Продолжуваме со истражувањето на втората глава од книгата Создавање. Како што зборувавме во претходната тема, од Создавање 2:4 библискиот извештај почнува подетално да зборува за човекот, за неговото создавање, улога, задача и однос со Бога.
Затоа во втората глава Бог нè враќа на настани што веќе биле спомнати во првата глава, но не за да раскаже друго создавање, туку за да даде дополнителни детали поврзани со човекот. Со ова „враќање во минатото“ Бог сака да го поврзе човекот, неговата задача и неговата цел со она што веќе било создадено.
Денес ќе се задржиме на едно од најзначајните места во втората глава, стихот што зборува за создавањето на човекот од земниот прав и за здивот на животот што Бог му го дал.
„Господ, Бог, го обликува човекот од земниот прав и му дувна здив на живот во носалките. Така човекот стана жива душа“ (Создавање 2:7; Константинов, 1999).
Посебниот начин на создавање на човекот
Во изворниот библиски текст, зборот што се користи за создавањето на човекот носи мисла на обликување и оформување, како грнчар што обликува сад од глина.
Оваа слика е многу важна. Таа ни покажува дека човекот не е создаден на случаен или безличен начин. Бог не само што го довел човекот во постоење, туку го обликувал со особено внимание и со определена цел.
Во Писмото човекот често се споредува со сад, а Бог со грнчар:
„Садот, пак, што го правеше грнчарот од глина, се растури во рацете негови. Но тој одново направи од него друг сад, како што му падна на ум да направи“ (Еремија 18:4).
„Но Господ му рече: ‘Оди, зашто тој Ми е избран сад, за да го изнесе името Мое пред народи и цареви и синовите Израелови’“ (Дела 9:15).
„Ама, човеку, кој си ти што така се спориш со Бога? Зарем она што е ракотворено ќе му рече на својот мајстор: зошто си ме направил такво? Или, пак, грнчарот — зарем не е господар над својата глина, па од една и иста смеса да направи еден сад за почесна, а друг за нечесна употреба?“ (Римјаните 9:20,21).
Затоа, кога Писмото вели дека Бог го обликувал човекот од земниот прав, тоа не зборува само за физичкото создавање на телото. Овој стих ни покажува дека човекот е внимателно обликувано Божјо дело, создадено со посебна цел, задача и место во Божјиот план. Човекот не е само тело од земја, туку личност на која Бог ѝ дал разум, совест, морална свест, слобода на избор и способност за заедница со Него.
Човекот и животните: сличност и разлика
Библијата не ја негира сличноста меѓу човекот и животните во телесна смисла. И човекот и животните се живи суштества. И едните и другите имаат здив на живот. И едните и другите се поврзани со земјата и се враќаат во прав по смртта.
Соломон пишува:
„Зашто сè што се случува со синовите човечки, се случува и со животните; крајот им е ист: како умираат едните, така умираат и другите, и едно е дишењето кај сите, и човекот нема предимство пред добитокот, зашто — сè е суета“ (Проповедник 3:19).
Во овој поглед, човекот и животните делат нешто заедничко: животната сила што доаѓа од Бога. Кога Бог го повлекува здивот на животот, живото суштество престанува да живее.
Ова може да се објасни со едноставна споредба. Електричната струја е иста, без разлика дали напојува обичен чајник или сложен компјутер. Кога струјата ќе престане да тече, ниту чајникот, ниту компјутерот не можат да функционираат. Но тоа не значи дека чајникот и компјутерот се исти. Струјата е иста, но уредите се различни по сложеност, функција и намена.
Слично е и со здивот на животот. И човекот и животните живеат затоа што животот доаѓа од Бога. Но човекот не е ист како животните. Тој е создаден со повисока цел, со разум, совест, морална одговорност и способност да го познава својот Создател.
Во извештајот за Потопот читаме:
„Тогаш го изгуби животот секое суштество, што се движеше по земјата: и птиците, и добитокот, и ѕверовите, и сите лазачи, што се влечат по земјата, и сите луѓе; сè, што на копното имаше здив во ноздрите свои, изумре. И се истреби секое суштество…“ (Создавање 7:21-23).
