некого избрал или спасил за одредена цел, тоа не треба да се разбере како награда за човечки заслуги. Станува збор за луѓе што понизно ја прифатиле Божјата милост и одговориле на неа со вера, доверба и послушност. Преку нивната вера и предавање Бог можел да го изврши во нив она што било потребно за нивното спасение.
Ако се вратиме на Ное, гледаме дека Писмото не само што вели дека тој нашол милост во Божјите очи, туку веднаш ги истакнува и неговите духовни особини:
„Еве го животот на Ное: Ное беше човек праведен и непорочен во својот род; Ное живееше според Божјата волја…“
Интересно е што, кога Писмото зборува за Адам, по спомнувањето на неговото родословие веднаш се наведуваат неговите потомци:
„Ова е родослов на Адам… Адам поживеа сто и триесет години, кога му се роди син според подобието негово и според образот негов, и му даде име Сит. А откако го роди Сит, Адам поживеа уште осумстотини години, раѓајќи синови и ќерки“ (Создавање 5:1-4).
Но кога се зборува за Ное, неговите деца се спомнуваат подоцна, а најнапред се истакнуваат неговите духовни особини:
„Еве го животот на Ное: Ное беше човек праведен и непорочен во својот род; Ное живееше според Божјата волја…“
Од овој начин на раскажување можеме да извлечеме една важна духовна поука: во животот на Ное Писмото најнапред ги истакнува неговите духовни особини: праведноста, непорочноста и одењето со Бога.
За Ное е кажано дека бил „праведен и непорочен во својот род“. Во Стариот Завет праведноста не се разбира само како исправно однесување кон луѓето, туку и како верност и послушност кон Бога. Затоа Мојсеј му вели на Израел:
„И во тоа ќе биде нашата праведност, ако се трудиме да ги извршуваме сите тие заповеди на законот пред Господ, нашиот Бог, како што ни заповеда Тој“ (Второзаконие 6:25).
Тоа значи дека Ное, за разлика од луѓето од претпотопниот свет, живеел во вера и послушност кон Бога. Токму таквиот живот бил угоден пред Него.
А Христос рекол дека времето пред Неговото доаѓање ќе биде слично на деновите на Ное:
„Но, како што беше во деновите на Ное, така ќе биде и при доаѓањето на Синот Човечки“ (Матеј 24:37).
Ное нашол милост во Божјите очи и живеел во вера и послушност кон Него. На ист начин, народот што ќе остане верен на Бога пред Второто Христово доаѓање е опишан како народ што има вера во Исус и ги пази Божјите заповеди:
„Тука е трпението на светиите; тука се оние што ги пазат заповедите Божји и верата во Исус“ (Откровение 14:12).
Длабоко грешат оние што сметаат дека Божјата благодат и Христовата жртва го ослободуваат човекот од послушност кон Бога и почитување на Неговиот закон.
За Ное е кажано и дека бил непорочен „во својот род“. Некои еврејски толкувачи сметаат дека овие зборови донекаде ја ограничуваат пофалбата за Ное, односно дека тој бил праведен во споредба со расипаните луѓе од своето време. Според таквото толкување, ако Ное се спореди со праведници како Авраам, неговата праведност би изгледала помала.
Други, пак, сметаат дека зборовите „во својот род“ претставуваат уште поголема пофалба: ако Ное останал праведен среде толку расипано поколение, тогаш неговата верност била уште повпечатлива.
Поблиску ни е второто гледиште. Пред сè, споредувањето на праведниците според степенот на нивната праведност лесно може да го одвлече вниманието од она што е најважно: Божјата оценка. Ако Бог некого го нарекува праведен, тогаш Неговата оценка е она што е важно. Писмото не нè повикува да градиме хиерархија меѓу спасените според тоа кој бил „поправеден“.
Освен тоа, секој човек ја покажува својата верност во времето и околностите во кои живее. Ное бил испитан во своето време, Христовите современици биле испитани во своето време, а ние ја покажуваме својата верност во нашето време.
