Зошто Адам не бил создаден во Едемската градина и како се нашол таму?

Зошто Адам не бил создаден во Едемската градина и како се нашол таму?

Сподели го ова:

Нашето истражување на Светото писмо продолжува. Втората глава од книгата Создавање (Битие) ни ги открива своите длабочини:

„Од Едем извираше река за да го наводнува рајот, а потоа таа се раздвојуваше на други четири реки. Името на едната е Пишон; таа тече околу целата Хевилска земја, каде има злато. Златото на таа земја е добро; таму има и бделиум и камен оникс. А на втората река името и е Гион; таа тече околу целата земја Куш. Името, пак, на третата река е Хидекел; таа тече на исток од Асирија. Четвртата река е Еуфрат. И го зеде Господ Бог човекот (кого го создаде), го насели во Едемската градина, за да ја обработува и да ја чува“ (Создавање 2:10-15).

Денес ќе разгледаме текстови поврзани со географијата, но и покрај тоа, Бог ни дава прекрасни духовни поуки во нив. Ајде да ги разгледаме по ред:

„Од Едем извираше река за да го наводнува рајот…“

Гледаме дека ова посебно место, наречено Едем, каде што се наоѓала градината, имало посебен систем за наводнување, кој се разликувал од остатокот на земјата во тоа време.

Градината, според Божјиот план, се наводнувала со река. Ова само по себе е неверојатно, бидејќи сè друго што растело на земјата, според истиот план, се наводнувало со пареа што се издигала од земјата:

„… но се креваше пара од земјата и ја оросуваше површината на целата земја“ (Создавање 2:6).

Зошто Бог го променил начинот на наводнување токму во градината Едем, од пареа на река?

Прво, водата била потребна не само за дрвјата во градината, туку и за човекот, за неговиот живот и задоволување на основните потреби. Човекот не можел да ја утоли жедта со пареа; затоа, во ова можеме да видиме израз на Божјата грижа за него.

Второ, ако размислиме: како реката можела да ја наводнува целата градина, со оглед на тоа дека градината била ограничен простор, а реката течела низ своето корито? Јасно е дека дрвјата не растеле директно во водата, бидејќи тоа би ги оштетило нивните корени. А како Адам би можел да живее во таква градина?

Тој не би можел да живее во вода, ниту пак одењето по калта што останува по повлекувањето на водата би било пријатно или достојно за рајско живеалиште.

Можеме да претпоставиме дека реката повремено се излевала од своето корито, на тој начин наводнувајќи ја градината, а потоа повторно се враќала. Оваа претпоставка е поткрепена со следните зборови од Светото писмо:

„Тогаш Лот ги крена очите свои и ја виде целата околина јорданска, која, пред Бог да ги уништи Содом и Гомора, целата, сè до Сигор се напојуваше со вода, како рајот Божји и како земјата египетска“ (Создавање 13:10).

Дури и ако не знаеме точно како се наводнувала Едемската градина, од историјата знаеме за поплавите на реката Нил во Египет, кои ја напојувале земјата таму.

Но ни овде не е сè толку едноставно како што изгледа. Ако реката навистина се излевала и ја поплавувала целата градина, како што претходно претпоставивме, тешко е таквата состојба да се нарече удобен рај за Адам и Ева, кои живееле таму.

Сите знаеме колку проблеми може да предизвика дури и плитка поплава од 10–15 сантиметри, а камоли поголема.

Египќаните правеле сè што можеле за да го регулираат наводнувањето од Нил, бидејќи за нив неговите поплави не биле само благослов за полињата, туку и вистинска закана, а на некои места дури и катастрофа.

„Во најраните периоди, земјоделците едноставно ги обработувале областите што биле поплавени. Подоцна, сепак, развиле понапреден систем на базенско наводнување. Земјоделските површини биле поделени на големи полиња, опкружени со насипи и канали. Водата се задржувала околу 45 дена за да ја натопи почвата и да се наталожи плодниот нанос, а потоа се испуштала во пониските полиња или се враќала назад во Нил. Веднаш потоа следело сеењето, а жетвата настапувала по 3–4 месеци. Во следната сушна сезона, земјоделството било невозможно, па затоа сите култури морале строго да се прилагодат на оваа прецизна шема за наводнување и временски рокови.“ (Извор: Википедија)

Гледаме дека наводнувањето на египетските земји од Нил било прилично несовршено: кога се прелеал, Нил ја поплавувал земјата, што предизвикувало штети, а потоа водата се повлекувала и исчезнувала. Токму затоа Египќаните развиле систем за наводнување со канали и насипи. Овој систем ги штител од поплави и им овозможувал подолго да ја задржат водата за наводнување.

Ако мислиме дека Едемската градина се наводнувала на ист начин како египетската земја, односно најпрво се поплавувала, а потоа водата се повлекувала и земјата останувала сува, тогаш се лажеме. Тоа не е рајска идила.

Исто така, малку е веројатно дека во рајската градина Бог би изградил насипи и канали, како што направиле луѓето во Египет. За такво нешто никаде не се зборува, а и тешко е да се замисли рајска градина полна со канали.

Затоа, кога читаме во Писмото дека околината на Јордан се наводнувала „како рајот Божји и како египетската земја“, најверојатно не се мисли на самиот систем на наводнување, бидејќи во Јорданската долина немало такви канали и насипи како во Египет, туку на принципот: наводнувањето се вршело со вода од реката, како во Египет, и како што е кажано за градината во Едем.