Ова покажува дека сите живи суштества зависат од здивот на животот што Бог го дава. Но Создавање 2:7 ни покажува дека при создавањето на човекот има нешто посебно: Бог лично му дувнал здив на живот во носалките, и човекот станал жива душа.
Затоа треба да бидеме прецизни. И животните се наречени живи суштества, па дури и „живи души“ во библискиот јазик. Но човекот станал жива душа на посебен начин, како личност создадена според Божјиот образ.
Телесна и духовно-морална страна на човекот
Човекот е создаден од земниот прав. Тоа значи дека има телесна страна. Тој има тело, дише, јаде, пие, спие, се движи, се размножува и има природни потреби. Во оваа смисла, човекот ја дели биолошката страна на животот со другите живи суштества.
Но човекот не е само тело. Бог му дал нешто што животните го немаат: разум, совест, морална свест, слобода на избор, говор и способност за свесна заедница со Него.
Затоа е подобро да кажеме дека во човекот има две страни: земна, односно телесна страна, и духовно-морална страна. Земната страна доаѓа од тоа што човекот е создаден од земниот прав. Духовно-моралната страна се гледа во тоа што човекот е создаден според Божјиот образ, како разумно и одговорно суштество.
Ова не значи дека телото само по себе е нешто лошо или грешно. Телото е Божјо создание. Но поради гревот, телесните желби можат да станат неуредени и да го повлечат човекот спротивно на разумот, совеста и Божјата волја. Затоа човекот не смее да дозволи тие желби да владеат со него. Тој е повикан да живее така што Божјиот Дух ќе го води неговиот разум, совест и волја.
Апостол Павле пишува:
„Бидејќи, ако живеете по телото, ќе умрете; но, ако преку Духот ги умртвувате делата на телото, ќе бидете живи“ (Римјаните 8:13).
„Кој сее во телото свое, од телото ќе пожнее погибел; а кој сее во духот, од духот ќе пожнее вечен живот“ (Галатјаните 6:8).
Овие стихови не учат дека телото е безвредно, туку нè предупредуваат дека човекот не е создаден да живее само според телесните нагони. Тој е создаден да живее според Божјата волја, воден од разум, совест, вера и послушност.
Внатрешната борба во човекот
Бидејќи човекот има разум, совест и слобода на избор, тој не живее само според инстинкти. Во него постои внатрешен свет: мисли, желби, намери, одлуки и морална одговорност.
Животните живеат според инстинктите што Бог ги вложил во нив. Но човекот може да избере добро или зло. Тој може да ја следи Божјата волја, но може и да ѝ се спротивстави. Токму оваа способност за избор ја открива човековата посебна духовна положба.
Сепак, важно е јасно да се нагласи: човекот не бил создаден со грешен стремеж или со внатрешна склоност кон злото. Бог го создал човекот добар, чист и безгрешен. Но го создал и како слободно суштество, способно свесно да избира. Таа слобода значела дека човекот можел доброволно да остане во послушност кон Бога, но можел и да ја злоупотреби својата слобода и да тргне спротивно на Божјата волја.
Значи, пред падот во грев човекот немал внатрешна борба меѓу добро и зло како што ја имаме ние денес. Таа борба се појавила по гревот, кога човечката природа била нарушена. Оттогаш во човекот постои судир меѓу Божјиот повик кон светост и грешните желби што го влечат спротивно на Божјата волја.
Токму затоа човекот има потреба постојано да биде воден од Божјото слово. Тој не е создаден да живее само според телесните потреби и материјалниот свет. Создаден е да слуша, да разбира и да живее според Божјата волја.
„Тој те смируваше, те мачеше со глад и те хранеше со мана, што ти не ја знаеше, а не ја знаеја ни твоите предци, за да ти покаже дека човекот не живее само од леб, туку од секој збор што излегува од устата Господова“ (Второзаконие 8:3).