Бог, исто така, води различни луѓе по различни патишта и им доверува различни задачи. За Енох, седмиот од Адам, е кажано дека одел со Бога и дека Бог го зел. За Ное исто така е кажано дека одел со Бога, но неговата задача била поинаква. Тој бил спасен од водите на Потопот и преку него било зачувано човештвото.
За синовите на Ное не е кажано со истите зборови дека оделе со Бога, но тие биле спасени заедно со него и преку нив продолжил човечкиот род по Потопот. Илија бил земен жив, додека за Даниел Бог рекол дека ќе почине и ќе воскресне за својата награда на крајот на деновите.
Затоа различната животна судбина на праведниците не треба автоматски да ја толкуваме како доказ за различен степен на нивната праведност. Покајаниот разбојник на крстот и апостол Павле имале сосема различен животен пат, но и двајцата ја примаат надежта за спасение преку Божјата милост.
Така, кога за Ное се вели дека бил праведен и непорочен „во својот род“, тоа не мора да укажува на некаква пониска праведност. Напротив, може да ја нагласува неговата верност среде свет што бил длабоко расипан. Ное не постапувал според Божјата волја само повремено, туку живеел со постојана свест за Божјото присуство и покажувал трајна верност кон Него. Токму тоа го издвојувало од неговото поколение.
Кога внимателно го читаме Писмото, гледаме дека истрајноста во верата и послушноста е важна и денес, како што била во деновите на Ное и во времето на апостолите:
„И така оние што од срце ги примија неговите зборови, се крстија и се присоединија во тој ден околу три илјади души. И беа истрајни во учењето на апостолите, во заедничкиот живот… и во молитвите“ (Дела 2:41,42).
„Откако ги очистивте душите свои со послушност кон вистината преку Духот, за нелицемерно братољубие, сакајте се еден со друг постојано со чисто срце“ (1 Петрово 1:22).
„Пази на себе и на учењето; биди истраен во тоа, зашто, ако постапуваш така, ќе се спасиш и себе самиот и оние што те слушаат“ (1 Тимотеј 4:16).
„живот вечен на оние кои со трпение во добрите дела се стремат кон слава, чест и нераспадливост“ (Римјаните 2:7).
Бог не се менува, а не се менуваат ниту Неговите начела. Затоа низ целото Писмо го гледаме истиот пат: понизност пред Бога, вера во Неговата милост и истрајна послушност кон Неговата волја. Послушноста не е средство со кое човекот го заслужува спасението, туку плод на верата и на живиот однос со Бога.
Откако ја истакнува духовната верност на Ное, Писмото ги спомнува и неговите синови:
„И му се родија на Ное три сина: Сим, Хам и Јафет“.
Првото нешто што треба да го имаме предвид е дека самиот редослед „Сим, Хам и Јафет“ не мора да го покажува нивниот редослед според возраста. Во библиските родословија имињата понекогаш се наведуваат според нивното значење во понатамошниот извештај, а не строго според тоа кој бил роден прв.
Во Создавање е запишано:
„И на Сим му се родија синови, на постариот брат Јафетов, татко на сите синови Еверови“ (Создавање 10:21).
Овој стих се преведува и толкува различно во однос на тоа дали изразот „постариот брат“ се однесува на Јафет или на Сим. Затоа само врз основа на овој стих не треба категорично да се определува нивниот редослед според возраста.
За Хам, пак, подоцна е кажано:
„А Ное почна да ја обработува земјата, и насади лозје. И се напи од виното, па се опи, и легна гол среде шаторот свој. А Хам, таткото на Ханан, ја виде голотијата на таткото свој, и излезе, та им го кажа тоа на обајцата браќа свои. Но Сим и Јафет зедоа облека, и, наметнувајќи ја на рамената свои, појдоа назадешкум и ја покрија со неа голотијата на таткото свој; лицата им беа свртени наназад, и тие не ја видоа голотијата на својот татко. А кога се истрезни Ное од виното, дозна што му беше направил помладиот негов син“ (Создавање 9:20-24).