Па, како всушност се наводнувала таа градина преку реката што течела низ неа? Одговорот се наоѓа во овој стих:

„И го зеде Господ Бог човекот (кого го создаде), го насели во Едемската градина, за да ја обработува и да ја чува…“

Што подразбира обработката на градина денес? Ѓубрење на растенијата, борба против штетници, сечење суви гранки, формирање на крошни и наводнување. Што од сето ова не било потребно во Едемската градина?

Не било потребно да се ѓубрат дрвјата, бидејќи земјата била рајска. Не било потребно да се води борба против штетници, затоа што, од добро познати причини, во рајот не постоеле. Не било потребно да се сечат суви гранки, бидејќи тогаш, а особено во рајот, немало овенување.

Остануваат само формирањето на крошните и наводнувањето. Но, бидејќи на целата земја имало природно наводнување преку испарување, во градината Едем тоа не било потребно.

Бог не создал таков рај во кој човекот би живеел безгрижно, без да прави ништо, целосно на Божја сметка. Ако некој така си го замислува рајот, длабоко се лаже – тоа не е рај, туку работилница на пеколот, каде што сатаната ги претвора луѓето во свои робови.

Неактивниот живот не му носи добро на човекот. Рајот е место каде што постои и простор за физичка работа:

„Ќе градат куќи и ќе живеат во нив, ќе садат лозја и ќе ги јадат плодовите нивни. Нема да градат, за да живее друг, нема да садат, за да јаде друг…“ (Исаија 65:21–22).

Погледнете внимателно на човекот, зошто му се дадени раце, нозе и мускули? За работа. За физичка работа, која е благослов за човекот, и во физичка, и во духовна смисла.

Забележете дека човекот побрзо се троши и деградира кога безделничи. Она што се добива лесно, без труд, најчесто не се цени. Парите што ќе се најдат или ќе се добијат како подарок не се ценат исто како оние што се заработени.

Адам и Ева брзо згрешија во рајот, без да имаат време навистина да се потрудат и да сфатат дека она што им било дадено од Бог треба да се цени. Додека ги користеле благодетите дадени одозгора, без нивно лично учество, тоа време на безгрижност не им донело добро, и тие паднале.

И денес, оние што работат, што многу работат, немаат време за грев. А оние што се препуштиле на неактивност, на кои сè им доаѓа лесно, без труд – токму тие лесно паѓаат во грев, во сите негови облици. Оваа вистина е неоспорна!

Така, кога читаме во Писмото:

„Од Едем извираше река за да го наводнува рајот…“

Тука не се зборува за тоа како се вршело наводнувањето, туку за тоа за што служела реката, каква улога имала на тоа место. Не се опишува нејзиното конкретно дејствување, бидејќи реката не ја наводнувала градината директно, туку само течела низ неа.

Нејзините води биле таму за да се користат за наводнување, а не дека самата река го вршела тоа.

Ако го погледнеме овој текст од духовна страна, Едемската градина претставува уживање и задоволство, а од таа состојба тече една река. Ова ни покажува дека изворот на вистинското уживање и задоволство е еден – тоа е Бог, животот во Него.

Како што водата е основа на физичкиот живот, така Бог е основа на духовниот живот на човекот.

Оваа вистина за едната река, реката на животот, што извира од престолот на Бог и Неговиот Син, прекрасно е опишана и во Откровението, повторно поврзана со елементот на градината, а конкретно со дрвото на животот:

„И ми покажа чиста река со вода на животот, бистра како кристал, која истечуваше од престолот на Бога и на Јагнето. Сред главната улица и од двете страни на реката – дрвото на животот, што раѓа плодови дванаесет пати, давајќи плод секој месец; а лисјата на дрвото служат за исцелување на народите“ (Откровение 22:1,2).

Продолжуваме понатаму со текстот:

„Од Едем извираше река за да го наводнува рајот, а потоа таа се раздвојуваше на други четири реки…“

Погледнете ја оваа слика: по излегувањето од рајот, едната река се дели на четири. Не е тешко во ова да се препознае навестување дека само во рајот сè е во целосно единство, а надвор од него започнува поделбата.

Ако се земе предвид дека Едем претставува задоволство, лесно се разбира дека по излегувањето од рајот, односно по падот во грев, кај луѓето се појавиле четири извори на задоволство наместо еден.

Кон вистинското задоволство што постоело во рајот, а тоа е да се биде во Бог и во Неговата вистина, се додале уште три задоволства спротивни на него: насладата од власта, од парите и од телесните похоти, за што пишува и апостол Јован:

„Зашто, сè што е во светот – похотата на телото, похотливоста на очите и горделивоста на животот, не е од Отецот, туку од овој свет“ (1 Јованово 2:16).

Во Писмото нема ништо што е напишано случајно. Ако веруваме дека Мојсеј се искачил на гората кај Бог за да прими откровение, кое потоа го запишал во Петокнижието, не треба да замислуваме дека Бог му рекол:

„Мојсеј, внимавај да не заборавиш – ова е многу важна географска информација: од Едем извирала една река, а потоа се делела на четири.“

Или пак: „Ова е клучно за вечното спасение – податокот за четирите реки.“

Се разбира, не. Сè што му било дадено на Мојсеј првенствено било духовна поука, која се изразувала преку физички објекти или процеси.

Во секој физички процес се скриени духовни вистини, бидејќи духовниот свет послужил како образец и форма за физичкиот свет.