„Работете не за храна што се расипува, туку за храна што останува за вечен живот и која ќе ви ја даде Синот Човечки, зашто врз Него ставил печат Бог Отецот“ (Јован 6:27).
„Па затоа, не грижете се и не говорете: ‘Што да јадеме, или што да пиеме’, или ‘во што да се облечеме?’ Зашто сето тоа го бараат незнабошците, а вашиот Отец небесен знае дека за сето ова имате потреба. Но барајте го најнапред царството на Бога и Неговата правда, и сè ова ќе ви се придодаде“ (Матеј 6:31-33).
Овие стихови покажуваат дека човекот не е создаден само за материјалниот живот. Тој има потреба од храна, вода, воздух и одмор, но уште повеќе има потреба од Божјата реч, Божјата правда и Божјото водство.
Човекот како управител над живите суштества
Разликата меѓу човекот и животните се гледа и во задачата што Бог му ја дал. За животните е кажано:
„И ги благослови Бог, велејќи: ‘Плодете се и множете се, и наполнете ја водата во морињата, и птиците нека се намножат на земјата!’“ (Создавање 1:22).
Но на човекот не му е заповедано само да се множи. Нему му е дадена и задача да владее над создаденото:
„И ги благослови Бог, и им рече: ‘Плодете се, и множете се, и наполнете ја земјата, и господарете над неа, и овладајте ги морските риби, и небеските птици, и сите животни што лазат по земјата’“ (Создавање 1:28).
Исто така, Бог ги довел животните кај човекот за да види како ќе ги нарече:
„Тогаш Господ Бог ги создаде од земјата сите полски животни, и сите небески птици, и ги доведе кај човекот за да види како ќе ги нарече тој, па, како што човекот ќе го нарече секое живо суштество, така да му биде и името“ (Создавање 2:19).
Именувањето на животните покажува дека човекот има разум, јазик, способност за разликување и власт што му е доверена од Бога. Тој не е поставен како суров господар, туку како управител што треба да ја одразува Божјата мудрост и грижа.
Покрај тоа, Бог му дал на човекот заповед преку која требало да се покаже неговата доверба, послушност и слободен избор:
„И му заповеда Господ Бог на човекот, велејќи: ‘Од секое дрво во градината можеш да јадеш, освен од дрвото за познавање на доброто и на злото; од него не јади; зашто во оној ден кога ќе вкусиш од него, ќе умреш’“ (Создавање 2:16,17).
Оваа заповед покажува дека човекот е одговорно суштество пред Бога. Тој можел да слушне, да разбере, да Му верува на Бога и слободно да избере послушност. Токму затоа човекот се разликува од животните. Животните се водат според инстинкт, а човекот е создаден како разумна и одговорна личност што може свесно да одговори на Божјата волја.
Божјото име и милоста кон човекот
Во Создавање 2:7, како и во целиот дел што следува од Создавање 2:4, се појавува изразот „Господ Бог“. Во првата глава Бог се открива главно како Elohim, Семоќниот Создател, Оној што создава, уредува, поставува ред и владее над сè. Но кога раскажувањето се насочува кон човекот, се појавува и Божјото лично име, кое во нашите преводи најчесто се пренесува како „Господ“.
Ова не значи дека Божјите имиња треба грубо да ги раздвојуваме, како едното да значи само правда, а другото само милост. Бог е секогаш ист, праведен, милостив, свет и полн со љубов. Но во овој дел изразот „Господ Бог“ особено ја нагласува Божјата лична близина, милост и грижа кон човекот.
Зошто е тоа важно? Затоа што човекот е создаден како слободно суштество. Бог знаел дека слободата носи можност за избор, а изборот носи и можност за пад. Но Бог не го создал човекот за да го остави без надеж.
Бог однапред знаел дека сатаната ќе се обиде да го наведе човекот на грев и така да го наруши Божјиот план. Но Бог не гледа само еден чекор напред – Тој го гледа крајот од почетокот. Затоа, уште пред човекот да падне, Бог веќе имал решение: спасение преку Својот Син.