И овој текст треба да се разгледува заедно со останатите библиски податоци. Затоа редоследот „Сим, Хам и Јафет“ не треба автоматски да се земе како сигурен показател за нивната возраст.
Сим има посебно место во понатамошното библиско раскажување. Неговата родословна линија подоцна води до Авраам, а преку него до народот од кој ќе дојде Месијата.
Но потеклото само по себе не ја определува духовната состојба на човекот. Природните склоности, семејното наследство и околностите можат да влијаат врз начинот на кој човек размислува и постапува, но тие не го определуваат неговиот однос со Бога. Секој човек е повикан лично да избере дали ќе оди со Бога.
Од тројцата синови на Ное потекнало човештвото по Потопот. Но иако сите биле потомци на Ное, неговата праведност не можела едноставно да им се пренесе по наследство. Праведноста е поврзана со личниот однос на човекот со Бога. Затоа секој човек, без оглед на своето потекло, е повикан лично да Му верува и да оди со Него.
Ова не треба да нè изненадува, бидејќи целото човештво има заедничко потекло:
„Од една крв го создаде сиот род човечки за да живее по целото лице на земјата…“ (Дела 17:26).
Луѓето се разликуваат по своите способности, склоности и карактерни особености. Едни повеќе се потпираат на разумот, други на чувствата, а трети имаат изразена смисла за убавина, ред или практично дејствување. Сите овие дарови можат да бидат благослов ако се користат под Божјо водство и во согласност со Неговото Слово. Без тоа водство човекот лесно може да залута, без оглед на своите способности и предности.
Токму затоа Бог ги повикува луѓето од сите народи, јазици и култури да станат едно во верата и послушноста кон Него. Она што е разделено меѓу луѓето, Бог го соединува во Христос:
„И ете, во последните дни гората на домот Господов ќе биде поставена на врвот од планините и ќе се возвиси над ридовите, ќе појдат кон неа сите народи“ (Исаија 2:2).
„И синовите на туѓинците, што се присоединиле кон Господ, за да Му служат и да го сакаат името на Господ, да бидат слуги Негови, — сите кои ја пазат саботата да не ја осквернат и цврсто се придржуваат за заветот Мој, Јас ќе ги одведам на Мојата света гора и ќе ги зарадувам во Мојот дом за молитва: сепалениците нивни и жртвите нивни ќе бидат благопријатни врз Мојот жртвеник, зашто Мојот дом ќе се нарече молитвен дом за сите народи“ (Исаија 56:6,7).
„Зашто сите сте синови Божји преку верата во Христос Исус; сите, што сте крстени во Христос, во Христос се облековте. Нема веќе ни Јудејци, ни Елини, ни роб, ни слободен; нема машко — женско; зашто сите вие сте едно во Христос Исус“ (Галатјаните 3:26-28).
„за да бидат и незнабошците сонаследници, делови на едно тело, и соучесници на ветувањето Божјо во Христос Исус преку Евангелието“ (Ефесјаните 3:6).
„Еден Господ, една вера и едно крштение, еден е Бог и Отец на сите, Кој е над сè, и преку сите, и во сите нас“ (Ефесјаните 4:5,6).
Големи се Божјите планови: од луѓе што се разликуваат по потекло, јазик, карактер и животно искуство да создаде едно семејство на верата, обединето во Христос. Тоа единство не ги брише личните и културните различности, туку ги обединува луѓето во верата, љубовта и послушноста кон Бога.
И уште нешто заслужува внимание во врска со семејството на Ное. Според Создавање 5:32, Ное станал татко на своите синови откако наполнил петстотини години. Писмото не кажува кога се оженил ниту зошто станал татко на таа возраст. Затоа не треба да извлекуваме заклучоци за причините што не се наведени во текстот.