Ако се фокусираме само на буквалното толкување на текстот, тогаш гледаме дека реката што извирала од градината, надвор од неа се делела на четири:

„Од Едем извираше река за да го наводнува рајот, а потоа таа се раздвојуваше на други четири реки. Името на едната е Пишон…“

За оваа река постојат различни мислења. Некои сметаат дека станува збор за река која денес не ни е позната. Други веруваат дека тоа е реката Ганг во Индија. Трети, пак, тврдат дека се работи за реката Нил.

На пример, познатиот толкувач на Тората, Раши, го застапува ова гледиште, и јас се приклонувам кон неговото толкување.

Еве ги неговите аргументи: според Раши, во толкувањето на Создавање (Битие), „Пишон – тоа е Нил, реката во Египет. Наречен е Пишон („кој се шири“), затоа што неговите води се зголемуваат, се креваат и ја наводнуваат земјата“ (името Pishon потекнува од коренот pasha – „да се шири“).

Друго толкување вели: „Наречен е ‘ленен’, бидејќи овозможува одгледување на лен“ (Pishon и pishtan, „лен“, се сродни зборови).

„Името на едната е Пишон; таа тече околу целата Хевилска земја, каде има злато.“

Единственото друго место во Светото писмо каде што се споменува земјата Авила (Евил) се наоѓа во 10-тата глава од Книгата Создавање (Битие), каде што се зборува за раселувањето на потомците на Ноевите синови:

„Офир, Авила и Јовав – сите тие беа синови Јоктанови. Живеалиштата им беа од Меша до источната гора Сефар. Тоа се Симовите синови според родовите нивни, според јазиците нивни, во нивните земји и според нивните народи“ (Создавање 10:29–31).

Станува збор за североисточниот дел на Арапскиот Полуостров, област која во античкиот свет била позната по своето изобилство на злато.

„Златото на таа земја е добро…“

Од овој стих произлегува дека дури и толку благороден метал како златото може да биде добар, но не секогаш и совршено добар, а веќе да не зборуваме за она што се опишува со познатата поговорка: „Не е злато сè што сјае.“

Во Светото писмо, златото често се поврзува со пречистениот човек, кој Му е посветен на Бог со целото свое срце:

„И тој трет дел ќе го минам низ оган, и ќе ги пречистам како што се пречистува сребро, и ќе ги проверам, како што се проверува злато; тие ќе го повикаат името Мое, и Јас ќе ги чујам; ќе речам: ‘Тоа е Мојот народ’, а тие ќе речат: ‘Господ е наш Бог’“ (Захарија 13:9).

„Па ќе седне Тој како пречистувач на сребро, и ќе ги очисти синовите на Левиј и ќе ги претопи како злато и како сребро, за да Му принесат жртва со правда“ (Малахија 3:3).

Но ова е доброто злато, пречистено преку огнот на искушението и обновено преку верата.

А што е лошото злато, она што не е добро? Кои се тие? Тоа се лицемерните верници, кои однадвор изгледаат праведни, но одвнатре се полни со грев.

Тие не се очистиле низ огнот на искушението:

„Мевовите забревтано дуваат; оловото се стопи од огнот; леарот топи напразно, зашто згурата не се отстрани“ (Еремија 6:29).

Во Книгата Откровение, Синот Божји го советува последното поколение верници да го добијат „златото пречистено во оган“ за свое духовно збогатување, односно, вистинска врска со Бог, каква што и Самиот ја имал додека живеел на Земјата како човек:

„Те советувам да си купиш од Мене злато низ оган пречистено, за да се збогатиш…“ (Откровение 3:18).

Колку ни недостигаат, на сите нас верниците, искрените и чисти односи со Бог, односно „доброто злато“, пречистеното; тие односи што се пројавуваат во нашата љубов кон луѓето.

Зашто токму така се изразува нашата љубов кон Бога:

„Возљубени, да се љубиме еден со друг, зашто љубовта е од Бога, и секој, кој љуби, е роден од Бога и Го познава Бога; кој не љуби, тој не Го познал Бога, зашто Бог е љубов. Божјата љубов кон нас се покажа во тоа што Бог Го испрати во светот Својот Единороден Син за да живееме преку Него. Во тоа се состои љубовта, што не ние Го возљубивме Бога, туку Бог нас нè возљуби и Го прати Синот Свој за да ги очисти гревовите наши. Возљубени, кога така нè возљуби Бог, тогаш и ние сме должни да се љубиме еден со друг. Бога никој никогаш не Го видел. Ако се љубиме еден со друг, Бог пребива во нас и љубовта Негова е совршена во нас“ (1 Јованово 4:7–12).

„Таму има и бделиум и камен оникс…“

Бделиум и камен оникс. Зошто Мојсеј го насочува нашето внимание токму кон овие две супстанции?

Бделиумот, спомнат во Книгата Создавање (Битие) како едно од богатствата на земјата Авила, е таинствена супстанција. Неговата материјална природа не е сосема разјаснета, но се смета дека е смолеста, светкава и ароматична, нешто што не се одликува со тежина и цврстина, туку со благост, чистота и тивка убавина.

Маната што ја добиваа Израелците во пустината, според Книгата Броеви, по изглед наликувала на бделиум. Тоа не е случајно – оваа поврзаност ни открива дека бделиумот симболизира небесна храна, благослов што не доаѓа од човечки труд, туку е плод на Божјата добрина.

Бделиумот не блеска со слава, туку со внатрешна светлина. Тој е слика на душата која се храни од Бога, која не бара внимание, но во себе носи тивок мир и присуство.

Тоа е вера што не се изразува преку надворешна сјајност, туку преку внатрешна провидност и мирис на благодат.