Апостол Петар пишува за Христос:
„Знаејќи дека со пропадливо сребро или злато не сте искупени од суетниот живот, кој ви се предаде од татковците ваши, туку со скапоцената крв на непорочното и чисто Јагне — Христос, Кој беше предназначен уште пред создавањето на светот, а се јави во последно време заради вас“ (1 Петрово 1:18-20).
И во Откровението читаме:
„… во книгата на животот на Јагнето заклано, од создавањето на светот“ (Откровение 13:8).
А апостол Павле пишува:
„И преку Него да измири сè со Себе, или земно, или небесно, творејќи мир со крвта на Неговиот крст“ (Колосјаните 1:20).
Сатаната мислел дека ако го наведе човекот на грев, ќе го понижи Христос и ќе го наруши Божјиот жив пример. Но Бог однапред го видел и решението. Преку Христовата жртва, не само што човекот добива пат за спасение, туку пред целата Вселена уште појасно се открива Божјата мудрост, правда, љубов и милост.
Откровението ја прикажува оваа победа на Јагнето:
„И пееја нова песна, велејќи: Достоен си да ја земеш книгата и да ги скршиш нејзините печати, зашто Ти беше заклан и со Својата крв нè откупи за Бога од секое колено, јазик, народ и племе… Потоа видов и чув глас на многу ангели околу престолот и околу животните и старешините, а бројот им беше илјадници и милиони, кои зборуваа со висок глас: ‘Достојно е закланото Јагне да прими сила и богатство, мудрост и моќ, чест, слава и благослов.’ И секое создание на небото и на земјата, под земјата и во морето, и сè што е во нив, чув како зборува: ‘На Оној Кој седи на престолот, и на Јагнето — благослов и чест, слава и владеење во сите векови’“ (Откровение 5:9,11-13).
Така, токму таму каде што сатаната сакал да го понижи Христос, Бог ја открил Христовата достојност уште посилно. Преку падот на човекот, сатаната сакал да го уништи Божјиот план. Но преку Христовата жртва и Неговото дело за спасение, Бог го подигнува човекот од гревот и го возвеличува Својот Син пред целото создание.
Затоа, кога во втората глава започнува описот на човекот, покрај Божјата правда се открива и Божјата милост. Бог знаел дека човекот ќе згреши, но однапред подготвил спасение. Човекот со гревот ќе падне под осуда на смртта, но Бог ќе му даде време за покајание, ветување за Спасител, Писмо како водич, ангелска помош и можност за обновување.
Затоа апостол Јаков пишува:
„… милоста надвива над судот“ (Јаков 2:13).
Поука за милост кон паднатиот човек
Оваа вистина не треба да остане само како учење што го разбираме со умот. Таа треба да влијае и врз нашиот однос кон луѓето. Ако Бог најнапред ни пристапува со милост, и ние треба да се учиме да постапуваме така.
Тоа не значи дека гревот треба да се оправдува. Но значи дека кон човекот што паднал не треба да пристапуваме со дух на гордост, презир и осуда, туку со желба да биде подигнат, исцелен и вратен кон Бога.
Апостол Павле пишува:
„Бидете еден спрема друг добри и милосрдни, проштавајќи си еден на друг, како што и Бог ви прости во Христос“ (Ефесјаните 4:32).
„И така, угледајте се на Бога, како чеда возљубени“ (Ефесјаните 5:1).
И Духот на пророштвото ја нагласува истата мисла:
„Бог ги повикал човечките орудија да соработуваат заедно со Него на делото на спасување на души. Тој употребува луѓе подложни на слабости и грешки. Затоа да не ги осудуваме оние кои биле толку несреќни и кои згрешиле. Затоа, наместо да ги осудуваме оние што паднале во грев, подобро е да копнееме преку Божјата благодат да се преобразиме, така што ќе станеме почувствителни и потрогнати од човечките страдања. Ова ќе предизвика радост на небото; бидејќи љубејќи ги своите браќа кои направиле грешка како што нè љубат Бог и Христос, сведочиме дека имаме дел од Христовите особини“
(Сведоштва за црквата, том 6, 455).