Ное живеел во очекување на Божјиот суд, а и ние го очекуваме Второто Христово доаѓање. Сепак, неговите конкретни околности не треба непосредно да ги изедначуваме со нашите. Прашањата поврзани со бракот, семејството и раѓањето деца треба да се разгледуваат со молитва, сериозност и чувство на одговорност пред Бога.
Апостол Павле пишува:
„Ова ви го велам, браќа, зашто времето натаму е кратко, та оние, што имаат жена, да бидат како да ја немаат… зашто ликот на овој свет е минлив“ (1 Коринтјаните 7:29,31).
А Христос, зборувајќи за последните настани, рекол:
„Но тешко на бремените и на доилките во тие дни!“ (Матеј 24:19).
Во писмо од 1876 година, Елена Вајт напишала:
„Навистина не е мудро сега да имаме деца. Времето е кратко, ни се закануваат опасностите на последните денови и малите деца претежно ќе бидат тргнати пред тоа“
(Letter 48, 1876; НПВ 36.5).
Овие зборови не значат дека Бог го укинал бракот или дека верниците не треба да имаат деца. Бракот останува Божја установа. Но тие нè потсетуваат дека секое семејство треба сериозно да ја разгледува својата одговорност пред Бога и да бара Негово водство во важните животни одлуки.
Многумина сакаат да бидат спасени како Ное, но помалку се подготвени да живеат како него. Неговиот пример не е запишан во Писмото само за да дознаеме што се случило во минатото, туку и за да научиме како да живееме денес.
Ное живеел со постојана свест за Божјото присуство. Неговата вера не се ограничувала само на градењето на ковчегот и на предупредувањето за Потопот, туку се одразувала и врз неговиот семеен и секојдневен живот.
Затоа не нè изненадуваат зборовите што Бог му ги упатил непосредно пред Потопот:
„Јас ќе пуштам потоп, вода, на земјата, за да го истребам под небото секое суштество, во кое има животен дух; сè, што е на земјата, ќе изгине. Но со тебе Јас ќе направам Свој завет, а во ковчегот ќе влезеш ти, и со тебе синовите твои, и жената твоја, и жените на синовите твои“ (Создавање 6:17,18).
Вистинската доверба во Бога не значи бегање од одговорностите што Тој ни ги доверил, туку нивно верно исполнување според Неговата волја. Таква вера покажал Ное, и токму затоа неговиот живот останува поука за сите што го очекуваат Второто Христово доаѓање.
И така, накратко да се потсетиме на она што го разгледавме денес:
- Ное не го заслужил спасението со своите дела. Тој нашол милост во Божјите очи, а неговата вера, праведност и послушност покажуваат дека живеел во правилен однос со Бога.
- Гордоста е еден од најдлабоките корени на гревот. Затоа Бог настојува да ја отстрани од срцето на човекот. Човекот не може правилно да го разбере спасението додека мисли дека може да го заслужи или да го постигне со сопствена сила.
- Најважното во животот на човекот е неговиот однос со Бога. Сè друго треба да го заземе своето место во согласност со тој однос.
- Не е потребно да градиме хиерархија меѓу праведниците според тоа кој бил „поправеден“. Секој ја покажува својата верност во времето, околностите и задачата што Бог му ги доверил.
- Ное бил праведен и непорочен во својот род. Овој израз може да ја нагласи неговата верност среде длабоко расипаното поколение во кое живеел.
- Сим е наведен прв меѓу Ноевите синови и има посебно место во понатамошниот библиски извештај, бидејќи неговата родословна линија води до Авраам, а подоцна и до Месијата.
- Од тројцата синови на Ное потекнало човештвото по Потопот. Божјата намера е луѓето од сите народи, и покрај нивните различности, да ги обедини во едно тело во Христос.
- Довербата во Бога не значи бегање од одговорностите, туку нивно верно исполнување со потпирање на Него. Таква вера покажал Ное, и затоа неговиот живот останува пример за сите што го очекуваат Второто Христово доаѓање.