И токму тој духовен мир и јасност, што ги носи бделиумот како симбол, нè подготвуваат да ја разбереме длабочината на следниот библиски опис:

„… улиците на градот беа од чисто злато како проѕирно стакло“ (Откровение 21:21).

Во реалниот живот, според изгледот на улиците можеме да процениме нешто за луѓето што живеат во еден град, за нивниот однос кон него.

Така и Небесниот Ерусалим е опишан како место со совршена чистота, а проѕирното злато ја претставува верата и внатрешната светост на спасените.

Тие се пречистени од Бога и се јасни, искрени и отворени во своето постоење.

Важна порака што произлегува од симболот на проѕирноста е токму недвосмислената отвореност и чистота на овие луѓе. Тие не се лукави, не се дволични – тие се токму она што се: „проѕирни“ во своите мисли, чувства и дела.

„И нема во него да влезе ништо нечисто, ни оној кој врши гнасни работи и лаже, а само оние кои се запишани во книгата на животот на Јагнето“ (Откровение 21:27).

Зборувам за златото и бделиумот. Во расказот за Едем, Бог ни покажа колку убаво беше создаден овој свет, свет во кој се ценеше убавината на создаденото, а не стекнувањето богатства, кое подоцна стана последица на погрешниот однос на човекот кон Божјата творба.

Кажете ми, што се случува со местата за кои ќе се дознае дека содржат злато или други скапоцени богатства? Се прекопуваат, се уништува сè на тие места заради добивка и збогатување.

Затоа Бог, Кој по Својата волја при создавањето на светот го украси лицето на земјата со злато, скапоцени камења и бделиум, нешта што луѓето, по падот во грев, почнаа да ги користат не за нивната вистинска намена, туку за збогатување и идолопоклонство, со водите од Потопот сокри голем дел од тие богатства длабоко под земјата, како да сакаше да го сопре човекот во тоа безумство.

Меѓутоа, така не беше при создавањето на светот, и така нема да биде во вечноста. Небесниот Ерусалим, создаден од Бога, е изграден од скапоцени камења, злато, бисер и други богатства, но на никого од спасените, во целата вечност, нема ни да му падне на ум да земе нешто за себе за материјално збогатување.

Зашто тие веќе се богати, духовно, со вистинското богатство: животот со Бога и во Бога.

Во текстот што го проучуваме, се споменува и каменот оникс:

Ониксот има интересна историја и посебно значење во културната традиција – тој е еден од ретките скапоцени камења што се споменуваат во Библијата, при описот на рајот и областите во негова близина.

Исто така, во Библијата се опишува наградникот на свештениците, украсен, меѓу другото, и со оникс, како и богатата облека на првосвештениците, извезена со овој камен. Се вели и дека престолот на царот Соломон бил украсен со оникс, како и ѕидовите на неговиот храм.

Природниот оникс се сметал за камен на царевите, и не е случајно што го носи токму тоа значење. Уште од древни времиња, со него се украсувале ѕидовите на палатите, се вметнувал во круни, жезли и мечеви, а од него се изработувале и пехари и чаши.

Според легендата, дури се вели дека целата палата на царот Соломон била изградена од оникс.

Веќе забележавме дека втората глава од Книгата Создавање (Битие) зборува за создавањето на нашиот свет низ призмата на неговата поврзаност со човекот.

И токму преку овие стихови што ги проучуваме, Бог не ни дава само геолошки податоци, туку ни покажува како го создал светот и човекот, скапоцен и чист, и го поставил како цар над созданието.

Многу е жално што гревот сè изопачи.

Но постои надеж: во Христос повторно да станеме такви какви што бевме пред падот во гревот, а Бог ќе ја очисти оваа земја од сета нечистотија што се насобрала врз неа во текот на целата историја на гревот.

„А на втората река името и е Гион; таа тече околу целата земја Куш…“

Обрнете внимание на една важна особеност на Писмото што треба да ја разбереме. Мојсеј го наведува името на земјата како што било познато во неговото време, за читателите да разберат за која месност станува збор.

Зашто во времето што го опишува, односно пред падот во грев, таа месност сè уште не се нарекувала така.

Ова ни покажува дека главната цел што Бог ја вложил во Писмото не е да ни даде апсолутна фактографија, туку да му ја пренесе на човекот смислата на Своите зборови.

Најважно е човекот да ја сфати суштината, дури и ако во текстот постојат одредени детали што не се историски или географски сосема прецизни.

Како, на пример, во стихот каде земјата се нарекува по името што го добила подоцна, а не според името што го имала во времето што се опишува.

Писмото е дадено за разбирање. И ако, заради полесно разбирање, се направи мало отстапување од некоја техничка точност, без да се наруши вистината, тогаш не треба да се плашиме да го направиме тоа. Примерот на Мојсеј ни го дава тоа право.

Ќе наведам едноставен пример: замислете дека му раскажувате на некого како ангелот ја погубил асирската војска од 185.000 војници, но по грешка кажете 180.000. И што сега? Дали вистината пропаѓа поради таа бројка?

Не. Тоа не е суштинска грешка. Можно е да не е сосема точно според текстот, но најважно е да се пренесе суштината, дека Бог се вмешал, направил чудо и го спасил Својот народ.

Ако таа вистина ја допре душата на човекот, тогаш сте го направиле она што требало да го направите: ја пренесовте пораката, а не математичката точност.

Апостолите во Евангелијата често пишувале: „се исполни кажаното од Господ преку пророкот“, без да наведат кое е името на пророкот.

Може и вие да не се сеќавате кој го напишал некој стих, но ако го разбирате неговото значење и ја споделите вистината со другите, сте го направиле најважното.