Ова е важна поука. Оној што ја разбира Божјата милост, нема да го обесхрабри човекот што паднал, ниту ќе го остави без надеж. Ќе го предупреди, но и ќе му подаде рака. Ќе ја брани вистината, но со дух на Христова љубов.
Човекот од земниот прав
Продолжуваме со зборовите:
„Господ, Бог, го обликува човекот од земниот прав…“ (Создавање 2:7; Константинов, 1999).
Човекот е создаден од земниот прав. Оваа вистина треба да го чува човекот од гордост. Тој не е самостоен извор на живот. Неговото тело е од земјата и во земјата се враќа по смртта.
Библијата повеќепати ја нагласува оваа вистина:
„А Авраам одговори и рече: ‘Еве, се осмелив да Му проговорам на Господ, иако сум земја и пепел’“ (Создавање 18:27).
„Дотолку повеќе кај оние, кои живеат во земјени куќи, чии основи се од прав и кои пропаѓаат и од молец“ (Јов 4:19).
„Каква полза од крвта моја, ако слезам во гроб? Ќе Те слави ли правот, ќе ја објави ли тој верноста Твоја?“ (Псалм 30:9).
„Првиот човек е од земја, земјен… Каков е земјениот, такви се и земјените…“ (1 Коринтјаните 15:47,48).
Фактот дека човекот е создаден од прав покажува дека неговата телесна страна е поврзана со земјата. Но Бог од тој прав обликува суштество способно да размислува, да избира, да сака, да служи и да Го познава својот Создател.
Затоа човекот не треба да се гордее со себе, но не треба ни да се смета за безвреден. Неговата вредност не е во правот од кој е создаден, туку во Бога Кој го обликувал и му дал живот, разум, совест и јасна цел.
Здивот на животот и „живата душа“
Продолжуваме со најзначајниот дел од стихот:
„… и му дувна здив на живот во носалките. Така човекот стана жива душа“ (Создавање 2:7; Константинов, 1999).
Овој стих треба внимателно да се разбере. Библијата не вели дека Бог му дал на човекот некоја бесмртна душа како посебна супстанца што може да живее независно од телото. Таа вели дека Бог го обликувал човекот од земниот прав, му дувнал здив на живот во носалките, и тогаш човекот станал жива душа.
Значи, „жива душа“ не е нешто што било ставено во човекот како одделен дел. Жива душа е самиот човек како целина, телото создадено од прав и животот даден од Бога.
Ова е важно затоа што учењето за природна бесмртност на душата го менува библиското разбирање за човекот, смртта и воскресението. Ако човекот природно има бесмртна душа што продолжува да живее свесно по смртта, тогаш воскресението ја губи својата вистинска тежина. Но Библијата ја поставува надежта не во природна бесмртност, туку во Христос и во воскресението.
Писмото јасно сведочи дека по смртта човекот не продолжува свесно да живее, туку почива до воскресението:
„Бидејќи мртвите не Те спомнуваат Тебе; во пеколот кој ќе Те слави Тебе?“ (Псалм 6:5).
„Живите знаат дека ќе умрат, а мртвите ништо не знаат, и веќе за нив нема награда, зашто и споменот за нив е предаден на заборавот, и љубовта нивна, и омразата нивна и љубомората нивна веќе исчезнале, и ќе немаат дел довека во ништо, што се случува на земјата“ (Проповедник 9:5,6).
„Сè, што може да врши раката твоја, според силите твои, врши; зашто во гробот, каде што ќе појдеш, нема ни работа, ни размислување, ни знаење, ни мудрост“ (Проповедник 9:10).
„Зошто Подземјето Тебе не Те слави, смртта Тебе не Те восфалува, слезените во гроб не се надеваат на Твојата вистина. Живите, само живите ќе Те прослават, како јас сега; таткото ќе им ја соопшти на децата Твојата верност“ (Исаија 38:18,19).
Затоа не треба да се тешиме со мислата дека човекот има природна и неуништлива душа што продолжува да живее независно од телото. Нашата вистинска надеж е Христос, Кој ја победи смртта и ќе ги воскресне оние што Му припаѓаат.