Зашто важно е не кој пророк го кажал, туку што рекол пророкот под водство на Бог.

Бог му ја пренел пораката на пророкот не за читателите да го научат неговото име, туку за да ја примат Неговата вистина.

И зошто го зборувам ова? Затоа што често сум сведочел за следнава појава: луѓето се плашат да сведочат за Христос само затоа што не се сеќаваат кој го напишал некој стих или каде точно се наоѓа во Библијата.

Тој страв дополнително го продлабочуваат и таканаречените верници што се фалат со своето знаење, оние што знаат дваесет или триесет стихови напамет, со точна локација и автор, и се гордеат со тоа, понижувајќи ги оние што не ги знаат тие детали, но подобро ја разбираат суштината.

Јас сум целосно убеден дека мнозинството од оние што се фалат со стихови и бројки не се мисионери во својот живот и не ја разбираат суштината на Писмото.

Зашто, ако за нив се важни бројките и имињата, а не духовното значење, тогаш ја промашиле целта. Го читаат Писмото како статистика, а не како порака на живиот Бог.

За таквите, можеби е подобро да се занимаваат со области каде што бројките и фактите се во прв план. Секој гледа она што сака да го види.

Но ако сакаме да се спасиме и да ги спасиме другите, тогаш треба да го видиме она што Бог сака да ни го покаже, Неговиот збор за победа над гревот!

„А на втората река името и е Гион; таа тече околу целата земја Куш…“

Има коментатори кои отворено признаваат дека локацијата на реката Гион е предмет на дебати. Секако, би било добро да знаеме каде течела таа река, но поважно е да го разбереме значењето што го носи самиот текст.

Наместо да се задржуваме на нешто што тешко може да се утврди, треба да го насочиме вниманието кон карактерот на реката Гион, кој се открива преку нејзиното име. Самото име упатува на сила, движење и изразеност, како нешто што продира и дејствува.

Ова ни дава важна поука: кога во Писмото ќе наидеме на нешто што не можеме точно да го објасниме или докажеме, не треба да измислуваме. Подобро е да се задржиме на она што можеме да го разбереме и духовно да го примениме.

Ако го земеме за пример физичкиот свет, тоа би изгледало вака: подобро е да јадете малку, но добро да ја сварите и усвоите храната, отколку да внесете многу и да предизвикате незадоволство.

Физичкиот свет, создаден како одраз на духовниот, носи во себе илустрации што ни помагаат да ги разбереме духовните вистини.

Земјата Куш, спомната во стихот што го проучуваме, се однесува на Етиопија.

„Името, пак, на третата река е Хидекел; таа тече на исток од Асирија…“

Хидекел е реката што денес е позната како Тигар. Зошто постои таква разлика во името?

„Хидекел – една од реките во Едем (Создавање 2:14), која пророкот Даниел ја нарекува ‘големата река’ (Даниел 10:4). Тоа е реката Тигар, која ја разделувала Асирија од Месопотамија. Нејзиното сегашно име, Диџле, јасно укажува на древното еврејско име, како и на асирската форма Диглат. Грчкото име Тигар потекнува од персиското Тигра.“ (Библиски речник на Newstrom)

Значењето на името Хидекел (חִדֶּקֶל): Chiddeqel, остар, брз, лесен. Името Тигар често се поврзува со животното тигар, симбол на брзина и острина во движењето. И навистина, водите на Тигар се одликуваат со брз и силен тек.

Ако се сеќавате, на почетокот на оваа тема зборувавме дека во рајот, местото на задоволство и уживање, човекот имал една река.

Ова ни покажува дека, во својата суштина, постои еден вистински извор на задоволство и уживање за човекот: животот и мирот во Божјата вистина.

Меѓутоа, по излегувањето од рајот, реката се дели на четири. Во ова има навестување дека, по падот во грев, луѓето ќе имаат четири извори на задоволство, од кои три се лажни и водат во пропаст: власта, богатството и телесната похот. Само еден од тие четири извори е вистински, радоста во Господа, задоволството и уживањето што произлегуваат од општењето со Него. Тоа е оној извор што извира од Едем, а не се појавува само надвор од него.

Првите три реки што ги разгледавме симболизираат пороци од кои човекот добива уживање, иако измамно: зависта, страста и славољубието. Како што е напишано во Петокнижието, четири реки опкружуваат четири земји, од кои секоја ги привлекува луѓето со своите посебни одлики.

Во земјата Авила, опкружена со реката Пишон, има наоѓалишта на злато и скапоцени камења. Неа ја избрале за живеалиште зависните луѓе, оние што копнеат по богатство.

Втората река, Гион, тече околу земјата Куш. Овде останале да живеат љубителите на развратот и телесните задоволства (Куш, потомок на Ное од родот на Хам).

Третата река, Хидекел, која тече источно од Ашур, ги привлекла амбициозните, оние што бараат чест и слава.

Четвртата река, Прат, е истата река што течела низ Едем (Градината на Едем). Според мудреците на Тората, таа ја опкружува Светата Земја (Израел), каде што живеат мудреците и пророците.

Секако, мораме да разбереме дека ова е духовно, шематско толкување. Тоа не значи дека сите што живеат, на пример, во Египет се зависни луѓе кои копнеат по богатство, или дека сите што живеат во Израел се мудреци и пророци. За жал, тоа воопшто не одговара на реалноста – станува збор за симболично духовно толкување.

Исто како во Христовата приказна за сејачот, каде што се претставени четири вида почва, така и овде е дадено шематско разбирање за различни типови луѓе и нивниот однос кон Божјото слово. Но тоа воопшто не значи дека човекот, претставен со трње, не може да ја прими вистината, семето, односно Божјото слово, и да се спаси. Секако дека може! Има такви луѓе, и не е без причина што и ние самите, откако се обративме, сведочиме дека Бог нè „извлече“ од „калта“ на нашите грижи, за да нè спаси.

„Четвртата река е Еуфрат.“

ВВо Тората, Еуфрат се нарекува „Perat“ (פרת). На хебрејски, зборот Perat има повеќе значења. Онлајн-преведувачот Pealim.com го преведува Perat како „крава“.  

Во Септуагинтата, хебрејскиот збор Perat добива грчка претставка eu- и се претвора во Eufratēs (Εὐφράτης). Односно, не се мисли на обична крава, туку на „добра“, „млечна“, „цветна“, „плодна“ крава. Затоа Еуфрат не е наречен обична, туку „големата река“ (Излез 23:31).

На ова може да се додаде и следново: фактот дека токму оваа река течела низ градината и била создадена од Бог за да ја наводнува, укажува на нејзината духовна симболика – таа е симбол на вистинското уживање во Бога.

Зборот Perat (פרת) е сроден со коренот Parad (פרד), што значи: разделување, раскол, расејување. Ова укажува дека токму од овој извор, симбол на уживањето во Бог, произлегува поделбата на останатите реки, кои симболизираат уживања надвор од Бога.

Мудриот Соломон ја изразува оваа духовна мисла вака:

„Само, ете, тоа го открив дека Бог го создаде човекот едноставен и добар, но тој самиот си создава проблеми“ (Проповедник 7:29).

Бог го создал човекот едноставен и добар, како една река, еден тек, прав и директен; тоа е правда и чесност. А луѓето самите си создаваат проблеми, односно измислици. Ова е симболично претставено преку поделбата на едната река на повеќе, кои ги отсликуваат овие човечки помисли и измислици.

Задачата на Бог е да го врати човекот во Едем. Духовно, тоа значи да го врати во состојба на „една река“, во состојба на внатрешна јасност и духовна рамнотежа, каде што умот не е растргнат од измислици и лажни задоволства, туку тече право по патот на вистината.

Тоа значи духовно враќање во рајот. И оној што ќе се врати во него духовно, ќе се врати и физички. Зашто духовното враќање во рајот му претходи на физичкото враќање. Прво доаѓа духовниот Едем, а потоа и вистинскиот, обновениот.

„… Зашто царството Божјо е во вас внатре“ (Лука 17:21).

Само човекот кој, во својот дух, е во рајот, односно во мир, покој и блаженство со Бог, ќе биде земен и со телото таму.

Ете каква вистина скрил Бог зад стиховите за реките, кои на прв поглед изгледаат како обично запознавање со географија. Но, всушност, зад сите овие физички слики Бог сокрил изобилство од духовни вистини.

Писмото не е книга по географија, иако во него се зборува за реки, планини и рамнини. Писмото е духовен леб, напишано на таков начин што ни дава духовни поуки преку примери од физичкиот свет.

А сега да го разгледаме последниот текст за денес:

„И го зеде Hashem Elohim човекот (кого го создаде), го насели во Едемската градина, за да ја обработува и да ја чува.“

Овој стих ни кажува дека Адам не бил создаден во градината Едем, туку бил населен таму од Бог, откако човекот бил создаден. Ова нè води кон следниве прашања: зошто Бог не го создал човекот веднаш во рајската градина Едем, туку го создал надвор од неа, а дури потоа го населил во неа? И уште едно прашање: што значи, според Писмото, кога се вели дека Бог го „зеде“ и го „насели“ човекот во Едемската градина?

Иако рајската градина била физичко место, таа треба да се сфати и како „духовно место“, односно, како духовна состојба на човекот. Ова се гледа барем од тоа што, кога Адам и Ева згрешиле, почнале да се кријат од Бог, да се обвинуваат еден со друг, па дури и да Го обвинуваат самиот Бог, нешто што претходно не го правеле. Со други зборови, тие целосно се промениле, иако физички сè уште се наоѓале во истата градина, наречена рај.

Но, рајот престанал да биде рај за нив, во вистинската смисла на зборот. Тоа место, каде што дотогаш живееле во мир, среќа и општење со Творецот и меѓусебно, повеќе не ја носело таа смисла.

Затоа, во физичкиот рај не можат да влезат оние што претходно не влегле во рајот духовно, бидејќи тоа нема да доведе до ништо добро: околината нема да ја промени свеста, но свеста сигурно ќе влијае врз околината.

„Ако нечесен биде помилуван, тој нема да се научи на правда, ќе злодејствува во земјата на праведните и нема да погледне на величието Господово“ (Исаија 26:10).

Од ова разбирање, дека рајот е повеќе духовен поим отколку физичко место, дека е состојба, а не местоположба, гледаме дека, кога Бог го населил човекот во рајот, Тој ни покажува дека луѓето не се раѓаат во оваа состојба, туку влегуваат во неа како резултат на Божјото дејство.

Само Тој, и никој друг, може да го доведе човекот во вистинската состојба на блаженство и мир, состојбата што се нарекува рај.

Со ова одговоривме само на првото поставено прашање: зошто Бог не го создал човекот веднаш во рајот, туку го населил таму подоцна. Ова е видлива поука за една духовна вистина.

Но пред нас стои и второто прашање: како Бог го преселил човекот во рајската градина? Во Писмото за тоа едноставно се вели: „го зеде и го насели“.