„Бидејќи Сам Господ по заповед, на гласот на архангел и при труба Божја, ќе слезе од небото, и најнапред ќе воскреснат мртвите; а потоа, ние, што сме останале живи, заедно со нив ќе бидеме грабнати на облаците, за да се сретнеме со Господ во воздухот, и така секогаш ќе бидеме со Господ. Па затоа, утешувајте се еден со друг со тие зборови“ (1 Солунјаните 4:16-18).
Здивот на животот
Кога Библијата вели дека Бог му дувнал на човекот здив на живот во носалките, тоа не значи само дека му дал воздух за физичко дишење. И другите живи суштества дишат. Но кај човекот е опишан посебен Божји чин.
Овој чин покажува дека човекот не е само биолошко суштество, туку целосна личност, жива душа, создадена со телесна и духовно-морална страна.
Апостол Павле пишува:
„Самиот Дух му сведочи на нашиот дух дека ние сме чеда Божји“ (Римјаните 8:16).
Овој стих покажува дека човекот има духовна способност да биде во однос со Бога. Тоа е нешто што животните го немаат. Тие имаат живот, но не се повикани на морална одговорност и свесна заедница со Творецот како човекот.
Крвта и биолошкиот живот
Писмото зборува и за биолошкиот живот, кој е поврзан со телото и крвта. Во Левитска книга читаме:
„Зашто душата на секое тело е во крвта негова и затоа им реков на синовите на Израел: не јадете крв од никакво тело, бидејќи душата на секое тело е во крвта негова; секој што ќе ја јаде, ќе биде истребен“ (Левитска 17:14).
Овде зборот „душа“ не треба да се разбере како бесмртна личност што живее свесно и одвоено од телото, туку како животот на телото. Во таа смисла, крвта е поврзана со биолошкиот живот.
Ова нè учи дека телото не е безначајно. Бог го создал човекот како целина, и затоа духовниот живот не може целосно да се одвои од начинот на кој човек се однесува кон своето тело. Начинот на живот, исхраната, одморот, воздухот, водата, движењето, самоконтролата и довербата во Бога имаат значење за човекот како целосно суштество.
Затоа е добро човекот да се грижи за своето тело, но без да ја претвори грижата за телото во идол. Телото е Божји дар, а здравиот начин на живот треба да му помогне на човекот подобро да Му служи на Бога.
Можеме да кажеме дека крвта е тесно поврзана со биолошкиот живот и со здравјето на телото. Но човекот е сложено суштество, па не треба здравјето да го објаснуваме само преку една причина. На човекот влијаат многу работи: исхраната, одморот, движењето, воздухот, водата, начинот на живот, но и неговата внатрешна состојба. Библиската поука е јасна: животот е Божји дар, телото е важно, а човекот треба да живее мудро, со самоконтрола и со доверба во Бога.
Особено е важно човекот да го чува својот внатрешен мир. Стравот, грижата, огорченоста, зависта и постојаниот немир можат силно да го ослабат човекот. Затоа довербата во Бога не е само духовна утеха, туку и благослов за целиот живот.
Двата аспекта на животот се во единство
Да се вратиме на создавањето на човекот. Бог му дал живот што има телесен и духовно-морален аспект. Но овие два аспекта не постојат како две независни личности во човекот. Човекот е една целина.
Затоа, кога престанува биолошкиот живот, престанува и свесната активност на човекот до денот на воскресението. Тоа не значи дека Бог го заборава човекот, туку дека неговата надеж е во Христос, Кој ќе го повика од гробот.
Телото како средство за духовно воспитување
Бидејќи човекот е целина, Бог често го воспитува човековиот дух преку искуства поврзани со телото. Ова јасно го гледаме во животот на Израел во пустината.
„Тој те смируваше, те мачеше со глад и те хранеше со мана, што ти не ја знаеше, а не ја знаеја ни твоите предци, за да ти покаже дека човекот не живее само од леб, туку од секој збор што излегува од устата Господова; облеката твоја не изветве на тебе, и ногата твоја не отече, еве веќе четириесет години. И знај во срцето свое дека Господ, твојот Бог, те поучува како што таткото го поучува синот свој. Затоа почитувај ги заповедите на Господ, твојот Бог, оди по патиштата Негови и плаши се од Него“ (Второзаконие 8:3-6).
Бог ги воспитувал Израелците преку глад, мана, патување, замор, зависност од Неговата грижа и секојдневно учење на доверба. Сите тие искуства биле поврзани со телесниот живот, но целта била духовна: да научат дека човекот не живее само од леб, туку од Божјата реч.
Слична поука гледаме и во животот на Јов. Неговото телесно страдање влијаело врз неговото духовно разбирање, вера и созревање. Ова ни покажува дека телесниот и духовниот живот кај човекот се длабоко поврзани.
Можеме да го земеме за пример и човечкиот мозок. Тој е физички орган, составен од ткиво, а сепак преку него се изразуваат мисли, одлуки, чувства и размислувања што не можеме да ги видиме како материјални предмети. Оваа поврзаност меѓу телесното и духовното е голема тајна, но Библијата јасно ни покажува дека човекот е една целина.
Божјата заповед му е дадена на целиот човек
Кога Бог му ја дал заповедта на Адам, Тој му се обратил како на целосна личност:
„И му заповеда Господ Бог на човекот, велејќи: ‘Од секое дрво во градината можеш да јадеш, освен од дрвото за познавање на доброто и на злото; од него не јади; зашто во оној ден кога ќе вкусиш од него, ќе умреш’“ (Создавање 2:16,17).
Бог не му зборувал само на телото, како телото да треба да умре, а некој друг бесмртен дел од човекот да продолжи да живее. Тој му зборувал на човекот како на целина, на разумна, морална и одговорна личност.
Заповедта била изречена со зборови. Тоа значи дека Бог му се обратил на човековиот ум, совест и слобода на избор. Човекот можел да ја разбере Божјата волја, да ја прифати и да остане жив, или да ја отфрли и да умре.
Адам не послушал. Затоа смртта станала дел од човечката историја:
„Со пот на лицето свое ќе јадеш леб, сè дури не се вратиш во земјата, од која си земен; зашто си земја, и во земја ќе се вратиш“ (Создавање 3:19).
„И сите денови, што ги поживеа Адам, изнесуваа деветстотини и триесет години; потоа тој умре“ (Создавање 5:5).
„Затоа, како што гревот влезе во светот преку еден човек, а преку гревот — смртта, по таков начин и смртта премина на сите луѓе преку еден човек, зашто сите згрешија“ (Римјаните 5:12).
„… по Адам сите умираат…“ (1 Коринтјаните 15:22).
Ако човекот имал природно бесмртна душа, тогаш Божјото предупредување „ќе умреш“ би било многу тешко да се разбере во својата целосна смисла. Но Библијата е јасна: човекот како целина станал смртен поради гревот.
Нашата надеж е во Христос и во воскресението
Затоа нашата надеж не е во вродена бесмртност, туку во Христос. Тој ја победи смртта со Своето воскресение и ќе ги воскресне оние што Му припаѓаат.
„Но, ете, Христос воскресна од мртвите, и со тоа стана првина за упокоените. Бидејќи смртта дојде преку човекот, така и воскресението од мртвите стана преку Човек. И како што по Адам сите умираат, така и во Христос сите ќе бидат оживеани; но секој по свој ред: Христос е првиот плод; потоа, при Неговото доаѓање, ќе воскреснат сите што се Христови“ (1 Коринтјаните 15:20-23).
„Бидејќи Сам Господ по заповед, на гласот на архангел и при труба Божја, ќе слезе од небото, и најнапред ќе воскреснат мртвите; а потоа, ние, што сме останале живи, заедно со нив ќе бидеме грабнати на облаците, за да се сретнеме со Господ во воздухот, и така секогаш ќе бидеме со Господ. Па затоа, утешувајте се еден со друг со тие зборови“ (1 Солунјаните 4:16-18).