„И го зеде Господ Бог човекот (кого го создаде), го насели во Едемската градина…“

Се создава впечаток дека Адам овде е третиран како предмет што се зема од едно место и се става на друго. Но дали е навистина така?

Адам веќе бил создаден, жив, разумен, со способност за избор и сопствени желби, бидејќи токму така бил создаден. Затоа, Бог не можел едноставно да го „земе“ Адам, слободно и разумно суштество, и да го насели во рајската градина како некој предмет. Тоа би било во спротивност со Божјиот карактер и би ја нарушило симболиката на тоа како човекот влегува во состојба на рај: не пасивно, како предмет, туку свесно, со сопствена согласност.

Оттука, кога Писмото вели дека Бог го „зеде“ човекот, а знаеме дека станува збор за слободно и разумно суштество, тоа значи дека тоа се случило само по разговор и со согласност од страна на човекот.

Како пример:

„А Аврам и Нахор се оженија; името на жената Аврамова беше Сараја, а на жената Нахорова името и беше Милка…“ (Создавање 11:29).

„Господ, Бог на небесата, (и Бог на земјата) Кој ме зеде од домот на таткото мој и од земјата, каде што сум роден …“ (Создавање 24:7).

„И му рече Господ на Аврам: ‘Излези од својата земја, и од родот свој, и од домот на татко си, (па појди) во земјата што ќе ти ја покажам Јас’“ (Создавање 12:1).

Затоа, зборот „зеде“ во овој стих треба да се разбере не како нешто што се прави без волја. Тоа укажува дека Бог зборувал со човекот за Својата намера да го насели во рајската градина и дека, дури по неговата согласност, тој бил населен таму.

И во тоа нема ништо чудно, таков е Божјиот карактер. Бидејќи рајската градина е симбол на местото на спасените, забележете: Бог никого не спасува насилно. Тој го спасува човекот само со негова слободна волја и согласност, за што сведочат и зборовите на Писмото и на Неговиот Син:

„Ако Го барате и послушате, ќе ги јадете добрата земни; ако, пак, не сакате и се противставувате, меч ќе ве истреби! Тоа го рече устата Господова“ (Исаија 1:19-20).

„Зашто Бог толку го возљуби светот, што Го даде Својот Единороден Син, та секој што верува во Него да не загине, туку да има вечен живот“ (Јован 3:16).

„Но не сакате да дојдете кај Мене за да имате живот“ (Јован 5:40).

„Ерусалиме, Ерусалиме, што ги убиваш пророците и со камења ги засипуваш испратените кај тебе! Колкупати сакав да ги соберам чедата твои, како квачката што ги собира пилињата свои под крилјата, а вие не сакавте. Ете, ви се остава пуст вашиот дом“ (Матеј 23:37-38).

Ова разбирање на односот меѓу Бог и Адам пред неговото преселување во рајската градина е во хармонија со целото Писмо, како и со значењето на зборот што ни е преведен како „и го насели“ (va-yanniḥehu, וַיַּנִּחֵהוּ), кој може да се преведе и како „успокојува“, „дава мир“.

Односно, Бог го населил човекот во рајот, во Својот мир, и го направил тоа со согласност од страна на човекот, бидејќи никогаш не можеш да внесеш во мир оној што не го сака тоа.

Затоа, стихот што го проучуваме треба да се разбере на следниов начин: Бог разговарал со човекот и му ја изразил Својата волја во врска со неговото населување во рајската градина. Му кажал што е подготвено за него таму и што очекува од него на тоа место.

Односно, Бог го поканил човекот на службата што Творецот ја определил за него, а човекот се согласил. Тој влегол во градината и доброволно ја прифатил таа служба, затоа бил во мир, и затоа тоа место, според состојбата на неговиот дух, за него било рај.

Бидејќи не се чувствувал како роб, принуден да се покорува, туку како слободно суштество кое самостојно сака да Му служи на Бог и да ја исполнува Неговата волја.

И сега, последните зборови од стихот што го проучуваме ќе ни се откријат во вистинската светлина:

„И го зеде Господ Бог човекот (кого го создаде), го насели во Едемската градина, за да ја обработува и да ја чува“.

Односно, обработувањето и чувањето на градината од страна на човекот не е нешто што му е наметнато од Бог, туку е одговор на човекот на Божјиот повик.

Човекот доброволно ја прифатил својата улога, определена од Бог, и се нашол во рај.

Мои пријатели, во оваа вистина се наоѓа патот кон вечноста за секој човек. За да се најдеш во рајот во вечноста, треба доброволно да го прифатиш она што Бог го определил за тебе.

Исус ја открил оваа вистина со следните зборови:

„Јас сум Патот, Вистината и Животот; никој не доаѓа кај Отецот, освен преку Мене“ (Јован 14:6).

„И кога го повика народот и учениците Свои, им рече: ‘Кој сака да врви по Мене, нека се одрече од себе, и нека го земе крстот свој и нека оди по Мене. Зашто, кој сака да го спаси својот живот, ќе го загуби; а кој го загуби животот свој заради Мене и Евангелието, тој ќе го спаси. Зашто каква полза има човек, ако го придобие целиот свет, а на душата своја и напакости? Или каков откуп ќе даде човек за својата душа’“ (Марко 8:34-37).

Така, Бог му одредил на создадениот човек работа во градината, имено, „да ја обработува“ и „да ја чува“. Забележувате дека, според Божјата волја, улогата на човекот е да работи.