„Одеднаш, за еден миг на око, на последната труба: зашто ќе затруби, и мртвите ќе воскреснат нераспадливо, а ние ќе се измениме; зашто распадливото треба да се облече во нераспадливост, а смртното — да се облече во бесмртност. А кога ова распадливо ќе се облече во нераспадливост, и она смртното — во бесмртност, тогаш ќе се збидне зборот напишан: ‘Победата ја проголта смртта’“ (1 Коринтјаните 15:52-54).
Ова е вистинската библиска надеж. Бесмртноста не е нешто што човекот го има сам по себе. Таа е дар што Бог ќе им го даде на спасените преку Христос.
Здивот на животот и создавањето на жената
Другата важна вистина, поврзана со здивот на животот, се открива во создавањето на жената.
Во Создавање 2:7 е опишано како Бог му дувнал здив на живот на Адам. Но кога подоцна се опишува создавањето на жената, не се вели дека Бог повторно ѝ дувнал здив на живот во носалките.
„Затоа Господ му прати на човекот длабок сон; па кога заспа, му извади едно ребро, и местото го пополни со месо. Од реброто, што го зеде од човекот, Господ Бог создаде жена и ја доведе кај човекот“ (Создавање 2:21,22).
Дали тоа значи дека жената нема ист живот, разум, совест и духовна вредност? Секако дека не. Напротив, тоа покажува дека животот што Бог му го дал на човекот при создавањето бил живот на човештвото, а не само на Адам како поединец.
Кога жената била создадена од дел од мажот, таа го делела истиот човечки живот, истото достоинство и истата духовно-морална способност. И мажот и жената се создадени според Божјиот образ. И двајцата имаат исто човечко достоинство пред Бога.
Затоа не треба да се мисли дека само мажот е носител на Божјиот образ. Жената не е пониско суштество, ниту суштество без духовна вредност. Таа е создадена како помошник сличен на човекот, како личност што го дели истиот човечки живот и истата одговорност пред Бога.
Оваа вистина ќе ја разгледаме подетално кога ќе дојдеме до создавањето на жената. Но уште сега можеме да видиме дека здивот на животот што Бог му го дал на човекот има значење за целото човештво.
Што научивме денес?
- Создавање 2:7 ни покажува дека човекот е создаден на посебен начин. Бог го обликувал од земниот прав и лично му дувнал здив на живот во носалките.
- Човекот не е само биолошко суштество, туку посебно Божјо создание со разум, совест, морална свест, говор и слобода на избор.
- Човекот и животните имаат нешто заедничко: сите живи суштества зависат од здивот на животот што Бог го дава. Но човекот се разликува од животните затоа што е создаден според Божјиот образ и е одговорна личност пред Бога.
- Човекот има телесна страна, бидејќи е создаден од земниот прав, но има и духовно-морална страна, бидејќи Бог го создал како разумно суштество способно за заедница со Него.
- Човекот не бил создаден со стремеж кон зло. Бог го создал добар и безгрешен, но со слобода на избор. По падот во грев, во човекот се појавила внатрешна борба меѓу Божјиот повик кон светост и грешните желби што го влечат спротивно на Божјата волја.
- „Жива душа“ не значи бесмртна душа одвоена од телото. Библијата учи дека човекот како целина станал жива душа — тело од прав и живот од Бога.
- Човекот не поседува вродена и безусловна бесмртност. Вечниот живот е Божји дар преку Христос, а надежта на верните е воскресението при Неговото доаѓање.
- Бог ја открива Својата милост кон човекот уште од почетокот. Иако знаел дека човекот ќе падне, Тој однапред подготвил спасение преку Својот Син.
- Божјата милост треба да биде пример и за нас. Не сме повикани да го обесхрабриме човекот што паднал, ниту да го оставиме без надеж, туку да ја браниме вистината со љубов и да помагаме во неговото подигање.
- И мажот и жената го делат истиот човечки живот и истото достоинство пред Бога. Жената, создадена од дел од мажот, не е пониско суштество, туку личност создадена според Божјиот образ.