На многумина ова може да им биде тешко да го прифатат, но Писмото јасно учи дека дури и безгрешниот Адам требало да работи. А што да кажеме за луѓето по падот во грев?

За да нема недоразбирања околу ова прашање, обрнете внимание на следниот текст, кој покажува дека, по падот во грев, според Божјата волја, човекот не само што не бил ослободен од работата, туку морал да работи уште повеќе, и со трпение:

„Па потоа му рече на Адам: ‘Бидејќи ја послуша жената твоја и вкуси од дрвото, од кое ти забранив и реков: – не јади од него – затоа земјата нека биде проклета за тебе; со мака ќе се храниш од неа сè до крајот на својот живот; трње и бодлики ќе ти раѓа; и ти ќе јадеш трева полска. Со пот на лицето свое ќе јадеш леб, сè дури не се вратиш во земјата, од која си земен; зашто си земја, и во земја ќе се вратиш’“ (Создавање 3:17-19).

Јасно е дека ниту една вера не го ослободува човекот од неговата должност да работи. Ниту една религиозна обврска не го ослободува човекот од физички труд.

Левитите, покрај службата во храмот, за која примале десеток, според Божјата волја, имале и свои земјоделски парцели на кои работеле.

Апостол Павле, иако имал право да не работи и да живее од евангелието, сепак шиел шатори. Тој совршено ја разбирал важноста на работата во животот на човекот, особено на верникот, врз основа на Писмото.

И затоа на мрзливите верници им пишувал:

„Ниту, пак, кај некого јадевме леб дарум, туку работевме со труд и мака дење и ноќе за да не му додеваме на никого од вас. И не поради тоа што немавме власт, туку за да бидеме пример, та да се угледате на нас. Зашто, кога бевме меѓу вас ви го заповедавме ова – кој не сака да работи, тој нека и не јаде“ (2 Солунјаните 3:8-10).

За жал, зборувам од лично искуство. Денес има верници што би ги нарекол „туристи“, луѓе кои постојано се движат од црква до црква, од дом во дом на браќата и сестрите, и остануваат таму со денови, а понекогаш и со години, очекувајќи поддршка од другите, без да вложат сопствен напор.

Живеат како да се ослободени од секојдневната работа, а сепак сметаат дека нивните собраќа треба да се грижат и за себе и за нив.

Не мислам на оние што, поради болест или навистина тешки околности, не можат да работат – за таквите сме должни со љубов да се грижиме. Говорам за здрави луѓе кои, наместо да работат и да придонесуваат, го избираат полесниот пат и живеат на туѓа сметка.

Таквиот однос кон работата не е во согласност со Божјата волја и човек не треба да очекува духовен напредок додека намерно го избегнува трудот. Во рајот нема место за духовна мрзливост.

Стихот што го проучуваме, за Божјата волја во врска со работата во рајот, е јасен доказ за тоа. Забележете: Бог го населил човекот во рајот, но пред да вкуси од она што растело таму, му дал задача да работи.

Така учи Писмото:

„И го зеде Господ Бог човекот (кого го создаде), го насели во Едемската градина, за да ја обработува и да ја чува. И му заповеда Господ Бог на човекот, велејќи: ‘Од секое дрво во градината можеш да јадеш’“ (Создавање 2:15-16).

„Прво да работиш и да чуваш, па потоа да јадеш.“ Од тука произлегува и мудроста што ја изрази апостол Павле, а која стана и народна поговорка: „Кој не сака да работи, нека и не јаде!“

Забележете дека Божјата волја за работата на Адам се состоела од две заповеди: да обработува и да чува. „Да обработува“ значи да прави нешто што придонесува за доброто на градината, односно на рајот, а „да чува“ значи да не дозволи нешто што може да ѝ наштети.

Како што веќе повеќепати рековме, „рајот“ не е само физичко место (иако постои), туку пред сè духовна состојба, како што рече Христос: „Зашто царството Божјо е во вас.“

Затоа, за да може ова царство Божјо, односно „рајот“, да постои и да се развива во човекот, тој треба да прави нешто позитивно што го гради овој внатрешен рај и да не си дозволува негативни дела што можат да му наштетат.

Значи, накратко, што научивме денес:

  1. Човекот требало да ја обработува градината, особено да ја наводнува од реката што течела низ неа.
  2. Во Едемската градина реката била една, што укажува на единството во рајот и на тоа дека состојбата на рај, односно вистинското задоволство, доаѓа само од врската со Бог. По излегувањето од рајот настанува поделба во човекот, неговите помисли раѓаат лажни извори на уживање. Да се вратиш со својот дух во рај значи да ги отфрлиш лажните извори на уживање, како похотта на телото, похотта на очите и гордоста на животот, и да се приклониш кон вистинскиот извор на уживање: Божјата вистина.
  3. Бог не го создал човекот во рајот, бидејќи рајот е состојба на душата, и слободниот човек може да влезе во него само преку свесен и личен избор.
  4. По создавањето на човекот, Бог разговарал со него за неговото преселување во рајската градина и, дури по неговата согласност, го извршил тоа преселување.
  5. Според Божјиот план, работата е неразделен дел од човековиот живот, а оние што свесно ја избегнуваат не можат да ја вкусат радоста на вистинскиот рај.
  6. Човекот требало да ја обработува и да ја чува рајската градина, тоа ни покажува дека рајот во нашата душа може да се зачува само ако се придржуваме кон Божјите заповеди, и она што Бог го бара од нас, и она што ни го забранува, сè во духот на Месијата.

 

Сподели го ова:

Поврзани статии